Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi
Abstract
Ahlatşahlar 1100 yılında Sökmen el-Kutbî tarafından Van Gölü’nün kuzeybatı sahilindeki
Ahlat’ta kurulmuştur. Gürcü Krallığı bu dönemde Müslümanlardan bazı bölgeleri ele geçirmiş ve
IV. David’in askerî reformları sayesinde siyasi ve askerî olarak oldukça güçlü bir ülke haline
gelmişti. Ahlatşahlar ise en güçlü dönemlerine Nasıreddin II. Sökmen devrinde ulaşmışlardı.
Ahlatşahlar ile Gürcüler arasındaki çıkar çatışmalarından dolayı, iki taraf arasındaki ilişkiler
1130’larda gerilmişti. Bunun ardından Ahlatşahlar diğer Müslüman beylikleri ile ittifak yapmışlar
ve hep birlikte Gürcü birliklerini, Müslümanların topraklarından çıkartmak için bir dizi savaşa
başlamışlardı. Bu mücadelelerden bazılarını Gürcü kuvvetleri kazanırken, bazılarını ise Türkler
kazanmışlardır. 1160’larda iki taraf arasındaki ilişkilerin tekrardan gerildiği görülmektedir.
Gürcülerin bazı önemli Müslüman şehirlerini ele geçirmelerinden sonra, Gürcülere karşı tekrar
Müslüman beyliklerden meydana gelen koalisyonlar meydana getirilmiştir. İttifakların temel amacı,
Gürcü Krallığı’nın gücünün yayılmasını engellemekti. Ahlatşahlar bu dönemde onlara karşı
oluşturulan neredeyse bütün seferlere iştirak etmişlerdir. Bu mücadelelerin sonucunda Gürcü
orduları ele geçirdikleri yerlerden çekilmek zorunda kalmışlardır. II. Sökmen’in oğlu olmadığından,
Ahlatşahlar Devleti onun ölümünün ardından memlûk kökenli komutanlar tarafından idare
edilmiştir. III. Giorgi’nin hayatını kaybetmesinden sonra, Kraliçe Tamara 1184 yılında tahta
çıkmıştır. Bu dönemde Gürcü Krallığı’nın akınları çoğunlukla Ahlat ve çevresine yoğunlaşmıştı.In 1100, Ermenshahs were founded by Sukman al-Qutbi in Ahlat on the northwestern shore of
Lake Van. At that time, Georgian Kingdom had seized some regions from Muslims and became a
politically and militarily powerful country thanks to military reforms of David IV. As for the
Ermenshahs, they reached their most powerful period in the reign of Nasr al-Din Sukman II.
Because of the clash of interests between the Ermenshahs and the Georgians, the relationships
between both sides strained in 1130s. After this, the Ermenshahs allied with the other Muslim
principalities and they began all together a series of campaigns to expel the Georgian troops from the
territories of the Muslims. Some of these struggles were won by the Georgians and some by Turks.
It is seen that relationships between both sides were strained again in 1160s. After the Georgians
seized some important Muslim cities, coalitions consisting of the Muslim principalities were created
again against them. The main purpose of the alliances was to withstand the expanding power of the
Georgian Kingdom. During this period, the Ermenshahs attended nearly all of these campaigns
against them. In the consequences of these struggles, the Georgian armies were compelled to cede
places where they seized. Since Sukman II had no son, the Ermenshahs were ruled by some
commanders with slave origins after his death. Following the death of Giorgi III, Queen Tamar
ascended the throne in 1184. In this time, the raids of the Georgian Kingdom mainly concentrated
on Ahlat and its vicinity. After the death of the last Ermenshah, Ayyubids took control of Ahlat
with the invitation of people of Ahlat in 1207