У статті коротко окреслено професійний і дослідницький шлях видатного польського вченого та науковця, професора Францішека Шльосека.The article briefly outlines the professional and research path of the famous Polish scientist, professor Franciszek Szlosek

Nychkalo, Nellia

Digital Library NAES of Ukraine

Profesor dr hab. Franciszek Szlosek Profesor Franciszek Szlosek1 - doświadczony badacz, wspaniały nauczyciel i wychowawca Profesor dr hab. Franciszek Szlosek jest szczególnie cenionym, szanowanym i powszechnie znanym w kraju i poza granicami Polski pracownikiem naukowo--dydaktycznym - nade wszystko zaś wspaniałym człowiekiem. Urodził się 1 paź­dziernika 1943 roku w Buczkowicach koło Bielska-Białej. Po ukończeniu 7-klasowej szkoły podstawowej w 1957 roku rozpoczął naukę w zasadniczej szkole zawodowej, a następnie T e c h n i k u m Przemysłowo-Pedagogicznym w Warszawie, które ukończył w 1965 roku. W tym też roku podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Eko­nomii Politycznej. Wydarzenia w 1968 roku sprawiły, że zmuszony został do przer­wania tych studiów. Jednakże studia ekonomiczne ukończył w systemie zaocznym w 1972 roku w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. D w a lata wcześniej, to jest w 1970 roku rozpoczął studia na Wydziale M e c h a n i c z n y m Politech­niki Warszawskiej , które ukończył w 1974 roku. Z a r ó w n o studia ekonomiczne, j ak i techniczne wpłynęły na dalszą pracę i przyszłą karierę zawodową Jubilata. Nieprze­rwane i głęboko umotywowane zamiłowanie do zawodu nauczyciela przyczyniło się do podejmowania kolejnych wyzwań zawodowych, edukacyjnych i organizacyjnych, a także zdobywania stopni naukowych. Ponadto wykonywana praca nauczyciela zawodu w Zespole Szkół Z a w o d o w y c h im. S. Starzyńskiego w Warszawie w latach 1967-1970 oraz podjęta po studiach praca wykładowcy przedmiotów technicznych, a także zastępcy dyrektora, a następnie dy­rektora Zespołu Szkół B u d o w y Traktorów w Warszawie-Ursusie (w latach 1 9 7 1 -- 1 9 8 5 ) wpływały znacząco na rozwój zawodowy oraz edukację młodzieży i kadry nauczycielskiej . Nieprzerwane zamiłowanie i chęci Jubilata związane z nauczaniem młodzieży oraz doskonaleniem kadr nauczycielskich sprawiły, że podjął w 1985 roku pracę na stanowisku kierownika Zakładu Przedmiotów Z a w o d o w y c h w Instytucie Kształcenia Dokonania naukowe i dydaktyczno-wychowawcze Prof. F. Szloska opisane zostały wcześniej w pu­blikacjach: T.W. Nowacki, J. Kunikowski, Profesor Franciszek Szlosek - nauczyciel, badacz i wycho­wawca, s. 11-17; N. Nyczkało, Twórcze poszukiwania, umiejętności pedagogiczne oraz rozwój inno­wacyjny Profesora Franciszka Szloska, s.23-38, (w:) Nauka - Edukacja - Wychowanie, red. T. Zacharuk, N. Nyczkało, J. Kunikowski, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny, Siedlce 2011. Źródło: Інноваційність у науці і освіті: наукове видання до ювілею професора, доктора хабілітованого Франтішека Шльосека / шВ. Кремень, 3. Куніковські, Н. Ничкало (ред.); Хмельницький національний університет. - К.: Богаданова А.М., 2013. - 8-13 с. Nauczyciel i w Warszawie. Pełniąc tę ważną i odpowiedzialną funkcję - do końca 1990 roku, odpowiadał za doskonalenie nauczycieli przedmiotów zawodowych w skali całego kraju. Doktorat uzyskał Franciszek Szlosek w 1984 roku w Instytucie B a d a ń Pedago­gicznych w Warszawie, gdzie był słuchaczem studiów doktoranckich. Ten stopień naukowy zdobył na podstawie rozprawy doktorskiej na temat: „Przygotowanie a praca nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych" . P r o m o t o r e m był prof. zw. dr hab. Zygmunt Wiatrowski. W całym dotychczas prezentowanym okresie na szczególne wyeksponowanie za­sługują również pode jmowane przez Jubilata zadania badawcze, które są ważnym I przedsięwzięciem w rozwoju i dorobku naukowym. W latach 1980-1985 brał udział { w badaniach zespołowych real izowanych w ramach Programu W ę z ł o w e g o 11.4. pt.: j „Przygotowanie a praca i doskonalenie nauczycieli szkół zawodowych" . Z kolei J w latach 1985-1990 był członkiem Zespołu Bydgoskiego (koordynator II st.), który prowadził szerokie badania w ramach Centralnego Programu Badań Podstawowych ) (C.P.B.P.) 08.17. nt.: „Kształcenie i doskonalenie nauczycieli przedmiotów zawodo-} wych" . ) Efektem tych badań jest opracowany przez Jubilata raport z b a d a ń „Kształcenie i doskonalenie nauczycieli przedmiotów mechanicznych" (Bydgoszcz 1989) oraz dwie charakterystyki zawodowe: nauczyciela przedmiotów mechanicznych i instruktora praktycznej nauki zawodu - „Charakterystyki kwalifikacji nauczyciela szkół zawodo­w y c h " (opracowanie zespołowe pod redakcją Z. Wiatrowskiego i E. Podoskiej -Filipo­wicz, Bydgoszcz 1990). Profesor opracował ponadto monografie: „Przygotowanie a praca nauczyciela przedmiotów z a w o d o w y c h " (Warszawa 1988); „Doskonalenie nauczycieli przedmio­tów zawodowych w Polsce i Czechosłowacj i " (Warszawa 1988); „Psychologiczne i pedagogiczne wyznaczniki procesu kształcenia z a w o d o w e g o " (Warszawa 1990). W swojej działalności badawczej Prof. Franciszek Szlosek pode jmował interesu­jące badania dotyczące efektywności przygotowania zawodowego. Wpisuje się tu również rozprawa doktorska, także prowadzone badania nad sylwetką nauczyciela l iceum technicznego oraz eksperymentalne badania wpływu metod aktywizujących na skuteczność doskonalenia zawodowego dorosłych. Pod koniec lat 90. był członkiem zespołu badawczego realizującego grant Komitetu Badań N a u k o w y c h dotyczący kształcenia m o d u ł o w e g o w edukacji zawodowej . Powszechnie znane są i wysoko cenione również takie opracowania Profesora, jak: „Wstęp do dydaktyki przedmiotów z a w o d o w y c h " ( R a d o m 1995, 1996, 1997, 1998); „Drogi i bezdroża kształcenia nauczycieli w P o l s c e " ( R a d o m 1995). W swoich badaniach i publikacjach Profesor zawsze miał na uwadze kształtowa­nie nowoczesnego modelu edukacji zawodowej, w którym uwzględniane powinny być nowe warunki rozwoju społeczno-ekonomicznego oraz technologicznego. Zwracał szczególną uwagę na: cele oświaty i edukacji zawodowej ; ogólne i szczegółowe cele dydaktyczne; rolę wykładowcy w procesie nauczania-uczenia się zawodu; treści na­uczania, ich sens i możl iwości strukturalizowania; metody nauczania; metody kontroli i oceny w procesie edukacji zawodowej . Na podkreślenie zasługuje to, że niezależnie od intensywnie prowadzonych b a d a ń Profesor wypełnia odpowiedzialne funkcje edukacyjne, wychowawcze i organizacyj­ne, w które wpisuje się wykonywana przez cztery lata (1988-1991) funkcja redaktora naczelnego ogólnopolskiego czasopisma „Szkoła Z a w o d o w a " . Jest ponadto redakto­rem naczelnym czasopisma specjalistycznego „Biuletyn Nauczycie la Szkoły Z a w o ­dowej" . D u ż y m w y z w a n i e m i doświadczeniem Jubilata było nadzorowanie, w latach 1991-1993 z ramienia Ministerstwa Sprawiedliwości szkół zawodowych przy zakła­dach poprawczych. Pracę habilitacyjną na temat: „Dydaktyka oświaty zawodowej - na podstawie oświaty zawodowej Polsk i" obronił w 1997 roku w Instytucie Pedagogiki i Psycholo­gii Oświaty Zawodowej Akademii N a u k Pedagogicznych w Kijowie. Praca ta została oceniona szczególnie wysoko zarówno przez profesorów, recenzentów z Polski, j ak również profesorów, recenzentów z Ukrainy - o c z y m napisano w charakterystyce twórczych poszukiwań Jubilata. Widać wyraźnie, że po obronie pracy habilitacyjnej, na fundamencie swojego rozwoju naukowego nie tylko kontynuował realizację swoich konceptualnych idei i metodyk, ale i wychodził na wysoki poz iom swej działalności naukowej . Świadczy o t y m rozwój kultury metodologicznej , podejmowanie nowych, śmiałych eksperymentów oraz aktywny udział w rozwoju n a u k o w y m szkół, o progno­stycznym ukierunkowywaniu prac naukowo-badawczych. Przedmiotem zainteresowania naukowego Prof. Franciszka Szloska, zarówno przed i po doktoracie, j a k i po habilitacji jest głównie pedagogika pracy, pedeutologia i dydaktyka, a w szczególności takie jej obszary, j a k kształcenie zawodowe, problema­tyka nauczyciela szkoły zawodowej , doskonalenie zawodowe oraz doradztwo zawo­dowe. Ponadto, w ostatnich latach Profesor zajmuje się systematycznie metodologią b a d a ń oświatowych. W swojej działalności dydaktycznej, naukowej i organizacyjnej Profesor Franci­szek Szlosek przeszedł wszystkie szczeble w szkolnictwie wyższym. W latach 1 9 9 3 -- 1 9 9 9 był adiunktem i prodziekanem ds. nauki na Wydziale Nauczycielskim Poli­techniki Radomskie j , współzałożycielem Wyższej Szkoły Umiejętności Pedagogicz­nych i Zarządzania i jej rektorem w latach 1997-2000, współzałożycie lem Wyższej Inżynierskiej Szkoły Bezpieczeństwa i Organizacji Pracy w Radomiu i jej pierwszym rektorem w 2002 roku, od 1 października 2000 r. do 30 września 2003 roku profeso­r e m nadzwyczajnym Akademii Świętokrzyskiej i k ierownikiem Katedry Teori i Roz­woju Zawodowego. Następnie, w latach 2003-2005, profesorem nadzwyczajnym Akademii Podlaskiej w Siedlcach i zastępcą dyrektora Instytutu Pedagogiki ds. Nauki . Obecnie jest profesorem Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie, dyrektorem Instytutu Pedagogiki. Aktywność naukowa i uznane kompetencje merytoryczne, zwłaszcza realiów po­lityki oświatowej stały się bezpośrednią przyczyną powoływania Jubilata do następu­jących komitetów, komisji i rad naukowych: - członek Prezydium Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu N a u k Pedagogicznych P A N - o d 1990 r.; - członek zagraniczny Narodowej Akademii N a u k Pedagogicznych Ukrainy - od 1999 r. - prezydent „Towarzystwa N a u k o w e g o Polska - U k r a i n a " od roku 2 0 0 3 ; - ekspert w Międzyresortowym Zespole ds. Prognozowania Popytu na Pracę funk­cjonującym przy R z ą d o w y m C e n t r u m Studiów Strategicznych; - członek Komisji Głównej Olimpiady Wiedzy Technicznej ; - członek rad naukowych: w Instytucie Kształcenia Z a w o d o w e g o w latach 1983— - 1 9 9 0 ; w Instytucie Kształcenia Nauczyciel i ; na Wydziale Nauczycie lskim Poli­techniki Radomskie j ; w Wyższej Szkole Umiejętności Pedagogicznych i Zarzą­dzania; w Wyższej Inżynierskiej Szkole Bezpieczeństwa i Organizacji Pracy; w Akademii Świętokrzyskiej; na Wydziale Humanis tycznym Akademii Podla­skiej ; - członek Senatu Akademii Pedagogiki Specjalnej i przewodniczący Senackiej Ko­misji ds. Finansów Uczelni . Prof, dr hab. Franciszek Szlosek jest ściśle związany z realną pracą zawodową nauczycieli (był członkiem Ogólnopolskiego Seminar ium Pedagogiki Pracy) i przy­szłą pracą młodych adeptów nauki. Cechuje go we współpracy z podopiecznymi - j a k stwierdził prof. zw. dr, dr hsc. Tadeusz W. Nowacki - wiele pozytywnych nastawień: - jest bardzo odpowiedzialny i słowny, w procesach współpracy stanowi zawsze pewny punkt co do jasności wykonywanych zadań, j a k i ich terminowości; - jest świetnym organizatorem, pamięta jącym o najdrobniejszych szczegółach, a jednocześnie nietracącym z oczu generalnego celu działalności; - jest opiekunem „spolegl iwym", dbającym zarówno o studentów, j a k i pracowni­ków naukowych szukających u niego pomocy; - posiada duże zasługi w dziedzinie współpracy naukowej z zagranicą. Od 1994 roku Profesor jest organizatorem cyklicznej (odbywającej się co dwa la­ta) konferencji międzynarodowej p o d nazwą: „Drogi i bezdroża kształcenia nauczycie­li", od 2000 roku organizatorem Szkoły Metodologicznej - Ogólnopolskiego Semina­r i u m Badawczego. Spotkania tego Seminar ium odbywały się systematycznie dwa razy w roku (tygodniowe w sierpniu, w Zubercu na Słowacji, a od 2010 r. we Lwowie na Ukrainie oraz 3-dniowe spotkania na przełomie stycznia i lutego w Ustroniu). Obecnie real izowane są spotkania z imowe w Ustroniu. Jest również g ł ó w n y m organizatorem międzynarodowej konferencji naukowej - F o r u m Polsko-Ukraińskiego, o cyklicznych dwuletnich spotkaniach na przemian w Polsce i na Ukrainie. I F o r u m Polsko--Ukraińskie odbyło się w Ustroniu w 2005 roku, II Ukraińsko-Polskie F o r u m zorgani­zowane zostało się w Kijowie w 2007 roku, III Polsko-Ukraińskie F o r u m odbyło się w Warszawie - Zamościu w 2009 roku. Kolejne IV Polsko-Ukraińskie F o r u m nauko­we odbyło się na Uniwersytecie N a r o d o w y m im. B. Chmielnickiego w Czerkasach w 2011 roku. Natomiast V F o r u m N a u k o w e polskich i ukraińskich pedagogów odby­ło się na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w dniach 2 3 - 2 5 września 2013 r. W ramach forów Profesor zorganizował wiele wy­staw dorobku pedagogów polskich i ukraińskich, w tym między innymi: dorobku Akademii N a u k Pedagogicznych Ukrainy w Komitecie N a u k Pedagogicznych P A N w Warszawie 2005 r. Natomiast w 2007 roku zorganizowana została wystawa dorob­ku polskich pedagogów w Kijowie. Jubilat jest autorem ponad 430 publikacji, które są wynikiem systematycznie re­al izowanych badań naukowych i pokłos iem organizowanego Ogólnopolskiego Semi­nar ium Badawczego i F o r u m Polsko-Ukraińskiego oraz pisanych prac monograficz­nych, podręcznikowych i słowników. Spośród wydanych znane są najbardziej: Przy­gotowanie a praca nauczycieli przedmiotów zawodowych (1987); Pedagogiczne i psychologiczne wyznaczniki kształcenia zawodowego (1990); Kształcenie i doskona­lenie nauczycieli przedmiotów zawodowych w wybranych krajach świata (1992); Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych (1995, 1996, 1997, 1998); Podręczny słownik nauczyciela kształcenia zawodowego - współautor (1997); Psychologiczne i dydaktyczne aspekty kształcenia dorosłych (1998); Edukacja nauczycielska (1998); Menedżment i organizacja (2000); Kształcenie nauczycieli a reforma systemu eduka­cji w Polsce (2000); Badanie - Dojrzewanie - Rozwój. Na drodze do doktoratu - trzy­naście wydań (od 2002 do 2013 r.); Kształcenie zawodowe w Polsce i na Ukrainie -współautorstwo z prof. N. Nyczkało (2009); Kształcenie ustawiczne do wielokultu-rowości - współredakcja z prof. T. L e w o w i c k i m (2009); Metodologia badań oświato­wych (w druku) ; Edukacja - Praca - Kariera. Praca wydana na 40-lecie Polskiej Pedagogiki Pracy - współredakcja z prof. H. Bednarczykiem (2013). Profesor tłumaczy również książki z języka ukraińskiego na język polski, m.in.: Iwan A. Ziazun, Mistrzostwo pedagogiczne, Warszawa - Radom 2005; Nelli G. Nyczkało i Franciszek Szlosek, Kształcenie zawodowe w Polsce i na Ukrainie na tle przemian, War­szawa 2008 (tłumaczenie części książki dotyczącej przemian na Ukrainie, wykonanej przez prof. N.G. Nyczkało); oraz książek - N.G. Nyczkało, Kształcenie zawodowe i peda­gogiczne na Ukrainie. Myśli i koncepcje, Warszawa - R a d o m 2010 oraz Wasyl G. Kre-mień, Filozofia antropocentryzmu w edukacyjnej przestrzeni, Warszawa 2011. Publikacje Profesora Franciszka Szloska w sposób szczególny przyczyniają się do rozwoju i doskonalenia kadry pedagogicznej nie tylko w Polsce. Natomiast zami­łowanie i przywiązanie do pięknych stron rodzinnych sprawiło, że podjął się napisania książki po tytułem: Dwa oblicza Beskidu Śląskiego (wydane w 2013 r.). Jubilat brał także udział we wszystkich ogólnopolskich i ponad 40 międzynaro­dowych konferencjach poświęconych zwłaszcza pedagogice pracy, dydaktyce, pedeu-tologii, systemowi kształcenia nauczyciel i i podwyższaniu kwalifikacji. Będąc eksper­t e m w tej dziedzinie, proszony był o wygłaszanie referatów naukowych, m.in.: w Bra­tysławie Wzdelowanie uczicieli odbornych predmietow w Polsko (1989); w Wiedniu Berufspedagogik und Arbeitspedagogik (1990); w Leningradzie Powyższanie kwali­fikacji prepadawatielej profesijnych predmietow w Polsze (1991); w Kijowie Refor­ma sistemi oswity w Polszczi (1999); w Kijowie Reforma poslegimnazjalnoj oswity w Polszczi (2000); we L w o w i e Wikoristanja zasobiw multimedia u profesijonalnoj oswity (2002); w Kijowie 32 lata pedagogiki pracy w Polsce (2004); Od europejskich do polskich ram kwalifikacyjnych (2010), Akademia N a u k Pedagogicznych Ukrainy; Uniwersytet Pedagogiczny im. D r a g m o m a n o w a ; Kariera naukowa drogą do elity społecznej (2012), Uniwersytet im. Dramanowa. Jubilat niezwykle wysoko ceni sobie współpracę z przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, prof. dr. hab. Jerzym B u z k i e m w ramach Projektu „Zrównoważony rozwój - debiut naukowy 2 0 1 0 - 2 0 1 1 " . Ponadto w latach 2 0 1 1 - 2 0 1 2 Profesor był kierownikiem projektu „Współpraca szkoły z rodzicami/opiekunami" - prowadzonego w ramach badań „Kapitału ludzkiego", Projekty IX: działanie 9.1. W uznaniu zasług naukowo-dydaktycznych otrzymał w 2011 roku Certyfikat nr 10 - Ambasador inno­wacyjnych idei i praktyk pedagogicznych, nadany przez Łódzkie Centrum Doskonale­nia Nauczyciel i i Kształcenia Praktycznego, który podpisali dyrektor Centrum Janusz M o o s i Konsul H o n o r o w y Wielkiej Brytanii - Małgorzata Brzezińska. Profesor znany jest z wnikliwości, pomysłowości , niesienia pomocy młodej i rozwijającej się kadrze naukowej . Jest p r o m o t o r e m 2 prac habilitacyjnych (w Insty­tucie Pedagogiki Psychologii Oświaty Zawodowej w Kijowie, gdzie także w przypad­ku prac habilitacyjnych są promotorzy), wykształcił 12 doktorów, ponad 1200 dyplo­mantów, w tym około 1000 magistrów. Recenzował 8 prac habilitacyjnych oraz był recenzentem 4 doktoratów honoris causa: prof. Tadeusza W. Nowackiego, prof. Stani­sława Kaczora, prof. Z y g m u n t a Wiatrowskiego, prof. Jerzego Niemca. Był także re­cenzentem 31 prac doktorskich i ponad 50 recenzji książek i opracowań monograficz­nych. W uznaniu zasług za wieloletnie osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wychowaw­czej i naukowej Prof, dr hab. F. Szlosek był wielokrotnie wyróżniany nagrodami I i III stopnia Ministra Edukacji, Dyrektora Instytutu Kształcenia Nauczyciel i oraz nagro­dami rektorskimi І і II stopnia, m.in.: Rektora Politechniki Radomskie j , Rektora Aka­demii Podlaskiej oraz nagrodami I stopnia Rektora Akademii Pedagogiki Specjalnej. Odznaczony został także odznaczeniami państwowymi i resortowymi: Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, M e d a l e m Komisji Edukacji Narodowej, Medalem „Za Zasługi dla N a u k i " nadanym przez Mini­sterstwo Oświaty i Nauki Ukrainy, Medalem im. K. Uszyńskiego „Za Osiągnięcia Na­ukowe we Współpracy Polska-Ukraina"; Medalem Grigoria Skoworody Za Zasługi w Rozwoju Teorii i Metodologii Kształcenia Zawodowego oraz Współpracy Polsko--Ukraińskiej; Medalem „Za Zasługi dla rozwoju Uniwersytetu im. Bogdana Chmielnic­kiego w Czerkasach " nadanym przez Ministerstwo Oświaty i Nauki Ukrainy. Szczególnym wyróżnieniem dla dostojnego Jubilata jest uzyskanie w 2013 roku zaszczytnego tytułu Doktora H O N O R I S C A U S A Chmielnickiego N a r o d o w e g o Uni­wersytetu. Profesor posiada także Medal „Za Zasługi dla Siedleckiej Humanistyki im. Księżnej Aleksandry Ogińskie j" , Medal „40-lecia Zespołu Szkół Z a w o d o w y c h w Ur­susie", M e d a l „Za Zasługi dla Przemysłu Ciągnikowego w P o l s c e " oraz Medal „40-lecia Akademii Podlaskie j" . Jubilat jest żonaty z B o ż e n n ą z domu Niedziałek, ma troje dzieci: syna Roberta i córki: Marzenę i Monikę, synową Monikę, z ięciów Andrzeja i A d a m a oraz siedmio­ro wnucząt: Janusza, Marka, Weronikę, Michała, Szymona, Jakuba, Kajetana. Prof. zw. dr, dr hab. hsc. Nella G. Nyczkało Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy Prof. zw. dr hab. Jerzy Kunikowski Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach 

Professor Franciszek Szlosek - an experienced researcher, a great teacher and educator

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Digital Library NAES of Ukraine