The purpose of this study is to give information about the visit to Boras University Library in Sweden within the context of Erasmus Personal Mobility and 4 days vocational training I got the applications I learned after this training hold in 23rd and 26th of April 2018

Çınar Örün, Tuğba

Turk Kutuphaneciligi - Turkish Librarianship

Bu çalışmanın amacı, Erasmus Personel Hareketliliği kapsamında 23-26 Nisan 2018 tarihleri arasında ziyaret ettiğim İsveç Boras Üniversitesi Kütüphanesi’nde aldığım 4 günlük mesleki eğitim ve bu eğitim sonucu öğrendiğim uygulamalar hakkında bilgi aktarmaktır.The purpose of this study is to give information about the visit to Boras University Library in Sweden within the context of Erasmus Personal Mobility and 4 days vocational training I got the applications I learned after this training hold in 23rd and 26th of April 2018

Örün Çınar, Tuğba

Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)

A Professional Evaluation in the Scope of Erasmus Staff Mobility: Boras University Library in Sweden

Istanbul Sehir University Repository

 Türk Kütüphaneciliği, 32, 2 (2018), 121-125 
Erasmus Personel Hareketliliği Kapsamında Mesleki Bir Değerlendirme: 
İsveç Boras Üniversitesi Kütüphanesi 
A Professional Evaluation in the Scope of Erasmus Staff Mobility: Boras University 
Library in Sweden 
Tuğba Örün Çınar* 
Öz 
Bu çalışmanın amacı, Erasmus Personel Hareketliliği kapsamında 23-26 Nisan 2018 tarihleri 
arasında ziyaret ettiğim İsveç Boras Üniversitesi Kütüphanesi’nde aldığım 4 günlük mesleki 
eğitim ve bu eğitim sonucu öğrendiğim uygulamalar hakkında bilgi aktarmaktır. 
Anahtar Sözcükler: Erasmus Personel Hareketliliği; Boras Üniversitesi Kütüphanesi; İsveç; 
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi;  üniversite kütüphaneleri. 
Abstract 
The purpose of this study is to give information about the visit to Boras University Library in 
Sweden within the context of Erasmus Personal Mobility and 4 days vocational training I got 
the applications I learned after this training hold in 23rd and 26th of April 2018. 
Keywords: Erasmus Personal Mobility; Boras University Library; Sweden; Istanbul Sehir 
University Library; university libraries. 
Giriş 
Türkiye’de kütüphanecilik uygulamalarının kütüphaneciliğin geçirdiği evrime adapte 
olabilmesi için gelişmiş ülkelerde bulunan kütüphanelerin kütüphaneciler tarafından 
incelenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda, Türkiye’deki kütüphaneciler için yurtdışındaki 
uygulamaları mesleki anlamda yakından gözlemlemek ve bu uygulamaların ülkemizde de 
geliştirilebilmesini sağlamak adına Avrupa Birliği Bakanlığı tarafından yürütülen Erasmus 
Personel Eğitim Alma Hareketliliği büyük bir fırsat olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Çalışmamızın ilk bölümünde Erasmus Personel Eğitim Alma Hareketliliği hakkında genel 
bilgiler aktarıldıktan sonra İsveç Boras Üniversitesi Kütüphanesi’nde almış olduğumuz mesleki 
eğitim hakkında değerlendirmelerde bulunulacaktır. 
Erasmus Personel Eğitim Alma Hareketliliği 
Değişen kullanıcı ihtiyaçları, teknolojik gelişmeler ve uluslararası sınırların ortadan kalkması 
(küreselleşme / globalleşme) mesleki olarak kütüphanecilerin dışa dönük olması gerekliliğinin 
nedenleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde kütüphanecilik mesleğine verilen önem, 
kütüphanecinin yurtdışındaki kütüphaneler ve bu alandaki uygulamalar ile ilgili 
** Uzman, İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi. e-posta: tugbaorun@sehir.edu.tr 
Specialist, İstanbul Şehir University Library 
Geliş Tarihi - Received: 25.06.2018 
Kabul Tarihi - Accepted: 26.06.2018 
 122  Okuyucu Mektupları / Reader Letters 
değerlendirmelerde bulunmasını neredeyse imkânsız hale getirmektedir. Bu doğrultuda 
Erasmus Personel Hareketliliği, Türkiye’deki kütüphanecilerin uluslararası sınırları ortadan 
kaldırarak mesleğin gelişimine katkı sağlayabilecekleri önemli bir projedir. 
Erasmus Personel Eğitim Alma Hareketliliği, Türkiye’de Yükseköğretim Erasmus 
Beyannamesi (ECHE) sahibi bir yükseköğretim kurumunda istihdam edilen herhangi bir 
personelin, program ülkelerinden birinde eğitim almasına imkân sağlayan faaliyet alanıdır. Bu 
faaliyet kapsamında kişinin mevcut işi ile ilgili konularda sahip olduğu becerileri geliştirmek 
üzere çeşitli eğitimler (işbaşı eğitimleri, gözlem süreçleri gibi) alması mümkündür. Eğitim 
almak üzere gidilecek işletme yurtdışında bir eğitim merkezi, araştırma merkezi, 
yükseköğretim kurumu ya da işletme tanımına uyan diğer bir kuruluş olabilir. Bu çerçevede, 
uygun bir işletmeden kastedilen büyüklükleri, yasal statüleri ve faaliyet gösterdikleri ekonomik 
sektör ne olursa olsun, özel veya kamuya ait her tür kurum/kuruluş ile sosyal ekonomi dâhil her 
tür ekonomik faaliyette bulunan girişimdir. En az ardışık 2 iş günü olmak şartıyla 2 ay olarak 
belirlenen personel eğitim alma hareketliliği süresince Avrupa Birliği Bakanlığı tarafından 
günlük olarak yurtdışında gidilen ülkelere göre hibe desteği de verilmektedir (Türkiye 
Cumhuriyeti Avrupa Birliği Bakanlığı, 2017, 28-29). 
Bu doğrultuda İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi personeli olarak yararlanmış 
olduğum hibe desteği ile dört iş günü süren ve mesleki olarak yeni ve uluslararası tecrübeler 
kazanmamı sağlayan Erasmus Personel Eğitimi ile ilgili izlenimlerimi aktarmanın faydalı 
olacağı kanısındayım. 
 
İsveç Boras Üniversitesi Kütüphanesi  
İsveç, ülkemizde gerek eğitim gerekse kültür politika ve kütüphane uygulamalarıyla tanınan bir 
ülkedir. Erasmus Personel Hareketliliği programı kapsamında eğitim almayı istediğim 
üniversiteyi İskandinav ülkelerinden seçmemin nedeni, kütüphaneciliğe verdikleri önemi 
yakından izlemek, kütüphane uygulamalarını yerinde deneyimlemekti. Bu amaçlar 
doğrultusunda resmi yazışmalar sonrası eğitime kabul edildiğim Boras Üniversitesi; 
kütüphanecilik eğitiminin fakülte düzeyinde verildiği, İskandinav kütüphaneciliğinin 
temellerinin atıldığı, öğrenciler, araştırmacılar, öğretmenler ve halk için bir buluşma yeri olarak 
tanımlanan (Boras University Library, 2018) İsveç’teki önemli kütüphanelerden biridir. 
Kütüphane sayısal verilerini aşağıdaki Tablo 1’de incelemek mümkündür. 
Tablo 1. 
Sayılarla Boras Üniversitesi Kütüphanesi 
Toplam koltuk sayısı 709 Elektronik kitaplar 254.400 
Tarama bilgisayarı 161 Abone olunan veri tabanları 92 
Haftalık çalışma saati 68 Primo ile yapılan aramalar 670.210 
Yıllık ziyaretçi sayısı 284.463 Yenilemelerle birlikte ödünç sayısı 41.090 
Website ziyaretçi sayısı (IP visits) 162.663 Kütüphaneler arası ödünç (ILL), gelen 476 
Basılı koleksiyon 114.554 Kütüphaneler arası ödünç (ILL), giden 1.771 
Yıl içinde satın alınanlar (basılı) 2.491 Bilgi Okuryazarlığı Dersleri (saat) 341 
Büyüme (basılı) 1.364 Personel 21 
Basılı dergiler 340 Kütüphaneci 17 
Elektronik dergiler 53.000 Asistan kütüphaneci 2 
Basılı gazeteler 5 Öğrenci 2 
*Kaynak: Boras University Library, 2018 
 
 
 
 Okuyucu Mektupları / Reader Letters  123 
Organizasyon Şeması 
Boras Üniversitesi Kütüphanesi standart organizasyon şeması modern kütüphanecilik 
uygulamaları benimsenerek şu şekilde belirlenmiştir: 
 Dijital Hizmetler (Digital Services),  
 Müşteri Hizmetleri (Customer Services),  
 Koleksiyon Servisi (Collection Services),  
 Eğitim (Education).  
Bununla birlikte standart birimlerin yanında ihtiyaçlar doğrultusunda belirlenmiş olan 
ve daha kaliteli hizmet verebilmek adına yeni ekipler (team) oluşturulmuştur. Bunlar: 
 Araştırma Servisi (Research Services),  
 Alma/Primo(Kütüphane Sistemleri),  
 İletişim (Communication), 
 Personel Gelişimi (Staff Development) ekipleridir. 
 
Müşteri Hizmetleri (Customer Services) 
Boras Üniversitesi Kütüphanesi’nde müşteri hizmetleri biriminde kullanıcıların bilgiye 
ulaşması konusunda verilen standart kütüphanecilik uygulamalarının yanı sıra iki farklı 
uygulama dikkat çekmektedir. Bunlardan ilki kullanıcılardan gelen çeşitli soruların bir şablonda 
sınıflandırılarak sıklıkla sorulan soruların tespiti yapılmasıdır. Ayrıca bu uygulama proje 
bazında değerlendirerek Internet Librarian International 2017 konferansında, “Good customer 
relationships, proving value every day - the sequel!” başlığı altında iyi müşteri ilişkilerini ve 
değerin ortaya konulmasını vurgulayan bildiri, kütüphaneciler tarafından sunulmuştur. Dikkat 
çeken diğer bir uygulama ise müşteri hizmetlerindeki personelin yıpranma payı göz önünde 
bulundurularak tüm kütüphane personelinin değişim esasına dayalı olarak bu birimde görev 
yapmasının sağlanmasıdır. 
 
Alma/ Primo  
Alma, kütüphanenin iş akışı yönetimi içinde seçme, sağlama, meta veri yönetimi, dijitalleştirme 
ve istatistik gibi işlemlerin gerçekleştirildiği kütüphane yazılım sistemidir. Kütüphanenin basılı 
ve elektronik kaynaklarını tek bir arayüz üzerinden aranmasını sağlayan Summon adlı keşif 
aracının yerini ise Primo adlı keşif aracı almıştır. Bu keşif aracı ile yapılan aramaların 
kaydedilmesi ve kayıtlarla ilgili uyarılar oluşturulması, aramalar için başlık oluşturulabilmesi, 
talep edilen yayınları ya da ödenmesi gereken cezaları görebilmek mümkündür. 
 
Diva 
Diva, Boras Üniversitesi'nde yapılan tüm araştırmaların, yayıncılık kurallarına uygun olarak 
elektronik ortama aktarılmasını sağlayan kurumsal arşiv sistemidir. Diva üniversite araştırma 
yayınlarını, öğrenci tezlerini ve diğer dijital koleksiyonları arşivlemek için kullanılmaktadır. 
Diva’ya kaydedilen yayınlar Google ve diğer arama motorları aracılığıyla aranabilmektedir. Bu 
sayede yapılan çalışmaların görünürlüğü artmaktadır. 
 Kütüphane, Diva kurumsal arşivlerinde tam metin makale sayısını arttırmayı amaçlayan bir 
proje başlatmıştır. Bu proje ile DİVA kurumsal arşivine araştırmasını yükleyen; fakat çalışmasını 
açık erişime sunmayan her bir araştırmacıyla iletişime geçip, araştırmacıları yayın politikaları 
hakkında bilgilendirme ve hem araştırmacıları açık erişim konusunda bilinçlendirme hem de 
üniversitenin araştırmalarına erişimi arttırma gibi hedefler amaçlanmıştır. 
 
 
 124  Okuyucu Mektupları / Reader Letters 
Aktif Öğrenme Merkezi (Active Learning Center) 
Kütüphanecilik öğrencilerinin kavramsal öğrenmeyi geliştirmesini amaçlayan ve deneyim 
yoluyla sahip olunan bilginin uygulamaya geçmesini amaçlayan atölye çalışmaları Aktif Öğrenme 
Merkezi’nde kütüphaneciler tarafından bölüm öğrencileriyle yapılmaktadır. Bu aktiviteler ile 
öğrencilere kütüphanecilikte karşılaşacağı gerçek sorunları analiz etme, değerlendirme ve çözüm 
üretme alışkanlıkları kazandırılmaktadır. Aktif Öğrenme Merkezi’nde yapılan atölye çalışmaları 
ile öğrencilerin ezber sistemi ile öğrendikleri geçici bilgilerin de önüne geçilerek, hayatları 
boyunca kullanacakları çözüm odaklı ve kalıcı bilgilerle yetişmesi sağlanmaktadır. 
 
İletişim Ekibi (Communication Team) 
Günümüzde kütüphaneler sahip oldukları bilgiyi paylaşmak, kullanıcılarla iletişim kurmak 
amacıyla web araçlarından faydalanmaktadırlar. Boras Üniversitesi Kütüphanesi de bu 
amaçları gerçekleştirmek için Blog, Instagram, Facebook, Twitter, YouTube kanalı gibi sosyal 
ağlara sahiptir. Bu platformlarda üniversitenin yürüttüğü çalışmalar, bilimsel paylaşımlar ve 
özellikle Boras Üniversitesindeki araştırmacıları etkileyebilecek son dönemde popüler olan 
araştırmalar hakkında bilgiler verilmektedir. İletişim birimi ayrıca günceli takip ederek web 
araçları kanalıyla kütüphane kullanıcılarını kütüphanecilik alanında bilgilendirmektedir.  
Dönem içerisinde belirli aralıklarla bir araya gelen Boras Üniversitesi kütüphanecileri, 
belirledikleri popüler bir kütüphanecilik başlığıyla kütüphanenin girişinde “Lounge Talk” 
aktivitesi düzenlemekteler ve belirledikleri başlığı mesleki anlamda tartışmaktadırlar. Ayrıca 
bu birim kütüphane içinde yapılan sergileri de organize etmektedir. 
 
Eğitim (Education) 
Teknolojinin gelişmesine bağlı olarak bilgiyi arama ve bulunan bilgiyi değerlendirme son 
yıllarda daha da karmaşık hale gelmiştir. Özellikle hem basılı hem de elektronik olarak artan 
yayın sayısı, yeni bilgi kaynakları; wikiler, bloglar, Twitter ve Facebook gibi sosyal medya 
platformları, sahte haberler veya sahte bilgiler, bilginin doğrulanması konusunda zorluklara 
neden olmaktadır. Dijital yerlilerin bilgi kaynaklarını rastgele seçmesi ve ne tür bir kaynak 
olduğunu belirleyememesi nedeniyle öğrencilerin bilgi kaynakları ve bilgi arayışlarıyla 
ilişkilerinde analitik ve yansıtıcı bir yaklaşım geliştirmeleri gerekmektedir. Bu nedenle Boras 
Üniversitesi Kütüphanesi İsveç Yüksek Öğrenim Yasası'nın hedeflerini karşılamak, eğitimsel 
öğrenme çıktıları için kurumlarla işbirliği yapmak ve öğrencilerin eğitiminde başarılı olmalarını 
sağlamak ve gelecekte mesleki alanlarındaki gelişmeleri takip etmek amacıyla eğitimler 
vermektedir. Bu bağlamda; 
 Bilgi okuryazarlığı, 
 Yayın türleri, 
 Kütüphane web ve kütüphane kataloğuna giriş, 
 Arama teknikleri ve stratejileri, 
 Konu başlıkları ve dizinlere giriş, 
 Konu başlıkları ve blog gönderileri oluşturma, 
 Bilimsel makalelerin bulunması, 
 Atıf ve konu veri tabanlarında sistematik arama, 
 Referans yönetim yazılımı kullanma (EndNote) eğitimleri düzenlenmektedir. 
 
Sonuç 
Erasmus Personel Hareketliliği ile mesleki yurtdışı deneyimi yaşayarak kütüphanecilik 
alanında hem personel yönetimi hem de sistem üzerindeki uygulamaları gözlemleme fırsatını 
buldum. Bu doğrultuda aşağıdaki başlıklar dikkatimi çeken konular olmuştur: 
 Okuyucu Mektupları / Reader Letters  125 
 Bilgi okuryazarlığı konusunda akademi ve kütüphanenin entegre çalışması, 
kütüphanecileri eğitimin bir parçası olarak görmeleri, 
 Kütüphaneyi yaşam merkezi haline getirmeleri, 
 Kütüphanecilerin kendilerini mesleki anlamda güncel tutmaları, 
 Teknolojiyi aktif olarak kullanmaları, 
 Kütüphanenin ihtiyaçları doğrultusunda kütüphanecilerden takımlar oluşturup bu 
ihtiyaçları takım çalışmasıyla gidermeleri, 
 Açık erişim konusunda araştırmacılarını bilinçlendirmeleri 
Yukarıda belirtilen uygulamaların ülkemizde de yapılabilirliği söz konusu olup, en kısa 
zamanda gerçekleşebilmesi gereklilik halini almıştır. 
 
Kaynakça 
Boras University Library (2018). About the library. Erişim adresi:                                                 
http://www.hb.se/en/Library/About-the-library/  
Boras University Library (2018). The library in numbers. Erişim adresi: 
http://www.hb.se/en/Library/About-the-library/Facts-and-history/The-library-in-numbers/  
Türkiye Cumhuriyeti Avrupa Birliği Bakanlığı (2017). ERASMUS+ ANA EYLEM 1: Bireylerin 
Öğrenme Hareketliliği: Program Ülkeleri Arasında Yükseköğretimde Öğrenci ve Personel 
Hareketliliği: Yükseköğretim Kurumları için El Kitabı. Ankara: Avrupa Birliği Eğitim ve 
Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı.  
 
  


A professional evaluation in the scope of Erasmus Staff Mobility : Boras University Library in Sweden

http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/54556/000120396010.pdf?sequence=1&isAllowed=y

A professional evaluation in the scope of Erasmus Staff Mobility : Boras University Library in Sweden

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)

Istanbul Sehir University Repository