Matuszewska, Agnieszka

Folia Praehistorica Posnaniensia

FOLIA PRAEHISTORICA POSNANIENSIA T. XIII/XIV -  2005 INSTYTUT PRAHISTORII, U AM POZNAŃ ISBN 83-7177-388-9 ISSN 0239-8524MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE „BRUSZCZEWO. BADANIA MIKROREGIONU Z TERENU WIELKOPOLSKI”, ŚMIGIEL, WOJ. WIELKOPOLSKIE, 7-8 SIERPNIA 2004 R.W dniach 7-8 sierpnia 2004 r. w Śmiglu (pow. Kościan, woj. wielkopolskie) odbyło się międzynarodowe spotkanie „Bruszczewo. Badania mikroregionu z terenu Wielko­polski”. Jego głównymi organizatorami były: Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Ada­ma Mickiewicza w Poznaniu, Otto-Friedrich-Universitàt w Bambergu oraz Urząd Miasta i Gminy Śmigiel.Spotkanie miało dwa zasadnicze cele. Pierwszym z nich było zaprezentowanie rezul­tatów badań wykopaliskowych na wczesnobrązowej osadzie obronnej w Bruszczewie szerszemu gronu zainteresowanych -  przede wszystkim mieszkańcom Śmigla i okolic, czemu służył pierwszy dzień obrad. Składała się nań sesja popularnonaukowa, połączona ze zwiedzaniem wykopalisk. Drugim celem była dyskusja dotycząca różnych aspektów naukowych związanych z „projektem bruszczewskim”, czemu poświęcone było semina­rium w dniu następnym.Sesję popularnonaukową rozpoczął Burmistrz Miasta i Gminy Śmigiel J. Cieśla. Przywi­tał on licznie zgromadzonych gości, między innymi Prorektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. dr. hab. B. Marciniaka, członków władz powiatu koś­ciańskiego, miasta Kościana i Śmigla, przedstawicieli instytucji oświatowych i kultural­nych z Leszna, Kościana i Śmigla oraz lokalne media. Następnie prof. UAM dr hab. J. Cze- breszuk oraz prof. dr hab. J. Müller (Otto-Friedrich-Universitàt w Bambergu) wygłosili referat na temat: Osada obronna z początku epoki brązu w Bruszczewie: znaczenie nauko­we i potencjalna waga w promocji regionu. Podkreślili oni wielkie znaczenie Bruszczewa zarówno dla archeologii Europy Środkowej, jak i lokalnej społeczności, zwracając szcze­gólną uwagę na istotne wsparcie Gminy w prowadzonych badaniach. Referat wywołał ożywioną dyskusję. Poruszane były głównie problemy dalszych perspektyw badań arche­ologicznych w Bruszczewie oraz możliwości ich wykorzystania w promocji regionu.Kolejnym punktem programu było zwiedzanie stanowiska, mające na celu zaznajo­mienie wszystkich zainteresowanych z aktualnym stanem badań osady obronnej oraz prezentację materiałów źródłowych z sezonu 2004.Druga część sympozjum miała charakter naukowego seminarium. Wzięło w nim udział 25 badaczy z Bambergu, Berlina, Poznania i Krakowa. Prezentowali oni swoje ko­munikaty w języku polskim, niemieckim i angielskim. Wygłoszono 5 komunikatów do­kumentujących efekty interdyscyplinarnego programu badawczego dotyczącego stano­wiska nr 5 w Bruszczewie.370 KRONIKAUczestnicy spotkania podczas zwiedzania wykopaliskSeminarium rozpoczął prof. UAM dr hab. J. Czebreszuk, witając uczestników oraz prezentując główne cechy stanowiska w Bruszczewie. Następnie przekazał on prze­wodnictwo obrad prof. dr. hab. S. Kadrowowi (Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie).Jako pierwsza swój komunikat wygłosiła dr I. Hildebrandt-Radke (Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM), przedstawiając zarys charakterystyki geomor­fologicznej otoczenia osady w Bruszczewie. Charakterystyka owa została dokonana w dwóch zakresach, a mianowicie: (a) szerszym -  konwencjonalnie wyznaczonym przez koło o promieniu 10 km oraz (b) węższym -  ograniczonym do formy geomorfo­logicznej, na której usytuowane jest stanowisko. Jednocześnie zaznaczyła, że tak przed­stawiony zarys należy traktować jedynie jako punkt wyjścia do badań zaplanowanych na najbliższe lata, prowadzonych głównie w bezpośrednim otoczeniu osady.W drugim wystąpieniu prof. dr hab. J. Müller (Uniwersytet w Bambergu) przedsta­wił aktualny stan badań części torfowej stanowiska oraz wyniki prospekcji geomagne­tycznej. Stan opracowania materiałów archeologicznych ze wschodniej, torfowej czę­ści stanowiska charakteryzuje się aktualnie największym stopniem zaawansowania. Jest to też obszar, który dzięki nadzwyczaj dobrym warunkom konserwacji źródeł or­ganicznych ma największy potencjał informacyjny, zarówno pod względem danych kulturowych, jak i przyrodniczych. Z kolei prospekcja geomagnetyczna przyniosłaKRONIKA 371zaskakująco dokładne informacje dotyczące konstrukcji całego układu umocnień na stanowisku.Następnie mgr J. Kneiseł (Freie Uniwersitàt w Berlinie) w obszernym referacie zaprezentowała analizę typochronologiczną ceramiki ze strefy torfowej stanowiska. Zestawiając wyniki analizy naczyń ze stratygrafią wykopów, wydzieliła 8 hory­zontów archeologicznych, dowodząc kontynuatywnego ich następstwa. Ostatecznym rezultatem dociekań było stwierdzenie, iż stratygrafia części torfowej osady w Brusz­czewie potwierdza typologiczno-chronologiczne określenia funkcjonujące w literatu­rze, jednakże pozwala również uzyskać bardziej szczegółowy obraz zmian. Referat mgr J. Kneiseł wywołał ożywioną dyskusję, która koncentrowała się na zagadnie­niu obecności czy też braku hiatusów w zaprezentowanej przez referentkę sekwencji typochronologicznej.Mgr P. Honig (Uniwersytet w Bambergu) przedstawił rezultaty badań dotyczących wyrobów kamiennych, również ze strefy torfowej stanowiska. Stwierdził on, że ka­mienie, a zwłaszcza krzemienie, otoczaki, tłuki, żarna i rozcieracze dostały się do stre­fy brzegowej na skutek karczunku pierwotnego, podmokłego lasu oraz przemieszczeń ziemi w trakcie budowy umocnień. Referent wysunął również hipotezę, iż duże nagro­madzenie eratyków i fragmentów żaren na obrzeżach osady wczesnobrązowej (kon­kretnie nad brzegiem rzeki) może wskazywać na fakt usytuowania w tym miejscu pro­dukcji ceramiki.Ostatni referat wygłosił doc. dr hab. D. Makowiecki (Instytut Archeologii i Etnolo­gii PAN w Poznaniu), który przybliżył kwestię badań archeozoologicznych szczątków kostnych z wybranych części osady. Na osadzie odkryto wielotysięczne depozyty głównie pokonsumpcyjnych kości zwierząt zarówno domowych, jak i dzikich. Już teraz jest to jeden z najcenniejszych tego typu zespołów w całej wczesnobrązowej archeologii w Europie.Na zakończenie obrad odbyła się generalna dyskusja nad najbardziej inspirującymi poznawczo zagadnieniami poruszanymi podczas poszczególnych referatów. Podejmo­wano w niej różnorodne zagadnienia, także dotyczące mikroregionu otaczającego Brusz- czewo, relacje człowiek-środowisko na samym stanowisku, jak i w -  szerszej prze­strzennie -  perspektywie, obejmującej dorzecze środkowej Obry.Sympozjum bruszczewskie miało niewątpliwie charakter prekursorski. Z jednej stro­ny ukazało szerszym kręgom społeczeństwa jedno z najważniejszych stanowisk archeo­logicznych w Wielkopolsce. Z drugiej zaś stało się zaczynem do pogłębiania dyskusji wśród badaczy -  członków zespołu badającego osadę w Bruszczewie, do przyszłej syn­tezy wyników ich studiów. Spotkanie po raz pierwszy w tak pełnej formie ukazało rezul­taty interdyscyplinarnych badań na stanowisku, będące efektem wielu lat pracy badaczy z licznych ośrodków europejskich. Należy podkreślić, iż w gronie specjalistów znalazły się osoby, których doświadczenie naukowe związane jest z odmiennymi tradycjami aka­demickimi i zainicjowana dyskusja była pewnego rodzaju próbą znalezienia wspólnej formuły badawczej oraz wytyczenia nowych kierunków dalszych badań. Wszyscy obec­ni zgodnie pokreślili, iż niezmiernie ważne jest, by rezultaty badań oraz pewnego rodzaju372 KRONIKAn o w e  spojrzenie na wczesnobrązową osadę obronną w Bruszczewie znalazły szersze grono odbiorców we wszystkich krajach Europy. Solidną podstawą ku temu stanie się z pewnością publikacja prezentująca w sposób wyczerpujący wszystkie kwestie poru­szone podczas sesji naukowej.A gnieszka  M atuszew skaInstytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza ul. Św. Marcin 78, 61-809 Poznań, Poland

Międzynarodowe spotkanie „Bruszczewo. Badania mikroregionu z terenu Wielkopolski”, Śmigiel, woj. wielkopolskie, 7-8 sierpnia 2004 r. 369

https://pressto.amu.edu.pl/index.php/fpp/article/download/15781/15565

Międzynarodowe spotkanie „Bruszczewo. Badania mikroregionu z terenu Wielkopolski”, Śmigiel, woj. wielkopolskie, 7-8 sierpnia 2004 r. 369

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Folia Praehistorica Posnaniensia