Jubileusz 60-lecia istnienia Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów
Kościelnych (dalej Ośrodek ABMK)2 stał się inspiracją do powstania monografii
 zatytułowanej Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów
Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-stą
rocznicę powstania. Redaktorem pracy jest historyk Kościoła, ks. Waldemar
Witold Żurek3. Jest to kolejna publikacja jubileuszowa dotycząca działalności
Ośrodka4[…

Lubojańska, Eliza

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ

             Title: Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-tą rocznicę powstania - recenzja  Author: Eliza Lubojańska  Citation style: Lubojańska Eliza. (2017). Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-tą rocznicę powstania - recenzja. "Bibliotheca Nostra. Śląski Kwartalnik Naukowy" (2017, nr 1, s. 150-153).  BIBLIOTHECA NOSTRA. ŚLĄSKI KWARTALNIK NAUKOWYNR 1 (47) 2017, S.  150-153Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-tą roczni-cę powstania /red. Waldemar Witold Żurek – Lublin: cop. by Waldemar Żurek, 2017. – 231, [3] s.: il.; 24 cm. – (Biblioteka Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskie-go Jana Pawła II; nr 42) – ISBN 978-83-945966-4-4ELIZA LUBOJAŃSKA11Jubileusz 60-lecia istnienia Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych (dalej Ośrodek ABMK)2 stał się inspiracją do powstania mono-grafi i zatytułowanej Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-stą rocznicę powstania. Redaktorem pracy jest historyk Kościoła, ks. Walde-mar Witold Żurek3. Jest to kolejna publikacja jubileuszowa dotycząca dzia-łalności Ośrodka4.Prezentowana książka składa się z dwóch części, a każda z nich obej-muje pięć rozdziałów. Autorzy artykułów starają się odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu tytułowa instytucja realizuje swoje główne zada-nia. Pierwsza część pracy o charakterze historycznym zatytułowana jest Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych 1956-2016. Natomiast 1 Uniwersytet Śląski w Katowicach, Biblioteka Teologiczna.2 Ośrodek ABMK jest instytucją naukowo-badawczą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Lublinie. Powołany został dnia 20 grudnia 1956 r., na mocy decyzji Senatu Akademickiego KUL, jako uniwersytecki zakład naukowy przy Bibliotece Głównej KUL. Dnia 22 października 1958 przeszedł pod bezpośrednie zwierzchnictwo rektora KUL jako placówka naukowa. Ostatecznie 25 czerwca 1959 r. zatwierdzony został Statut Ośrodka jako Między-wydziałowego Zakładu Uniwersyteckiego o charakterze naukowym i badawczym. W 2009 r. Ośrodek ABMK wszedł w skład struktur Wydziału Teologii KUL. Do głównych jego zadań nale-ży gromadzenie, opracowanie, mikrofi lmowanie oraz digitalizowanie materiałów archiwalnych i starodruków na potrzeby pracowników naukowych i studentów, prowadzenie działalności wydawniczej w obszarze edycji źródeł. Instytucja powstała w efekcie zainteresowania losami zbiorów kościelnych ocalałych po II wojnie światowej. Jej pierwszym kierownikiem był ks. Eugeniusz Reczek SJ.3 Ks. dr hab. Waldemar Witold Żurek SDB – prof. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, dyrektor Ośrodka ABMK.4 Z okazji 60-lecia powstania Ośrodka ABMK opublikowana została monografi a Marii Dębowskiej zatytułowana Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 1956-2006, Lublin 2006.151RECENZJE I OMÓWIENIAw drugiej części Kościół – Wiara – Kultura znalazły się materiały o charak-terze wspomnieniowym i studia tematyczne luźno związane z zasadniczą problematyką książki. Jednak, jak zaznaczył redaktor tomu w Przedmo-wie, artykuły te „nadają pracy szczególnego kolorytu, pokazując choćby losy ludzi Wschodu pośrednio lub bezpośrednio związanych z Ośrodkiem” (Żurek, s. 6). Zasadniczy zrąb pracy poprzedza homilia ks. bpa Mariusza Leszczyń-skiego, wygłoszona podczas Mszy św. dziękczynnej za 60 lat działalności Ośrodka ABMK, w której podkreślono zasługi ówczesnego rektora KUL – ks. prof. Mariana Rechowicza, późniejszego biskupa, który znacząco przy-czynił się do powstania instytucji. W rozdziale zatytułowanym Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II na prze-strzeni 60 lat jego istnienia W. Żurek nakreślił genezę oraz zadania Ośrodka ABMK. Przywołano osobę o. Romualda Gustawa OFM, dyrektora Biblio-teki Uniwersyteckiej KUL, inicjatora powołania Ośrodka. Ojciec Romu-ald zapoczątkował w 1955 r. organizowanie kursów dokształcających dla bibliotekarzy, archiwistów i muzealników kościelnych. Pod jego nadzorem książnica KUL stała się wzorcową biblioteką kościelną w kraju. Następnie zaprezentowane zostały zadania Ośrodka. Podkreślono, że jedną ze sztan-darowych form działalności placówki jest wydawanie własnego czasopi-sma, jakim jest półrocznik „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, któ-rego problematyka i profi l wydawniczy zostały tu szczegółowo omówione. Autor przedstawia również repertuar i tematykę serii wydawniczej „Biblio-teka Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych”5, w ramach której publi-kowane są liczne prace w formie monografi i parafi i, klasztorów i diecezji. Przybliżono także działalność pracowni mikrofi lmowej funkcjonującej od 1960 r. w ramach Ośrodka.Kontynuację zagadnień wydawniczych stanowi kolejny rozdział: Dzia-łalność wydawnicza Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II opracowany przez Artura Hamryszczaka6. Autor koncentruje się na zaprezentowaniu pół-rocznika „ABMK”, będącego urzędowym organem Ośrodka. Omawia przy tym profi l czasopisma, na łamach którego dominują artykuły z archiwi-styki, bibliotekarstwa i muzealnictwa kościelnego oraz z historii Kościoła. Wspomina także o przywołanej wcześniej serii wydawniczej. Przybliżenie ważnej roli, jaką pełnią dwa czasopisma historyczne w upo-wszechnianiu dziedzictwa bibliotecznego, archiwalnego i muzealnego w Polsce, 5 Seria wydawnicza „Biblioteka Ośrodka Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych” ukazuje się od 2002 r. Dotychczas w jej ramach opublikowano 42 tomy. Autorami publikacji są pracownicy Ośrodka oraz innych jednostek naukowych KUL.6 Dr Artur Hamryszczak pełni rolę redaktora naczelnego półrocznika „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”.152  BIBLIOTHECA NOSTRA. ŚLĄSKI KWARTALNIK NAUKOWY NR 1 (47) 2017przyświecało autorowi kolejnej pracy – Wacławowi Umińskiemu7. W rozdziale Troska o źródła na łamach czasopism „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” oraz „Nasza Przyszłość” przedstawił on źródła historyczne, wśród których poja-wiały się statuty, inwentarze, katalogi, wizytacje i inne dokumenty kościelne. Autor podkreśla, że pismo „ABMK” zajmuje czołową rolę w upowszechnianiu materiałów źródłowych, do czego przyczynił się w znacznej mierze założyciel i wieloletni redaktor tego periodyku – ks. prof. Stanisław Librowski.Odmienna tematyka poruszona została w kolejnym artykule pt. Kon-takty Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie z innymi ośrod-kami naukowymi autorstwa Hieronima Fokcińskiego8. W swoich rozważa-niach autor skupia się głównie na przedstawieniu kierunków współpracy Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie z Katolickim Uni-wersytetem Lubelskim reprezentowanym przez Ośrodek ABMK oraz Insty-tut Geografi i Historycznej KUL. Omówiono także kooperację z Instytutem Historii PAN w Warszawie oraz z Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwo-wych. Na uwagę zasługuje fakt, że w czasach dyktatury komunistycznej w Polsce duży wkład w rozwój nauk teologicznych wniosła współpraca KUL-u z zagranicznymi instytucjami naukowymi, głównie z Papieskim Instytutem Studiów Kościelnych w Rzymie.Drugą część pracy otwiera artykuł wspomnieniowy bpa Witalija Koma-rowskiego9 zatytułowany Moja droga do Kościoła. Świadectwo kresowej wiary. Jest to reportaż o życiu społeczności katolickiej na Kresach Wschod-nich. Opisane zostały dzieje rodzinne i życie codzienne mieszkańców Żyto-mierszczyzny, w tym duchowieństwa, w okresie stalinizmu i komunizmu oraz zmagania o zachowanie wiary katolickiej i polskości w niełatwej sytu-acji egzystencjalnej.Kościelne biblioteki naukowe Wiecznego Miasta stały się przedmiotem rozważań kolejnego rozdziału. Marek A. Rostkowski10 w pracy Sieć Rzym-skiej Unii Bibliotek Kościelnych URBE szczegółowo przedstawia czytelnikom genezę powstania stowarzyszenia oraz główne inicjatywy podejmowane w ramach tej grupy. Opracowanie dowodzi, że rzymskie biblioteki kościelne współpracują ze sobą bardzo ściśle i prowadzą szeroko zakrojoną działal-ność w zakresie upowszechniania nauki i kultury.Kolejne opracowanie zatytułowane Stowarzyszenie Miłośników Historii Salezjańskiej w służbie promocji badań nad działalnością salezjańską na 7 Ks. dr Wacław Umiński CM – historyk Kościoła, pracownik Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, od 2012 r. redaktor naczelny pisma „Nasza Przeszłość”.8 Ks. Hieronim Fokciński SJ – dr historii, były dyrektor Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.9 Bp Witalij Komarowski – ordynariusz diecezji łuckiej od 2014 r., administrator diecezji kijowsko-żytomierskiej na Ukrainie od 2016 r.10 Ks. dr Marek A. Rostkowski OMI – były dyrektor Biblioteki Papieskiego Uniwersytetu Urbanianum Città del Vaticano.153RECENZJE I OMÓWIENIAświecie autorstwa Stanisława Zimniaka11 dotyczy genezy i rozwoju między-narodowego stowarzyszenia działającego pod auspicjami salezjanów. Autor prezentuje bogaty dorobek naukowy i osiągnięcia instytucji. Jak sam pod-kreśla, nowatorska inicjatywa współpracy profesjonalnych badaczy historii z miłośnikami tej dyscypliny jest niezwykle kulturotwórcza w dziedzinie badań nad historią wspólnot salezjańskich.Nieco odmienną tematykę prezentuje praca Wpływ współczesnych metod formacyjnych na kształtowanie dojrzałości chrześcijańskiej kościoła partykularnego na przykładzie ośrodków diecezji grodzieńskiej. Historia Kościoła na Białorusi, formacja kandydatów do kapłaństwa oraz inicjatywy duszpasterskie w interesujący sposób zaprezentował Andrzej Szczupał12.W ostatnim tekście Czasopiśmiennictwo katolickie na Ukrainie w okre-sie jej niepodległości. Zarys zagadnienia Witold Józef Kowalów13 podejmuje próbę charakterystyki prasy katolickiej na Ukrainie. Autor dostrzega istotną rolę Katolickiego Centrum Medialnego w Kijowie w rozwoju prasowej dzia-łalności wydawniczej Kościoła katolickiego. W. Kowalów podejmuje również kwestię współpracy katolików obu obrządków na polu czasopiśmiennictwa.Wszystkie artykuły składające się na monografi ę opatrzone zostały apa-ratem naukowym w postaci bibliografi i wykorzystanych źródeł, streszczeń i słów kluczowych w językach polskim i angielskim. Niektóre prace uboga-cono ilustracjami i fotografi ami. Pewnym mankamentem są drobne błędy drukarskie pojawiające się na kartach książki14, co jednak nie wpływa na jej pozytywny odbiór.Można sądzić, że monografi a naukowa stanowi interesujące i cenne podsumowanie 60-letniej działalności Ośrodka ABMK w Katolickim Uni-wersytecie Lubelskim. Jubileuszowy tom stanowi cenną kompilację cha-rakteryzującą dotychczasowe badania z zakresu archiwistyki, bibliotekar-stwa i muzealnictwa kościelnego, jakie prowadzone były na przestrzeni lat przez Ośrodek ABMK. 11 Ks. Stanisław Zimniak SDB – członek Salezjańskiego Instytutu Historycznego w Rzymie oraz sekretarz-skarbnik Stowarzyszenia Miłośników Historii Salezjańskiej (Associazione Cultori di Storia Salesiana).12 Ks. dr Andrzej Szczupał CSRS – pierwszy koordynator pracy pastoralnej redemptorystów na Białorusi, wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym w Grodnie.13 Ks. Witold Józef Kowalów – katolicki duszpasterz, publicysta i wydawca, ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Krakowie, od 1992 r. pracuje na Ukrainie.14 W spisie treści oraz na s. 131 błędnie zostało napisane nazwisko autora pracy.

Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-tą rocznicę powstania - recenzja

https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/7534/1/Lubojanska_Dawniej_i_dzis_Osrodek_Archiwow_Bibliotek_recenzja.pdf

Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w 60-tą rocznicę powstania - recenzja

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ