Janiak, Małgorzata

Przegląd Biblioteczny

Polish

Jagiellonian Univeristy Repository

M i ę d z y  p r z e s z ł o ś c i ą  a p r z y s z ł o ś c i ą :  k s i ą ż k a ,  b i b l i o t e k a ,  i n f o r m a c j a  n a u k o w a  -  f u n k c j e  s p o ł e c z n e  na p r z e s t r z e n i  w iek ó w . Praca zbiorowa pod red. Marii Próchnickiej i Agnieszki Korycińskiej-Huras. Kraków: Wydaw. Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007, 348 s., [1] k. tabl. kolor.: il. kolor. ISBN 83-233-2429-4Książka Między przeszłością a przyszłością: książka, biblioteka, informacja naukowa -  funkcje społeczne na przestrzeni wieków pod red. Marii Próchnickiej i Agnieszki Korycińskiej-Huras, wydana w 2007 r. przez Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, to zbiór prac naukowych, poświęconych zagadnieniom związanym z biblioiogią oraz z infor­macją naukową, dedykowanych zaś Profesor Marii Kocójowej, „wybitnej Ba­daczce, propagatorce i Miłośniczce książek. Mistrzyni wielu pokoleń biblioteko- znawców” (dedykacja zamieszczona w książce), przez jej współpracowników, uczniów oraz przyjaciół.Recenzowaną księgę pamiątkową rozpoczyna obszerny dział poświęcony Profesor Marii Kocójowej. Artykuły w nim zebrane dotyczą osoby Pani Profesor, jej dorobku naukowego i działalności organizacyjnej na rzecz środowiska (prace Krystyny Bednarskiej-Ruszajowej, Agnieszki Korycińskiej-Huras, Piotra Le­chowskiego oraz Franka N. Hoggi). Wyłania się z nich obraz badaczki o wielu zainteresowaniach naukowych, by wymienić tylko badania nad książką, meto­dologię badań bibliotekoznawczych, informację naukową, nowoczesne środki przekazu informacji, ośrodki informacji, książki elektroniczne czy wirtualne bi­blioteki.Maria Kocójowa uczyła się w liceum bibliotekarskim w Krakowie, studiowa­ła bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie obroniła doktorat w dziedzinie nauk humanistycznych (praca o księgozbiorze Emeryka Hutten- Czapskiego). Habilitacja {Krakowski świat książki doby autonomii galicyjskiej, 1990) na Uniwersytecie Wrocławskim potwierdziła jej dokonania naukowe, obejmujące szeroko pojmowaną bibliologię, bibliotekoznawstwo i informację naukową z odniesieniem do procesów komunikacji społecznej. Należy dodać, że Pani Profesor jest także ekspertem międzynarodowym w zakresie biblioteko­znawstwa i informacji naukowej oraz recenzentem prac na stopnie naukowe w kraju i za granicą.Działalność dydaktyczna Marii Kocójowej nie tylko dowodzi jej troski o sta­ranne przygotowywanie do zawodu przyszłych specjalistów informacji naukowej i bibliotekoznawstwa, ale wskazuje też na różnorodność jej zainteresowań. Pro­wadzi ona seminaria doktoranckie i magisterskie oraz takie zajęcia, jak: „Pod­stawy bibliotekoznawstwa i informacji naukowej”, „Biblioteka i książka w ko­munikowaniu”, „Metodologia badań nad biblioteką i książką”, „Badania elektronicznych publikacji” . Pani Profesor jest także opiekunem specjalizacji „Elektroniczne publikowanie”. Ponadto angażuje się w promowanie instytucji związanych z książką i informacją, zarówno na forum naukowym (np. lobbing na rzecz bibliotek uczelnianych), jak i wśród osób odpowiedzialnych za ich rozwój.Maria Kocójowa była prodziekanem ds. finansowych Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej (od jego powstania w 1996 r.), dyrektorem IINiB UJ (kadencje: 1999-2002, 2002-2005); nadal jest członkiem Rady Instytutu i Ko­misji Dydaktycznej, członkiem Stałej Senackiej Komisji UJ ds. badań nauko­wych i aparatury, członkiem Rektorskiej Komisji ds. jakości studiów i akredyta­cji oraz Rady Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej. Maria Kocójowa jest również członkiem wielu stowarzyszeń naukowych: Polskiego Towarzystwa Bibliologicznego (oddział w Krakowie, prezes i współzałożyciel). Sekcji Informa­cji i Komunikacji Naukowej przy Komitecie Naukoznawczym PAN, Polskiego Towarzystwa Rapperswilskiego, Polskiego Towarzystwa Informacji Naukowej, Towarzystwa Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego, American Library Association (USA), European Association of Library and InformationEducation (EUCLID), The School Library Association (UK), Society for the History of Authorship oraz Reading and Publishing (SHARP). Zasiadała także w Radzie Naukowej Biblioteki PAN w Warszawie, była ekspertem w Grupie Doradczej ds. Budowy Biblioteki PAT w Krakowie.Działalność naukową oraz organizacyjną łączy ona ze stanowiskiem redaktora serii wydawniczych IINiB UJ „Prace z Bibliotekoznawstwa i Informacji Nauko­wej. Zeszyty Naukowe UJ”, „Materiały Edukacyjne Bibliotekoznawstwa i Infor­macji Naukowej UJ” oraz z pracami na rzecz Komitetu Redakcyjnego Prac z Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Zeszytów Naukowych UJ, Krakowskie­go Rocznika Archiwalnego, Komitetu Redakcyjnego litewskiego czasopisma Knygotyra oraz brytyjskiegoJournal of Librarianship and Information Science.Na końcu pierwszego działu książki zamieszczono bibliografię prac Marii Kocójowej (publikacje autorskie, książki przez nią zredagowane), zawierającą w sumie 239 pozycji.Kolejna część recenzowanej pozycji dotyczy przeszłości książek, bibliotek oraz bibliotekarstwa i nosi tytuł Z przeszłości książki, bibliotek i bibliotekarstwa. Rozpoczynają artykuł o pracy Mikołaja Kopernika De revolutionibus pod tytu­łem Refleksje nad książkami, których nikt nie przeczytał autorstwa Barbary Bieńkowskiej. Kolejne poświęcono: losom książek oraz instytucji z nimi związa­nych (Ze Lwowa na Wawel -  z dziejów księgozbioru Heleny Dąbczańskiej -  Ire­na Gruchała, Karta z dziejów powojennego bibliotekarstwa polskiego: Wydział Bibliotek w Ministerstwie Oświaty (luty 1945 -  marzec 1946) -  Piotr Lechow­ski, Dzieje Bibliotek Joachima Lelewela w oczach francuskiego recenzenta (1829) -  Anna Zbikowska-Migoń); edukacyjnej funkcji książki {Jakub Bójko -  wielki miłośnik książki i jej krzewiciel wśród chłopów -  Alina Kitowa); jej kul­turotwórczym i integracyjnym zadaniom w środowiskach miejskich {Kultura książki w małym mieście doby staropolskiej -  na przykładzie Wojnicza -  Maria Juda, Wokół problematyki książki polskiej w Bielsku i Białej w latach między­wojennych -  bilans dokonań -  Andrzej Linert), zagadnieniom estetycznym, zwią­zanym z ilustracjami (Dziewiętnastowieczne refleksje o wartości czasopism ilu­strowanych w Polsce -  Małgorzata Komża) oraz teoretykom bibliografii i nauki0 książce {Nowe fakty dotyczące życiorysu teoretyka nauki o książce Aleksandra Wiktora Bohatkiewicza -  Auśra Navickiene). Uzupełnieniem jest artykuł Lek­toraty języków obcych w Uniwersytecie Jagiellońskim wiatach 1850-1939 Ur­szuli Perkowskiej oparty na materiałach archiwalnych, odnoszący się zaś do obecnej Alma Mater prof. Marii Kocójowej.Część trzecia książki Informacja naukowa i bibliotekarstwo dzisiaj dotyczy współczesności. Znalazły się tutaj artykuły o różnorodnej proweniencji tematycz­nej -  prace o rodzajach bibliotek i ich zadaniach {Edukacyjne i wychowawcze aspekty działania bibliotek szkolnych: problemy badawcze -  Marcin Drzewiec­ki, Samorządowa i bibliotekarska promocja środowisk regionalnych i lokalnych: szansa ożywienia i wzbogacenia świadomości działań informacyjnych -  Anna Sitarska), artykuły na temat oceny jakości funkcjonowania placówek bibliotecz­nych (Wskaźnikijakości organizacji i działalności współczesnej biblioteki sta­cjonarnej na przykładzie biblioteki szkolnej -  Elżbieta Barbara Zybert) oraz artykuł o Bibliotece Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie Xolт^pu^e/y- zacja Biblioteki Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie Jana Bednar­czyka i Władysława Szczęcha. Ponadto zamieszczono tu artykuły o zawodzie1 misji współczesnego bibliotekarza {Zawód czy misja? Odpowiedzialność biblio­tekarzy przed społeczeństwem informacyjnym -  Maria Próchnicka, Od walki z cenzurą do promowania przejrzystości -  Paul Sturges). Narzędzia bibliome- tryczne do mapowania i wizualizacji struktury wydziału uczelni Irene Wormell to z kolei tekst wskazujący na zadania, jakie stoją przed naukometrią. W  dziale tym znalazła się też praca o motywacjach użytkowników, przebiegu i efektach za­chowań informacyjnych z punktu widzenia wielu perspektyw teoretycznych {Za­chowania informacyjne w życiu codziennym: wybrane aspekty teoretyczne —Barbara Kamińska-Czubala). Kolejny wyodrębniony tematycznie dział książki Komunikacja elektroniczna poświecono tytułowej komunikacji elektronicznej. W  artykułach tu zamieszczonych omówiono problemy nowego modelu komuni­kacji naukowej {Open Access -  co dalej? Nowy model myślenia dla biblioteka­rzy -  Rafael Bali), konkretnego wykorzystania nowych możliwości Internetu {E-obecnośćinstytucji naukowych w badaniach webometrycznych -  Marta Skal- ska-Zlat, Indywidualne strony W W W  historyków i matematyków we współcze­snej komunikacji naukowej -  Remigiusz Sapa) oraz sposoby docierania do zaso­bów sieciowych {GRID -  dynamiczny dostęp do zasobów -  Małgorzata Janiak).0  „realnych” bibliotekach traktuje artykuł Rola technologii cyfrowych w biblio­tekach X X I wieku Ryszarda Tadeusiewicza, na zagadnienie promocji bibliotek w Internecie zwraca uwagę Krystyna Bednarska-Ruszajowa {Biblioteka Jagiel­lońska w Internecie), o cyfrowych bibliotekach zaś pisze Barbara Mauer-Górska {Biblioteki wirtualne w badaniach bibliotekoznawczych i praktyce bibliotekar­skiej). Podobną tematykę poruszają artykuły Xsięż/ca i czytelnictwo: trwanie1 zmiana w erze cyfrowej Tomasza Goban-Klasa oraz Książki elektroniczne -  zabezpieczanie praw autorskich a prawa użytkowników Małgorzaty Jaskow- skiej, kierującej uwagę czytelnika na zagadnienia związane z „twórczością” prze­niesioną na nowe nośniki elektroniczne i konkurencyjność tych ostatnich w od­niesieniu do innych mediów. O komunikacji naukowej, dokonującej się dzięki czasopismom elektronicznym, można przeczytać w pracy Służba na rzecz spo­łeczności naukowej czy zarabianie pieniędzy? Aktualne zagadnienia działalno­ści badawczej i komunikacji naukowej lana M. Johnsona.W tym rozdziale zna­lazły się ponadto prace metodologiczno-filozoficzne na temat strategii badawczej, znajdującej zastosowanie w informatologii {Teoria ugruntowana w nauce o informacji -  wybrane aspekty -  Sabina Cisek) czy artykuły, dotyczące zagadnień związanych z uporządkowaniem i integrowaniem zasobów sieciowych poprzez „formy” {Ontologia i ontologie -  od filozofii Arystotelesa do sztucznej inteligencji -  Marek Nahotko) i edukacji {Metodyka kształcenia w nauczaniu na odległość -  Wanda Pindlowa).Ostatnia część książki zatytułowna Bibliofilstwo związana jest m.in. z dzia­łalnością Marii Kocójowej w Zakonie i Drugiej Kapitule Orderu Białego Kruka oraz piastowanej przez nią tam funkcji Damy Książki. Tu znajdują się prace: Z anegdotycznych dziejów bibliofilstwa w Polsce Juliana Dybca (o polskiej „miłości do książek” w okresie zaborów). Dwie nagany bibliofilstwa Janusza Dunina-Horkawicza, poświęcone losom polskiego ruchu bibliofilskiego od za­kończenia II wojny światowej po czasy współczesne oraz Współpraca Józefa Se­rugi (1886-1940) z Towarzystwem Miłośników Książki w Krakowie Agnieszki Długosz o bibliotekarzu Branickich i Tarnowskich z okresu międzywojennego.Artykuły zawarte w recenzowanym tomie cechuje różnorodność tematyczna oraz metodologiczna. Książka powinna zainteresować zarówno badaczy zajmują­cych się książką, bibliotekami, informacja naukową, jak i bibliofilów.Małgorzata Janiak Instytut Informacji Naukowej i BibliotekoznawstwaUniwersytet JagiellońskiArtykuł wpłynął do redakcji 14 sierpnia 2008 r.

Między przeszłością a przyszłością : książka, biblioteka, informacja naukowa - funkcje społeczne na przestrzeni wieków : praca zbiorowa

https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/65414/janiak_miedzy_przeszloscia_a_przyszloscia_2008.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Między przeszłością a przyszłością : książka, biblioteka, informacja naukowa - funkcje społeczne na przestrzeni wieków : praca zbiorowa

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository