Tumor supresorski gen p53 ima kriti čnu ulogu u kontroli staničnog rasta i održavanju genetske stabilnosti. Ove aktivnosti posljedica su činjenice da p53 stvara tetramere koji se vežu za određeni slijed na DNA i akti viraju transkripciju. Gubitkom tumor supresorske akti vnosti, mutirani proteini p53 dobivaju onkogeni potencijal što rezulti ra nekontroliranim rastom stanica tumora. Otkrivena su i dva srodnika gena p53 – p63 i p73, koji pokazuju veliku strukturnu
sličnost s genom p53, ali funkcionalno velike razlike. Sva tri gena imaju dva promotora, što zajedno s alternati vnim izrezivanjem i alternati vnim početkom translacije daje brojne izoforme
proteina s različiti m funkcijama. Tako geni p63 i p73 imaju vrlo složenu strukturu i kodiraju dvije skupine izoformi proteina koje imaju suprotno funkcionalno djelovanje – izoforme s
transaktivacijskim područjem (TAp63/73) koje imaju tumor supresorsko djelovanje i izoforme bez transaktivacijskog područja (ΔNp63/73) s potencijalnim onkogenim djelovanjem koje djeluju
kao transdominantni inhibitori TAp73 i divljeg ti pa p53. Nedavno je utvrđeno da i p53 sadrži još jedan promotor, te da dolazi do sinteze višestrukih izoformi čija funkcija nije još u potpunosti jasna. U ovom preglednom radu opisane su različite izoforme p63, p73 i p53 te njihova uloga u razvoju i tumorigenezi. Istraživanja članova obitelji p53, posebice njihovih međusobnih interakcija, pridonijet će rasvjetljavanju uloge ovih proteina u nastanku i razvoju tumora.TP53 tumor suppressor protein is crucial in the cell growth control and the maintenance of genomic stability. These activities are due, at least in part, to its ability to form homooligomers that bind to specifi c DNA sequences and acti vate transcripti on. Later discovered
p53 homologues, p63 and p73 share remarkable structural and partly functional similarity with p53. All three genes have two promoters and undergo alternative splicing to generate multiple isoforms that might play important roles in carcinogenesis. Both p63 and
p73 genes generate two groups of isoforms: transacti vati ng forms (TAp63/73) with tumor suppressor activities as well as a number of N-terminally truncated transactivation- deficient transdominant isoforms (called ΔNp63/73). It was recently discovered that p53, like
p73, has a second internal promoter that leads to the synthesis of multiple isoforms whose function is not yet fully clear. In this review different isoforms of p63, p73, p53 and their roles in development and tumorigenesis are described. Defining the interacti ons between
p53/p63/p73 would give a new insight into the roles of these proteins in tumorigenesis
