Proces integracji europejskiej został wszczęty w rezultacie wystąpienia
wielu okoliczności i uwarunkowań, wśród których dążenie do niedopuszczenia
do wybuchu kolejnego konfliktu zbrojnego pomiędzy państwami zachodnioeuropejskimi
i utrwalenie pokoju miały znaczenie kluczowe. Być może bez
traumatycznych doświadczeń II wojny światowej i kilkudziesięciu milionów jej
ofiar do zainicjowania integracji nie doszłoby lub też miałaby ona inny przebieg
i charakter. Jak do tej pory integracja w ramach UE (WE) stanowi najlepsze
z kiedykolwiek zrealizowanych ucieleśnienie koncepcji federacji I. Kanta
jako jednego ze składników wiecznego pokoju i okazuje się skutecznym instrumentem
utrzymania pokojowych relacji pomiędzy państwami członkowskimi
— obecnie prawdopodobieństwo wybuchu konfliktu zbrojnego pomiędzy
nimi wydaje się bardzo małe i chyba najmniejsze w historii, a taki instrument
polityki zagranicznej państwa, jak groźba użycia siły w relacjach pomiędzy
państwami UE, odszedł w zapomnienie. Jak pisze B. McSweeney, wojna pomiędzy
Francją a Niemcami oraz pozostałymi państwami UE jest nie do pomyślenia
i jest to prawdopodobnie najczęstsze wyrażenie dotyczące skutków
integracji europejskiej. UE jest określana mianem „bezpiecznego portu”,
w którym wydaje się, że działanie najniebezpieczniejszych elementów stosunków
międzynarodowych zostało zawieszone