Derya ERSÖZ

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi

Directory of Open Access Journals

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, Sayı: 1/1 2013, Sayfa: 153-154.Xelqara Uyğur Tetqiqati Jornali, San: 1/1 2013, Sehipe: 153-154.International Journal of Uyghur Studies, Volume: 1/1 2013, Page: 153-154.153Semra Alyılmaz, Risâle-i Mûze-dûzluk (İnceleme-Metin-Dizin),Elik Yayınları, Ankara 2011, 335 s.Derya ERSÖZ** Ege Üniversitesi, Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Doktora Öğrencisi, İzmir-TÜRKİYE, E-posta:ersoz.derya@hotmail.comDERYA ERSÖZ 154Semra ALYILMAZ tarafından kaleme alınan ve Elik Yayınları arasında 2011 yılındayayınlanan Risâle-i Mûze-dûzluk adlı eser, İnceleme, Metin ve Dizin başlıklı üç ana bölümdenoluşmaktadır.İnceleme kısmında; Risâle-i Mûze-dûzluk’un Genel Özellikleri, Risâle-i Mûze-dûzluk’unİçeriği, Risâle-i Mûze-dûzluk’un Önemi ve Risâle-i Mûze-dûzluk’un Yazım ve Dil Bilgisi Özellikleriadlı dört alt başlık verilmiştir.Risâle-i Mûze-dûzluk’un Genel Özellikleri isimli bölümde; öncelikle eserin adı incelenmiş,müellifi, müstensihi ve istinsah tarihine değinilmiş, yazıldığı dönemle ilgi ayrıntılı bilgi verilmiş veeserin fiziki özellikleri tanıtılmıştır. Eserin adı ile ilgili özel bir bilgi verilmediğini belirten yazar,ilgili satırlarda geçen mûze-dûzluk kelimesini isim niteliğinde en belirgin bilgi olarak görür vekelimeyi biçimsel ve anlamsal olarak inceler. ALYILMAZ, eserin yazıldığı dönemi ÇağatayTürkçesinin Klasik Sonrası Devri olarak göstererek, Çağataycanın devirlere ayrılması konusundakitartışmalara yer verir. Eserin kuvvetli ihtimal olarak yazıldığı yeri Hoten olarak işaret eden yazar,Hoten’in sosyo-kültürel özellikleri hakkında da bilgiler verir.Risâle-i Mûze-dûzluk’un İçeriği isimli bölümde ilk olarak; Hazret-i Salih Peygamber veMucizesi anlatılmış, eserin meslek erbabı için gerekliliği açıklanmış, Usta Ali’nin Risâle-i Mûze-dûzluk’u Satın Alışı ve Onun Adına Hac Görevinin Yerine Getirilişi’nden bahsedilmiş, Mûze-dûzluk Mesleğinin ve Diğer Mesleklerin Öncüleri sayılmış, Mûze-dûzluk Mesleğinin AraçGereçleri ve Hükümleri tanıtılmıştır. Yazar, sınırları net çizilmese de eserde birbiriyle bağlantılıbeş konunun işlendiğini belirtir. Bunlar; Hazret-i Salih Peygamber ve Mucizesi, Risâle-i Mûze-dûzluk’un Meslek Erbabı İçin Gerekliliği, Usta Ali’nin Risâle-i Mûze-dûzluk’u Satın Alışı veOnun Adına Hac Görevinin Yerine Getirilişi, Mûze-dûzluk Mesleğinin ve Bazı MesleklerinÖncüleri, Mûze-dûzluk Mesleğinin Hükümleri’dir.Risâle-i Mûze-dûzluk’un Önemi isimli bölümde sırasıyla; eserin dini, sosyal ve kültürel, dilve üslup bakımından önemi açıklanmıştır. Yazar, dini olarak öneminin Salih peygamberin kıssa vemucizelerini nakletmesinden kaynaklandığını belirtir. Risâle-i Mûze-dûzluk’ta Salih peygamberayakkabıcılık mesleğinin öncüsü olarak gösterilmiştir. Sosyal ve kültürel bakımdan öneminin isefütüvvet name olmasından ileri geldiğini belirten ALYILMAZ, eski Türk dili eserlerinin ahilik vefütüvvetle ilişkisini, akı-akılık; ahi-ahilik ve fütüvvetle ilişkilerini, fütüvvet nameler ve Risâle-iMûze-dûzluk’un fütüvvet namelerle ilişkisini ve önemini açıklar.Risâle-i Mûze-dûzluk’un Yazım ve Dil Bilgisi Özellikleri isimli bölümde; yazım ve dilbilgisi özellikleri açıklanmıştır. Yazım özellikleri bahsinde; ünlü ve ünsüzlerin yazımı, dil bilgisiözellikleri bahsinde; ses bilgisi, kavramların işaretlenmesi, isim ve fiil tabanları, kavram ilişkilerive cümle alt başlıkları atılmıştır.Metin kısmında ise; metnin tıpkıbasımı, yorumlu yazı çevirimi ve Türkiye Türkçesineaktarımı verilmiştir.Konuyu ayrıntılarıyla ele alması ve baskı kalitesi ile dikkati çeken eser, Çağatay Türkçesiile ilgilenenler için önemli bir kaynaktır.

Semra Alyılmaz, Risâle-i Mûze-dûzluk (İnceleme-Metin-Dizin)

http://uygurarastirmalari.com/arsiv/2013-1/2013_10.pdf

Semra Alyılmaz, Risâle-i Mûze-dûzluk (İnceleme-Metin-Dizin)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals