Cystic Echinococcosis (CE) is a zoonotic disease caused by larval forms of parasites of the genus Echinococcus in humans. CE is one of the most common zoonotic diseases in the world, particularly in regions where the local population is active with animal breeding, being in close contact with sheep, cattle and dogs. Members of the Echinococcus circulate between domestic / wild carnivores and herbivores, and humans become incidental hosts. The genus includes mainly 4 species which comprise E.granulosus, E.multilocularis, E.oligarthrus and E.vogeli. Significant genetic variability has been demonstrated on CE agents and has been associated with life cycle and host specificity. According to recent findings, E.granulosus complex are divided into 10 genotypes (G1-G10). The proposed study aims to determine the genotypes of E.granulosus isolates, detected in CE cases from endemic regions including Turkey and various Eastern European countries and investigate the epidemiology and impact of genotypes on clinical progress.ONAY SAYFASI iii
TEŞEKKÜR iv
ÖZET v
ABSTRACT vi
İÇİNDEKİLER vii
SİMGELER VE KISALTMALAR x
ŞEKİLLER DİZİNİ xi
TABLOLAR DİZİNİ xii
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1 Tarihçe 2
2.2 Sınıflandırma 3
2.2.1 Suşlar ve Genotipler 3
2.3 Parazit Yapısı ve Morfolojik Özellikler 5
2.4 Yaşam Döngüsü 8
2.5 İmmünoloji 11
2.6 Klinik 11
2.7 Tanı 12
2.7.1 Radyolojik Tanı 12
2.7.2 Serolojik Tanı 14
2.7.3 Mikroskobik İnceleme 15
2.7.4 Moleküler Yöntemler 15
2.8 Tedavi 18
2.8.1 Cerrahi Tedavi 19
2.8.2 Ponksiyon, aspirasyon, enjeksiyon, reaspirasyon 19
2.8.3 Kemoterapi 20
2.9 Epidemiyoloji 20
2.10 Koruma ve Kontrol 23
2.10.1 Aşı Çalışmaları 23
3.GEREÇ VE YÖNTEM 24
3.1 Örneklerin Toplanması 24
3.2 Örneklerin Hazırlanması 24
3.3 DNA Ekstraksiyonu 25
3.4 Polimeraz Zincir Reaksiyonu 26
3.5 Elektroforez 27
3.6 PCR Ürünlerinin Temizlenmesi 28
3.7 DNA Dizi Analizi Sonuçlarının Değerlendirilmesi 28
3.8 İstatistiksel Analiz 29
4. BULGULAR 30
4.1 İncelenen Olguların Genel Özellikleri ve Dağılımlar 30
4.2 Kist Materyallerinin Mikrobiyolojik İncelenmesi 33
4.3 Genotiplerin Belirlenmesi ve Haplotip Analizi 33
4.4 Genetik Çeşitlilik ile Hastaların Demografik Özellikleri Arasındaki 36 İlişkinin İncelenmesi
4.5 Genetik Çeşitlilik ile Hastaların Klinik Özellikleri Arasındaki 37 İlişkinin İncelenmesi
5. TARTIŞMA 41
6. SONUÇ ve ÖNERİLER 52
7. KAYNAKLAR 53
8. EKLER
EK-1: Tez Çalışması ile ilgili Etik Kurul İzni
9. ÖZGEÇMİŞKistik Ekinokokkozis (KE), Echinococcus cinsi parazitlerin larva formunun insanlarda neden olduğu zoonotik bir hastalıktır. KE dünya genelinde en yaygın zoonotik hastalıklardan biri olup, özellikle kırsal kesimlerde besi hayvanları ve köpeklerle yakın temasta olan kişilerde görülmektedir. Echinococcus cinsinin yaşam döngüsü temel olarak evcil/ vahşi etobur ve otobur hayvanlar arasında devam etmekte, insan bu döngüde rastlantısal olarak yer almaktadır. Cins içerisinde temel olarak E. granulosus, E. multilocularis, E.oligarthrus ve E. vogeli olmak üzere 4 türün varlığı kabul edilmektedir. Dizi analizleri sonucu, KE etkenlerinin genetik çeşitlilik gösterdiği saptanmış; bu çeşitliliğin parazitin yaşam döngüsü ve konak özgüllüğünde çeşitli farklılıklarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Güncel verilere göre, E.granulosus türü içerisinde 10 genotip (G1-G10) tanımlanmaktadır. Bu çalışma ile KE açısından endemik olan Türkiye ve çeşitli Doğu Avrupa ülkelerinde olgularda saptanan izolatların genotiplerinin saptanması, genotip dağılımının çeşitli epidemiyolojik özellikler ve klinik takibe etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır