Veuger, Jan

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening kwam in 2007 met de handreiking ´Bouwstenen voor sociaal: vastgoed voor voorzieningen uit te geven'. Dit was een eerste aanzet om maatschappelijk vastgoed te zien als asset

Hanze UAS repository

	Vastgoedmarkt&*0-%	 2221./#+"!)-'/*(<YGODCFGPDGJQTGPGXGPGGPUVQVJGVOCCVUEJCRRGNĎMXCUVIQGF+(%/%"'"*)/UEJCRRGNĎM!-#1('%.DGNCPITĎM1++-+-#*%./%".!%",0 (%"'1./#+"! "$"-"*In 2008 is het lectoraat  Vastgoed aan de Hanze-hogeschool in Groningen gestart met zijn eerste  Barometer Maatschappelijk Vastgoed. In 2009 bepleitte ik al in Real Estate Magazine dat onderzoek naar maatschappelijk vastgoed noodzakelijk is vanuit het perspectief van Corporate Real Estate Management (CREM) door middel van nieuw te ontwikkelen besturingsmodellen en meer  (promotie)onderzoek.Vooruitlopend op de gemeente-raadsverkiezingen van 2010, kwam uit onderzoek van het lecto-raat naar voren dat maatschappe-lijk vastgoed geen zaak was die op de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen stond. Dit was een opmaat voor de gehonoreerde RAAK-subsidieaanvraag ‘Naar een marktgestuurd gemeentelijk vast-goed’ voor het uitvoeren van prak-tijkgericht onderzoek. Dit onder-zoek in 2011-2012 heeft geleid tot het totaal extern gefinancierde  lectoraat Maatschappelijk Vastgoed in 2012.Daarna heeft het lectoraat Maat-schappelijk Vastgoed zich sterk geprofileerd op verschillende gebieden. Vooral de aandacht van minister Stef Blok in 2014 bij het in ontvangst nemen van het eerste exemplaar van het boek Barometer Maatschappelijk Vastgoed. Maatschap-pelijk Verantwoord Ondernemen tijdens het jaarlijks congres, het rondetafelgesprek met staatssecre-taris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Martin van Rijn in 2015 en het informele gesprek met de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker in 2015 hebben extra publiciteit ge-geven in de media naast de vele publicaties van het lectoraat.Het debat in 2016 met het maat-schappelijk middenveld met de minister-president Mark Rutte met de overhandiging van het boek Barometer Maatschappelijk Vastgoed 2016 en een rondetafelgesprek in 2017 met wederom minister van Binnenlandse Zaken en Konink-rijksrelaties Stef Blok, wethouders en directeuren Vastgoed van gemeenten in Nederland, hebben bijgedragen tot maatschappelijke en economische kennisbenutting voor toekomstige en bestaande vastgoedprofessionals. Op de Provada 2017 hebben wij als lecto-raat de sessie ‘Krimp: Leegte & ruimte voor vernieuwing en veran-dering’ mede georganiseerd, waar de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Ronald Plasterk zijn visie op dit onderwerp gaf.De maatschappelijke en economi-sche kennisbenutting van het lec-toraat Maatschappelijk Vastgoed heeft er onder andere toe geleid dat het thema volledig geïnte-greerd is in de weer snelgroeiende opleiding Vastgoed & Make- laardij van de Hanzehogeschool Groningen en het Kenniscentrum  NoorderRuimte. Ook het standaard studieboek Taxatieleer Vastgoed 2 voor alle hbo-instellingen in Neder-land, is in 2015 voorzien van een fors hoofdstuk over waardering van maatschappelijk vastgoed. Naast de Innovatiewerkplaatsen, het Honneursprogramma, het Vast-goed Lab en het Kenniscentrum NoorderRuimte waar vele onder-zoeksprojecten met studenten  succesvol zijn uitgevoerd, zijn ook bij andere instituten als de Amster-dam School of Real Estate, Odyssee University Brussel, KU Leuven, University Berlin, kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland, Fontys, HAN, Hogeschool Utrecht vele gastcolleges en expertmeetings gegeven. Ook de uitgegeven en  uitverkochte boeken Barometer Maatschappelijk Vastgoed over de afgelopen jaren worden als studie-materiaal ingezet.Internationaal is het lectoraat jaar-lijks aanwezig op de congressen van de European Real Estate Soci-ety (Eres) met artikelen en lezin-gen. Ook op andere internationale congressen is het lectoraat verte-genwoordigd. In de afgelopen twee jaar hebben wij ons ook nadrukke-lijk gefocust op internationale publicaties, omdat maatschappe-lijk vastgoed in Nederland een unieke internationale positie heeft op vastgoed van de overheid, zorg, onderwijs en woningcorporaties. Dit heeft vooral geleid tot vele internationale Journal publicaties. Ook de samenwerking in verschil-lende onderzoeken met prof. dr. Peter Boelhouwer en prof. dr. Mar-leen Hermans van Delft University over respectievelijk aardbevingen en professioneel opdrachtgever-schap bij gemeenten, en prof. dr. Erwin van de Krabben met promo-vendi van het lectoraat Annette van de Beemt en Dirk Kootstra over respectievelijk Professioneel vastgoed management bij Neder-landse Gemeenten en Bekosti-gingssystematiek huisvesting pri-mair onderwijs, dragen bij aan de verdere professionalisering van het vakgebied Maatschappelijk Vast-goed. Op dit moment wordt verder gewerkt aan de RICS accreditatie van de opleiding Vastgoed & Make-laardij, waarmee studenten toe-gang krijgen tot het internationale RICS-certificaat en -lidmaatschap. De effectuering daarvan wordt in februari 2018 verwacht.	Kijkend naar de toekomst zijn er twee opgaven die de aandacht  vragen. Als eerste de verdere valo-risatie van de ontwikkelde kennis van het lectoraat samen met stu-denten, nieuwe en bestaande pro-fessionals, kennisinstellingen in Innovatiewerkplaatsen, Living Labs, Vastgoed Lab, Kenniscentrum NoorderRuimte (KCN), de recent gestarte RICS Vakgroep Maatschap-pelijk Vastgoed, de RICS Vakgroep Research & Innovation, Zorg Inno-vatie Forum (ZIF) een structurele samenwerking met NeVaP kennis- en innovatieplatform in de vast-goedsector (600 leden), RICS Europe (125.00 leden wereldwijd) en het opgebouwde netwerk van het lectoraat Maatschappelijk Vast-goed. Ook internationale uitwisse-lingen en publicaties in Journals hebben blijvende aandacht. Na een positieve evaluatie van het lecto-raat Maatschappelijk Vastgoed in 2016 zijn nu in 2017 de lectoraten Maatschappelijk Vastgoed en Vast-goed samengevoegd. De nieuwe opgave van het lectoraat (Maat-schappelijk) Vastgoed zal dan ook gaan bestaan uit twee hoofd- thema’s: (1) Maatschappelijk  Vastgoed en (2) Een wendbare  vastgoedeconomie met disruptie, blockchain en vastgoed. Het tweede thema is gestart op het Noordelijk Vastgoedcongres 2017 op 12 oktober, een initiatief van Villa ’96 - studentenvereniging voor Vastgoed & Makelaardij - en het lectoraat (Maatschappelijk) Vastgoed.De tweede opgave zijn de nieuwe uitdagingen voor het maatschappe-lijk vastgoed die vanuit de publica-ties komen zoals experts nu heb-ben gekeken naar de Barometers Maatschappelijk Vastgoed van de afgelopen tien jaar. Een aantal uitdagingen daaruit zijn:• Wij vinden het belangrijk dat organisaties die publiek vastgoed beheren, dat doen op een manier die op politiek en maatschappelijk draagvlak kan rekenen en die aan-sluit bij veranderende maatschap-pelijke opvattingen (bijvoorbeeld over duurzaamheid) en behoeften (bijvoorbeeld andere vormen van *GVOKPKUVGTKGXCP8QNMUJWKUXGUVKPIGP4WKOVGNĎMG1TFGPKPIMYCOKPOGVFGJCPFTGKMKPIn$QWYUVGPGPXQQTUQEKCCNXCUVIQGFXQQTXQQT\KGPKPIGPWKVVGIGXGPo&KVYCUGGPGGTUVGCCP\GVQOOCCVUEJCRRGNĎMXCUVIQGFVG\KGPCNUCUUGV	Tien jaar Barometer Maatschappelijk Vastgoed +++*'($"& (#! #)&Vastgoedmarkt	"'!'PQFKIDĎ# #$*&#$"%!( &##&# #$*&#$"%!(&$wonen, onderwijs en zorg. Dat geldt voor het Rijk en ook voor publieke instellingen die met een grote mate van zelfstandigheid zelf vastgoedbeslissingen kunnen nemen, zoals zorg- of onderwijsin-stellingen.• Vrijwel alle gemeenten zijn bezig met de professionalisering van hun opdrachtgevende rol en voe-ren bijvoorbeeld pilots uit met nieuwe samenwerkingsvormen. Ze onderkennen de noodzaak tot een betere kennisborging over nieuwe vormen van opdrachtgeverschap, omdat zij zich geconfronteerd zien met een sterk dynamische markt op dit vlak. Competentieontwikke-ling hoort daarbij tot één van de meest in het oog springende thema’s.• De belangrijkste actuele uit- dagingen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuilles zijn verduur-zaming van de gehele vastgoed-portefeuille, de impact van de razendsnelle technologische ont-wikkelingen en de steeds strategi-scher rolinvulling die gemeenten wensen vanuit het principe terug naar de kerntaken.• Het onderscheid in sectorspeci-fieke en meer generieke kennis, data en leerpunten is een belang-rijk aandachtspunt.• Zo bezien zijn er wel degelijk mogelijkheden om ook op korte termijn verduurzaming van onder-wijshuisvesting ter hand te nemen. Dat neemt niet weg dat de bekosti-ging van nieuwbouw in het PO en VO tekortschiet en hervormd moet worden.• De vraag lijkt me hoe organisa-ties in het maatschappelijk vast-goed de voordelen van klein orga-niseren kunnen combineren met inkoop- en expertisevoordelen op grotere schaal.• Een aanverwante vraag is die van de afweging tussen uitbesteden en in eigen beheer. Welke combinatie van activiteiten levert meerwaarde op?• Het zou beter zijn als er geschei-den gemeten zou worden met return on investment en social return on investment. Het meten aan maatschappelijk vastgoed staat echter nog in de kinderschoenen.• Verder zou ik willen bepleiten dat er meer onderzoek komt naar hoe bestuurders, managers en frontlijnwerkers hun besluiten nemen ten aanzien van maat-schappelijk vastgoed.• Om sturingscapaciteit terug te winnen (ouderenzorg) c.q. niet te verliezen (onderwijs), zonder terug te gaan naar de aanbodsturing zoals die was, staan in principe twee wegen open. Ten eerste het versterken van ruimtelijk spoor, bijvoorbeeld door middel van een (door samenwerkende gemeenten opgestelde) omgevingsvisie op de voorzieningenstructuur en in samenhang met de woonvisie. Ten tweede door sectorale bekostiging als aangrijpingspunt voor ruimte-lijke sturing te blijven nemen, maar dan op een nieuwe manier, zoals dat bij de doordecentralisatie in het onderwijs het geval is.• De kwaliteit van vastgoed en faci-lity management zal verder kun-nen verbeteren door (nog) meer kwalitatief hoogstaand onderzoek te doen, waarin de toegevoegde waarde van vastgoed en facilities voor gebruikers en eigenaren nog beter kan worden aangetoond.• De ervaringen uit het eerste jaar van de gemeentelijke benchmark vormen als het ware een route-boek voor digitalisering en inte-grale vastgoedsturing.• Om op een efficiënte en effec-tieve wijze te kunnen denken over de uitdagingen die het gevolg zijn van demografische transitie en selectieve migratiepatronen (voor-zieningen, mobiliteit, woningen, erfgoed et cetera) is onder andere een omslag in het denken nood-zakelijk van denken over een  complete kern naar denken over een complete regio.	,CP8GWIGTKUNGEVQT/CCVUEJCRRGNĎM'($##,$'$$!#&$###

10 jaar Barometer Maatschappelijk Vastgoed

https://research.hanze.nl/ws/files/24478549/Artikel_Vastgoedmakrt_2018_10_jaar_Barometer_Maatschappelijk_Vastgoed.pdf

10 jaar Barometer Maatschappelijk Vastgoed

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Hanze UAS repository