Flejterski, Stanisław

Polish

  Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny  

Ksia˛z˙ka Katarzyny Perez jest pierwsza˛ na polskim rynku wydawniczym publikacja˛ prezentuja˛ca˛w sposo´b kompleksowy problematyke˛ efektywnos´ci funduszy inwestycyjnych. Praca zawiera ponadtowyniki obszernych własnych badan´ empirycznych Autorki na temat efektywnos´ci polskich funduszy.Recenzowana monografia jest z pewnos´cia˛ w pełni oryginalnym i nowatorskim opracowaniem.Doktor Perez jest niewa˛tpliwie bardzo utalentowanym pracownikiem naukowo-badawczym,o duz˙ej wiedzy i pracowitos´ci, czego dowodzi ogrom przeprowadzonych badan´ literaturowych i empi-rycznych, kto´re stały sie˛ podstawa˛ do napisania recenzowanej ksia˛z˙ki. Jej monografia ma charakterinterdyscyplinarny: choc´ jest pos´wie˛cona gło´wnie problematyce finanso´w, to jednak wiele zagadnien´nawia˛zuje bezpos´rednio do ekonomii, a takz˙e nauk o zarza˛dzaniu. Przy przygotowaniu tej pracyAutorka wykazała sie˛ tez˙ ogromna˛ erudycja˛, o czym s´wiadczy choc´by fragment pos´wie˛cony dywer-syfikacji portfela inwestycyjnego. Korzenie dywersyfikacji zmniejszaja˛cej ryzyko odnalazła ona nietylko w osiemnastowiecznych tekstach ekonomicznych Daniela Bernoullego, ale takz˙e w dziełachWilliama Shakespeare’a, a nawet w ksie˛gach biblijnych.Ksia˛z˙ka została przygotowana z duz˙a˛ dbałos´cia˛ o poprawnos´c´ je˛zykowa˛. Mimo z˙e praca jestpos´wie˛cona dos´c´ skomplikowanej, zaawansowanej merytorycznie i specjalistycznej problematyce,została napisana przyste˛pnym, jasnym je˛zykiem, czyta sie˛ ja˛ z duz˙a˛ przyjemnos´cia˛. Jest toniewa˛tpliwy atut pracy, gdyz˙ z powodzeniem moga˛ z niej korzystac´ nie tylko naukowcy – teoretycyi badacze akademiccy, lecz takz˙e praktycy – osoby zarza˛dzaja˛ce funduszami i jego uczestnicy. Ksia˛z˙kamoz˙e byc´ takz˙e bardzo pomocna studentom kierunko´w finansowych, ekonomicznych i biznesowych.Moz˙e byc´ poz˙yteczna˛ lektura˛ dla wszystkich, kto´rzy chcieliby sie˛ zapoznac´ z ta˛ stosunkowo nowa˛w polskich realiach gospodarczych problematyka˛ funkcjonowania funduszy inwestycyjnych,a w szczego´lnos´ci pogłe˛bic´ wiedze˛ w zakresie pomiaru ich efektywnos´ci. Z pełnym przekonaniemmoz˙na zatem zache˛cac´ do przeczytania tej wartos´ciowej monografiiAleksandra Duliniecalmad@sgh.waw.plTomasz Sobczak, Ekonomis´ci czytani, ale niesłuchani. Działalnos´c´ organo´w doradczych przyRadzie Ministro´w w Polsce w latach 1957-2006,Wydawnictwo Key Text, Warszawa 2012,ss. 161.Transformacja roli pan´stwa polega wspo´łczes´nie na ograniczeniu jego dotychczasowych prero-gatyw, ale nie oznacza to, z˙e jego rola zanika lub staje sie˛ mniej istotna. Paradoksalnie funkcjepan´stwa (rza˛du i samorza˛do´w) ulegaja˛ raczej wzmocnieniu. Ten pozorny paradoks znika, gdy funkcjete rozdzieli sie˛ na operacyjne i systemowe; operacyjne rzeczywis´cie ulegaja˛ ograniczeniu, nato-miast zapotrzebowanie na systemowe ros´nie. Fakt ten znajduje sie˛ u podstaw ponadczasowego(tzn. niewynikaja˛cego z koniunktur czy przejs´ciowych mo´d) zapotrzebowania na mys´l ekonomiczna˛reprezentowana˛ przez ekonomisto´w – doradco´w kolejnych rza˛do´w.Na tym tle moz˙na stwierdzic´, z˙e problematyka pracy Tomasza Sobczaka jest bez wa˛tpieniaaktualna, waz˙na, a przy tym interesuja˛ca zaro´wno z poznawczego, jak i gło´wnie praktycznego punktuwidzenia. Autor pro´buje przeanalizowac´ szczego´łowo, z ro´z˙nych punkto´w widzenia, problematyke˛funkcjonowania w latach 1957-2006 rza˛dowych organo´w doradczych.Pozytywnie i z uznaniem nalez˙y ocenic´ zdefiniowane we wprowadzeniu motywy wyboru obszarubadawczego, gło´wne załoz˙enia pracy, stadia procedury badawczej oraz cel pracy (s. 13). Jest nimprzedstawienie działalnos´ci czterech rad, ze szczego´lnym uwzgle˛dnieniem aspekto´w prawno-orga-nizacyjnych, kalendarium ich posiedzen´, składu osobowego oraz dorobku publikacyjnego. Autorprzyja˛ł za mys´l przewodnia˛ stwierdzenie, z˙e rady ekonomiczne funkcjonuja˛ce w Polsce w anali-zowanych latach odgrywały role fasadowe w zakresie wpływania na kształt polityki społeczno--gospodarczej ekip rza˛dowych. Sformułował tez˙ trzy interesuja˛ce hipotezy pomocnicze:1) Skutecznos´c´ wpływania rad na ostateczny kształt polityki społeczno-gospodarczej poszcze-go´lnych rza˛do´w jest tym mniejsza, im wyz˙szy jest poziom zro´z˙nicowania pogla˛do´w członko´w tychorgano´w.Przegla˛d pis´miennictwa 3012) Wielkos´c´ rad i poziom zro´z˙nicowania pogla˛do´w ich członko´w decyduje o eksperckim lubakademickim ich charakterze – im wie˛ksza i bardziej zro´z˙nicowana s´wiatopogla˛dowo rada, tymbardziej przybiera ona charakter ciała akademickiego.3) Akademickos´c´ rady pozytywnie wpływa na jakos´c´ i wielkos´c´ dorobku intelektualnego.Dobrze to s´wiadczy o dojrzałos´ci, wyobraz´ni, a takz˙e ambicji Autora. Pochwalic´ tez˙ nalez˙y i to, z˙epodja˛ł sie˛ pracy wymagaja˛cej benedyktyn´skiej wre˛cz cierpliwos´ci i nadzwyczajnego wysiłku.Realizacji celu podporza˛dkowana jest konstrukcja pracy. Składa sie˛ na nia˛ interesuja˛ca Przed-mowa autorstwa prof. Tadeusza Kowalika, Wprowadzenie i pie˛c´ rozdziało´w (Rada Ekonomiczna1957-1961, Konsultacyjna Rada Gospodarcza 1982-1989, Rada Ekonomiczna 1989-1991, RadaStrategii Społeczno-Gospodarczej 1994-2006, Refleksje ekonomisto´w na temat ich działalnos´ci dorad-czej) oraz Podsumowanie. Rezygnuja˛c w tym miejscu ze szczego´łowego opisu tres´ci wszystkich roz-działo´w recenzowanej pracy, pragne˛ odnotowac´, z˙e jej struktura jest spo´jna, logiczna, zgodnaz regułami metodologicznymi i metodycznymi przyje˛tymi w naukach ekonomicznych. Autor ła˛czyrozwaz˙ania teoretyczne z analiza˛ empiryczna˛, wywody o charakterze akademickim i metodycznym zespostrzez˙eniami o wymiarze praktycznym. Praca poprawnie ła˛czy w sobie elementy opisu i diagnozy(lub tez˙ w innym uje˛ciu: opisu i objas´niania), nie unika tez˙ sformułowan´ o znaczeniu normatywnymi stosowanym. Autor nie unika tez˙ – gło´wnie we Wprowadzeniu, rozdziale pia˛tym i Podsumowaniu –pytan´: jak byc´ powinno?, jak prawdopodobnie be˛dzie?, co czynic´, aby było tak, jak byc´ powinno?Fundamentalna˛ cecha˛ i zaleta˛ recenzowanej pracy – opublikowanej pod auspicjami PolskiegoTowarzystwa Ekonomicznego i Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szcze-cinie – jest to, z˙e mies´ci sie˛ ona w nurcie studio´w poro´wnawczych, kto´re z definicji sa˛ atrakcyjnez poznawczego punktu widzenia, ale tez˙ odznaczaja˛ sie˛ ponadprzecie˛tnym stopniem trudnos´ci. Autorpodja˛ł sie˛ ambitnego wyzwania, chca˛c dokonac´ pionierskiej w Polsce pro´by poro´wnania działalnos´ciczterech rad funkcjonuja˛cych na przestrzeni prawie po´łwiecza przy kolejnych polskich rza˛dach(kiedys´ PRL, od przełomu 19891990 – III RP). Moz˙na przyja˛c´, z˙e Autor jest do realizacji tego zadaniabadawczego niejako z definicji dobrze przygotowany, jest bowiem ekonomista˛ młodszego pokolenia,dysponuja˛cym rzetelna˛ wiedza˛ i warsztatem z dziedziny najnowszej historii gospodarczej. Dodac´nalez˙y, z˙e podja˛ł sie˛ badan´ nie nad tak zwanym tematem bezpiecznym i niekontrowersyjnym, leczwre˛cz przeciwnie – be˛da˛cym w centrum dyskusji i sporo´w, zwłaszcza w czasach tak zwanegoglobalnego kryzysu bankowo-finansowego, erozji zaufania do ekonomii i ekonomisto´w (z doradcamii ekspertami wła˛cznie) oraz do tradycyjnych paradygmato´w.Autor po raz kolejny (recenzentowi znane sa˛ niekto´re wczes´niejsze prace dr. Tomasza Sobczaka,z monografia˛ Instytucjonalizacja nauk ekonomicznych w Polsce mie˛dzywojennej na czele) udowodnił,z˙e jest rzetelnym, dociekliwym badaczem młodszego pokolenia, dbaja˛cym o poziom swojej pracy. Całapraca jest dobrze zakotwiczona w dotychczasowym pis´miennictwie dotycza˛cym analizowanej proble-matyki (bibliografia obejmuje ponad 100 pozycji w je˛zyku polskim, ponadto akty prawne i materiałyarchiwalne). Autor wykazał sie˛ samodzielnos´cia˛ sa˛do´w, prezentuja˛c własne uje˛cia i podejs´cie. Jest totym bardziej godne podkres´lenia i pozytywnej oceny, z˙e recenzowana praca ma charakter pracyinterdyscyplinarnej. Z powodzeniem tez˙ wykorzystuje i inteligentnie kojarzy wiedze˛ gło´wnie z takichdziedzin, jak: ekonomia, polityka społeczno-gospodarcza czy historia gospodarcza.Ostatni fragment pracy (Podsumowanie, s. 125-133) ma charakter syntezy. Lektura tego frag-mentu pracy dowodzi suwerennos´ci intelektualnej Autora oraz Jego da˛z˙enia do zachowania akade-mickiej bezstronnos´ci.Temat podje˛ty w pracy wydaje sie˛ frapuja˛cy i przyszłos´ciowy1. Zaakcentowac´ nalez˙y, z˙e w obre˛biepolityki społeczno-gospodarczej decyzje zapadaja˛ nie tylko (a niekiedy nawet nie przede wszystkim)na podstawie racjonalnych przesłanek prakseologicznych i ekonomicznych, lecz takz˙e niekiedy nienajbardziej racjonalnych przesłanek politycznych, czy wre˛cz partyjnych; w rzeczywistym procesiepodejmowania decyzji wiele postanowien´ ma charakter irracjonalny, ze wszystkimi tego konsek-wencjami dla całej gospodarki i wielu jej podmioto´w.Na tle lektury stwierdzic´ moz˙na z przekonaniem, z˙e recenzowana praca stanowi udana˛ pro´be˛ opisui analizy istotnego problemu naukowego, dowodzi tez˙, z˙e Autor dysponuje profesjonalna˛ wiedza˛1 Warto zwro´cic´ uwage˛ na interesuja˛ca˛ propozycje˛ stworzenia Pan´stwowego Centrum StrategiiGospodarczej (A. Wojtyna, Gospodarka bez wojny polsko-polskiej, ,,Rzeczpospolita’’ z 21 maja 2012 r.,s. B11).Przegla˛d pis´miennictwa302z zakresu nauk ekonomicznych (takz˙e z zakresu historii gospodarczej), stosownym warsztatemnaukowym i erudycja˛.Praca ta jest kolejnym potwierdzeniem obiegowego stwierdzenia, z˙e ,,ekonomia (i politykaspołeczno-gospodarcza) jest wspo´łczes´nie najwaz˙niejsza, najciekawsza i najtrudniejsza’’. Dramatur-gia relacji mie˛dzy politykami a doradcami (na ogo´ł teoretykami ekonomii), ukazana w recenzowanejpracy, nie jest fenomenem charakterystycznym jedynie dla Polski. S´wiat finanso´w – złoz˙onyz bankowos´ci, finanso´w korporacji, rynko´w papiero´w wartos´ciowych, funduszy inwestycyjnych,zorganizowanego kierownictwa i doradztwa finansowego – mianem jednej z dziedzin ,,niewinnegooszustwa’’ okres´lił zmarły kilka lat temu J. K. Galbraith2. Jego zdaniem przyszłych wyniko´wekonomicznych gospodarki, przejs´cia od dobrych czaso´w do recesji czy depresji i na odwro´t, nie da sie˛przepowiedziec´. Istnieja˛ bardziej niz˙ bogate prognozy, lecz nie ma z˙adnej solidnej wiedzy. Ła˛cznywynik nieznanych nie moz˙e byc´ znany. Niemniej w s´wiecie gospodarki, a szczego´lnie finanso´w,przewidywanie nieznanego i niepoznawalnego jest zaje˛ciem piele˛gnowanym, a cze˛sto dobrzewynagradzanym, moz˙e byc´ takz˙e podstawa˛ opłacalnej kariery. Sta˛d sie˛ biora˛ – zdaniem J. K. Gal-braitha – rzekomo kompetentne osa˛dy. S´wiat finanso´w utrzymuje wielka˛, aktywna˛, dobrze wyna-gradzana˛ wspo´lnote˛ oparta˛ na nieuchronnej, choc´ na pozo´r wyrafinowanej ignorancji. Prognozomeksperto´w niełatwo zaprzeczyc´: bogaty arsenał ilustracji, wykreso´w, ro´wnan´ i pewnos´c´ siebiepotwierdzac´ maja˛ głe˛bie˛ wiedzy co do przyszłos´ci. Spostrzez˙enia Galbraitha ucza˛ pokory i skromnos´ci,wynika tez˙ z nich, z˙e nikt nie ma monopolu na ma˛dros´c´ i ostateczne, ponadczasowe prawdy. Oznaczato ro´wniez˙ opowiedzenie sie˛ za postulatem odrzucenia w nauce ekonomii fundamentalizmu, orto-doksji, dogmatyzmu i doktrynerstwa.Publikacje˛ Tomasza Sobczaka – odznaczaja˛ca˛ sie˛ dojrzałos´cia˛ i dobrym poziomem – moz˙naz pełnym przekonaniem zarekomendowac´ czytelnikom zwia˛zanym z polskimi uczelniami i wydziałamiekonomicznymi – pracownikom nauki, doktorantom, studentom, a takz˙e praktykom, w tym mie˛dzyinnymi politykom i reprezentantom mass medio´w.Stanisław Flejterskistanislaw.flejterski@wzieu.pl2 J. K. Galbraith, Gospodarka niewinnego oszustwa. Prawda naszych czaso´w, MT Biznes, Warszawa2005, s. 55-59. W podobnym nurcie – pro´by odkrycia ,,drugiego dna’’ – mies´ci sie˛ ro´wniez˙ tzw. frea-konomia, czyli ekonomia dla ludzi mys´la˛cych nieco tylko inaczej (zob. S. D. Levitt, S. J. Dubner,Freakonomia. S´wiat od podszewki, Gliwice 2006).Przegla˛d pis´miennictwa 303Copyright of Journal of Law, Economics and Sociology is the property of Faculty of Law and Administration of Adam Mickiewicz University in Poznan and its content may not be copied or emailed to multiple sites or posted to a listserv without the copyright holder’s express written permission. However, users may print, download, or email articles for individual use.Właścicielem praw autorskich do „Ruchu Prawniczego, Ekonomicznego i Socjologicznego” jest Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zawartość czasopisma nie może być kopiowana, przesyłana do innych stron internetowych bądź zamieszczana na blogach bez pisemnej zgody wydawcy. Niemniej artykuły można drukować, kopiować lub przesyłać w formie elektronicznej na własny użytek.

TOMASZ SOBCZAK, EKONOMIŚCI CZYTANI, ALE NIE SŁUCHANI. DZIAŁALNOŚĆ ORGANÓW DORADCZYCH PRZY RADZIE MINISTRÓW W POLSCE W LATACH 1957-2006, WYDAWNICTWO KEY TEXT, WARSZAWA 2012, SS. 161.

https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/download/16157/15966

TOMASZ SOBCZAK, EKONOMIŚCI CZYTANI, ALE NIE SŁUCHANI. DZIAŁALNOŚĆ ORGANÓW DORADCZYCH PRZY RADZIE MINISTRÓW W POLSCE W LATACH 1957-2006, WYDAWNICTWO KEY TEXT, WARSZAWA 2012, SS. 161.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny