Taha Toros Arşivi, Dosya No: 259-Melih Kiba

Göksel, Metin

Istanbul Sehir University Repository

~TT'  T a -â ıJg
JMJt Z53
Melih Kibar
MÜZİĞE HİÇBİR ZAMAN 
İHANET ETMEDİ
Melih Kibar 76, yıllardır dilimizden 
düşmeyen ve eskimeyen birçok şarkının 
bestecisi olan bir mezunumuz. Son çalışması 
'Yadigar' ile yine gündemde. Melih Kibar'la, 
Yadigar üzerine konuşurken yıllar öncesi ve 
Boğaziçi yılları da masaya geldi.
METİN GÖKSEL
FOTOĞRAFLAR: YELDA BALER
Son çalışmanız Yadigar farklı kesimlerden büyük ilgi 
gördü. Yaş gruplan, gelir düzeyi gibi sınıflamaları aşan 
v e  h erk esi kap sayan  b ir  ça lışm a  oldu.
Bu çok kıvanç verici bir durum benim için. Bütün dünyada 
olduğu gibi Türkiye’de de teenage grubu en çok albüm satın 
alan gruptur. Ama burada özellikle Türkiye’de bu tür alışverişle­
ri yapmayan orta yaş grubu da Yadigar’ı alıyor şu anda. Akmer- 
kez’in kapısında karşılaştığım 65-70 yaşlarındaki iki insan, kase- 
di almak için dört kere gelmelerine rağmen bulamadıklarını söy­
lüyorlar. Bu insanlar gençliklerinde bu parçalarla tanışmışlar ve­
ya bu parçalarla ilgili belli anılan var. Eğer bugünün genç sesle­
ri o parçalan yanlış seslendirmiş olsalardı, ben o insanlann ha­
yallerini yıkmış olurdum. Yadigarda onlann hayallerini de yık- 
mamayı başardım ki ‘Erol Evgin söyleseydi de alsaydık, Yaşar 
söylüyor almayalım’ demiyorlar. Bu nedenle ekonomik krize 
rağmen satış grafiği tepe noktalara ulaştı. Bir de bütün kesimler 
ilgi gösterdi. Cumhuriyet gazetesi, Zaman gazetesi, Milli Gazete 
aynı anda ilgi gösterdi ve olumlu yazılar yazdı. Müziğin dünyayı 
birleştirecek tek evrensel değer olduğu bir kez daha ispatlandı. 
Yadigar’ı bir araştırma çalışması olarak niteliyorsunuz. 
Müzikal açıdan değerlendirmeniz nedir?
Timur Selçuk’tan öğrendiğim bir şey vardır: Müzikte ahlak­
lı olmak. Seksenli yılların başında “pop müzik patlaması” adı ve­
rilen aslında çatlama olarak nitelenecek bir olgu vardı. Bu süreç 
içinde Çiğdem Talu öldükten sonra, benim Çiğdem Talu’nun 
sözlerine benzeyen sözler yazacak birini bulmam da hayaldi. 
Telif haklan sistemi de yoktu ve ben reklam sektörüne kaydım. 
Sanırım ahlak şurada gösteriyor kendini; bir suçlama yapmak is­
temiyorum ama benim bazı arkadaşlarım şarkı söyleme yetisi ol­
mayan gençleri de karşılarına getirdikleri zaman, kendi profes­
yonel bilgi birikimlerini kullanmakta tereddüt göstermediler. 
Bu bir anlamda müziğin özüne ihanettir.
Reklam sektöründe müzik yapmak için güncel olmak zorun­
dasınız. Bunun için çağdaş müziği dinlemek zorundasınız. Ben 
18 yıl reklam müziği yaparak çağdaş müziği takip etmek zorun­
da kaldım, yani 18 yıllık bir okul bitirdim. Yadigar’ı yaparken 
bunun çok yararım gördüm.
Bu şarkıları zamanında pek çok farklı sanatçı yorumladı: 
Erol Evgin, Nükhet Duru, Zerrin Özer, Coşkun Demir. Bu şarkı­
cılar misyonlarını tamamladı demiyorum, onlann misyonu Çiğ­
dem Talu - Melih Kibar şarkılarını sesleriyle yorumlanyla halka 
ulaştırmaktı ve bu işi mükemmel şekilde yaptılar. Şarkılar kitle­
lere ulaştı onlarla örtüştü. Ancak günümüze geldiğimizde ben 
perde arkasında kalan adam olmanın avantajını kullandım. Me­
sela eski bir şarkıcı diyelim Erol Evgin bugün birden rap söyle­
meye kalkarsa, millet “Ah canım, herhalde yaşlandığı için çıldır­
dı” diyebilir. Ama ben hip-hop beste yapmaya kalksam, "Aferin 
adama, bak kendini hala güncel tutabiliyor” derler. Hiçbir za­
man bir nostalji albümü yapmaya niyetlenmedim. Burada, bu­
günün sound’uyla, bugünün genç şarkıcılarıyla eskiden halkla 
buluşmayı becermiş şarkıları sunarsam ne olur diye bir araştır­
ma var. Bunun dışında bir önemli nokta daha var benim için; 
sözlü şarkıların bir yerlerde kaydı var ama Çobanyıldızı’nın, Ha- 
babam Sınıfı nın yok. Geriye bir belge olarak bunlann da kalma­
sını istedim.
Yadigar’ın devamı gelecek mi?
İstemesem de gelecek. Biz Yadigar’ı double CD olarak çı­
karmayı planlamıştık. Ancak bu karan verdiğimiz zaman dolar 
680 bin TL idi. Proje bittiğinde dolar 1,400 bine çıkmıştı. Biz 
bunu halkın alım gücüne göre düzenleyip çıkarmaya karar ver­
dik. Bu nedenle Yadigar II hazır. Çiğdem Talu ile yaptığımız 270 
şarkıdan 106 tanesi bir numara olmuş. Bir albümde 10 tane şar­
kı olsa Yadigar 10,6’ya kadar hazır demektir.
Şarkılarınızı bestelerken yaratma sürecinde, öğrenilmiş 
olanın veya daha önce yapılmış çalışmaların etkisi nedir?
Yaratı aşamasında bağlayıcı hiçbir şey yoktur benim için. 
Tek bağlayıcı olan ben ve benim de bilmediğim ruh hali. Bu bir
i
Timur Selçuk'tan öğrendiğim bir şey vardır: 
Müzikte ahlaklı olmak. Seksenli yılların başında 
"pop müzik patlaması" adı verilen, aslında 
çatlama olarak nitelenecek bir olgu vardı. Bu 
süreç içinde Çiğdem Talu öldükten sonra, 
benim Çiğdem Talu'nun sözlerine benzeyen 
sözler yazacak birini bulmam da hayaldi.
ağaçtaki zeytinleri toplamak gibidir. Zeytinleri topladıktan son­
ra hangi formda sunacaksınız: zeytin olarak mı, zeytinyağı ola­
rak mı, nasıl bir ambalaj olacak? Bu aşamada bütün o bilgi biri­
kimi, güncel geçerliliği olan yöntemler ki bir doktorun ya da 
mühendisin literatürü takip ettiği gibi sahip olunan bilgi, for­
mun tespitini sağlar. Bu, “Ben sanat adına yapıyorum abi!” saç­
malığının arkasına saklanmadan yapılmalıdır.
Popüler müzik yaptığınız için...
Tabii. Ama popüler müzik deyince orada bir duruyorum. 
Bunlar benim piyanoma anlattığım birtakım duygularım. Bunu 
yaparken uyguladığım bir yöntem var: ben beste yaparken hiç­
bir zaman kaydetmem, ne teybe kaydederim ne de notasını ya- 
zanm. Örneğin, akşamüstü evdeyken piyanoda çaldığım her­
hangi bir şeyi, herhangi bir melodiyi, niçin çaldığımı bilmem. O 
an için bildiğim tek şey, bir şeyi yapıyor olduğumdur. Kendimi 
o melodiyi hatırlamaya mahkum etmemek ve bir test imkanın­
dan uzaklaşmamak için herhangi bir kayıt yapmıyorum. Ertesi 
sabah uyandığımda o melodiyi tekrar hatırlayabiliyor ve çalabi- 
liyorsam, o melodi zaten 24 saat sonra bile akılda kalan bir şey 
haline dönüşmüştür.
Bakacak olursanız, pop müziğin tanımına aykırı bir durum 
var ortada. Benim 27 yıl önce bestelediğim bir parça olan Ço- 
banyıldızı’nı insanlar bugün dinlediklerinde hala heyecanlanı­
yorlarsa, ‘yapılan şey pop müzik mi, değil mi?’ sorusu gündeme 
geliyor. Pop müzik tanım olarak güncel ihtiyaçları karşılamak 
amacıyla tüketilen ve bir süre sonra unutulan bir özelliğe sahip­
tir. Ancak vakti zamanında benim Çiğdem Talu ile birlikte yap­
tığım bir parça, nesilden nesile geçerek, bugün insanların hafı­
zalarında önemli bir yer teşkil ediyor. Hatta, Beşiktaş maçında 
30-40 bin kişi hep bir ağızdan bu parçaları söylüyorlar. 
1983’den beri reklam müziği yapıyorsunuz. Bu dönem 
boyunca müzikal anlamda yaptığınız başka işler oldu mu?
1986 yılında, Türkiye’nin milli mücadele olarak baktığı Eu- 
rovision şarkı yanşmasında, Türkiye’yi ilk defa ilk 10’a sokan 
şarkı olan Haileyi yaptık. Halley’in dışında başka parçalar da ol­
du. Ancak Halley’in dışındakileri pek hatırlayamadığıma göre, 
demek ki onlar Çiğdem ile yaptığım çalışmalar kadar keyif ver­
medi bana.
Reklam müzikleri benim için farklı açılardan avantajlıydı. 
Avantajlardan birisi ruh sağlığı. Çünkü Türkiye’deki plak pro­
düktörleri, bir ikisi dışında, yeterli altyapıya sahip olmayan ve 
diyalog kuramadığım insanlar. Reklam sektöründe bir arada ça­
lıştığım kişiler genellikle tartışabildiğim, beraber yemeğe çıka­
bildiğim ve iyi arkadaşlıklar kurabildiğim kişiler. Aynca, reklam 
sektörü, telif haklarının olmadığı bir ülke ile karşılaştırıldığında 
göreceli olarak iyi bir fınans girdisi sağlıyor. Son olarak, reklam 
müziği yapıyor olmak beni çağdaş müziği takip etmeye zorladı 
ve bana bir laboratuar kurma imkanı verdi.
Siz bestelediğiniz eserlerden kazanmak yerine reklam 
sektöründen kazandınız. Telif hakları hâlâ bir sorun mu?
Bu konuyu Hababam Sınıfı üzerinden tartışabiliriz. Haba- 
bam Sınıfı ulusal kanallarda yıllardan beri en azından haftada bir 
kere yayınlanıyor. Ayrıca Türkiye genelindeki yerel kanallarda 
da yayınlanıyor.
Almanya'daki bir arkadaşım 21 yıl evvel bir belgesel müziği 
yapmıştı. Bugün bile bu belgeselin her yayınlanışında almış ol­
duğu para 1300 DM. İşin daha da ilginç olanı şu: örneğin Goran 
Bregovic’in müziklerini yaptığı Çingeneler Zamanı filminin gös­
terim hakkı satın alındığı anda, o ücretin içine Goran Brego­
vic’in telif hakkı dahil olmaktadır. Ancak Melih Kibar ın telif 
hakkı yok, bu paralar verilmedi.
Yeni yeni, bir telif hakkı uygulaması göstermelik bile olsa 
başlamış gibi gözüküyor. Bu uygulamanın uzun vadede yerleşe­
ceğini düşünüyorum.
Leman Sam, Melih Kibar 
ve Neco bir gösteri 
anında...
Melih Kibar, Nükhet 
Duru ve Erol Evgin 
kayıt stüdyosunda...
cn
Biraz da Boğaziçi yıllarına geri dö­
nelim. Kimya Mühendisliği Bölü- 
mü’nde okudunuz. Burada oku­
mak bilinçli bir tercih miydi?
Bebek’te büyüdüm ve lise yılların­
dan beri kendi kendime ‘ben bu okul­
da kimya mühendisliği okuyacağım’ di­
yordum. Yani, puanı tuttuğu için kim­
ya mühendisliği bölümüne girenlerden 
değilim. Kimya mühendisi olmak ve 
kimya mühendisi olarak hayatımı sür­
dürmek niyetindeydim. Bu yüzden İn­
giltere’de master yaptım.
Müzik kulübünde çalıştınız mı?
Çalıştım ancak çok aktif değildim. 
O zamanlar Almanya’da oturan bir ni­
şanlım vardı bütün tatillerimi Alman­
ya’da geçirirdim. Zaten besteci olmak 
niyetinde de değildim.
Besteci olmaya nasd karar verdiniz?
1976’da mezun olduğum dönem­
lerde Çiğdem Talu ile birlikte çalışma­
ya başlamıştık. 1976, Hababam Sınıfı ve 
Sevdan Olmasa parçalarının çıktığı se­
nedir. Çiğdem bana, ‘herkes mühendis 
olabilir ama besteci olamaz’ diyordu. 
Ben de, ‘doğru, fakat ben yine de kim­
ya mühendisi olmayı istiyorum’ der­
mayacak kadar ekonomik anlamda dev­
lete bağımlı hale getirildiği bir sürün­
me döneminden sonra, ‘Acaba biz Me­
zunlar Derneği Yönetim Kurulu olarak 
ne yapabiliriz?’ diye bir araya geldiği­
mizde, yönetim kurulu üyeliği yapmış 
olmaktan dolayı çok memnunum. Üs­
tün hocanın katkılarının altının özellik­
le çizilmesi gerektiğini düşünüyorum. 
Uyumlu bir orkestra olmamızın yanın­
da çok iyi bir orkestra şefimiz vardı. 
Boğaziçili olmanın sizin başarınız­
da nasıl bir payı olduğunu düşünü­
yorsunuz?
Ben, Boğaziçi’nde Robert College 
sistemi devam ederken okumuş olma­
nın avantajlarından faydalandım. Her 
şeyden önce çok iyi bir kimya eğitimi 
aldığımı düşünüyorum. Nihayetinde, 
beste yapmakla, kimyadaki sentez anla­
yışı arasında çok büyük benzerlik var­
dır. Sanatın her kesiminde duygulann 
anlatımı vardır ancak onun son hale ge­
tirilmesi için gizli bir matematik diline 
ihtiyaç olduğunu düşünenlerdenim. 
Ben o matematiği Boğaziçi'nde öğren­
dim. Bu arada, Alman Lisesi’nin başa­
rımdaki katkılarını da inkar edemem.
Sanatın her kesiminde duyguların anlatımı vardır ancak 
onun son hale getirilmesi için gizli bir matematik diline 
ihtiyaç olduğunu düşünenlerdenim. Ben o matematiği 
Boğaziçi'nde öğrendim.
dim. Mühendislikten çok iyi para da ka­
zanıyordum, ancak müzik insanın kanı­
na bir kere girdikten sonra ondan kur­
tulmak mümkün olmuyor. Örneğin, bir 
yandan İngiltere’de öğrencilik yapıyor­
dum, bir yandan da yılın bestecisi seçi­
liyordum. Dolayısıyla, bu süreç biraz 
da kendiliğinden gelişti.
BÜMED’de yönetim kurulu üyeli­
ğinde de bulundunuz.
Üstün Ergüder’in başkan olduğu 
dönemde yönetim kurulu üyesiydim. 
Ülkedeki siyasi atmosferin gerginleş­
mesi nedeniyle laboratuvarlarda kimya­
sal deneyler yapmanın mümkün olma­
dığı ve okulun sınav kağıtlarını bastıra-
Müzik yaşamınız için bundan son­
raki planlarınız nedir?
Benim en iyi bildiğim şey haddimi 
bilmek, en korktuğum şey ise zirveye 
gelmektir. Zirveye gelmek, benim işim 
bitti inişe geçiyorum demektir. Dolayı­
sıyla sarfettiğim en büyük çabalardan 
biri, sürekli olarak zirvemi kendimden 
uzakta tutmak. Ne kadar devam eder 
bilmiyorum ama Yadigar dizisi devam 
edecek. Ütopik gelebilir fakat bundan 
sonraki hedefim, Londra’da bir Türk 
pop ya da rock operasına imza atmak. 
O gece sahneden indikten sonra zirve­
de miyim, değil miyim sorusunu cevap­
lamak için sizinle tekrar görüşürüz.
HAYATIMDA 
ÜÇ TANE 
DÖNÜM NOKTASI 
VAR...
Birincisi, babamın bana org 
aldığı gün. İkincisi, Timur 
Selçuk'la çalışmaya 
başladığım gün. Üçüncüsü de 
Çiğdem Talu ile tanıştığım 
gün.
Yadigar’ı babanıza ithaf ediyorsunuz.
Aslında babam, benim müzik yapabil­
memin sebebidir. Alman Lisesi’nde sınıf­
ta kaldığım sene -ki benim fikirlerimle 
kompozisyon hocasının fikirleri uyuşma­
dığı için haksız yere sınıfta bırakılmıştım- 
babam sınıfta kaldığım için org almıştı. 
Babam bir memurdu ve o imkânlanyla ba­
na bunu yapan bir babaya ben ne yapsam 
azdır.
Timur Selçuk’un müzik yaşamınızda­
ki yeri nedir?
Timur Selçuk tepeden tırnağa bir mü­
zik adamı, bu konularda allame-i cihan 
bir adam. Timur Selçuk orkestrasında ça­
lışmak ise çok zor bir müzik okuluna gidi­
yor olmak demek. Timur Selçuk’un bü­
yüklüğünün kanıtı ise şurada gizli: Türki­
ye Eurovision’a katılmaya karar verdiğin­
de orkestra kurma görevi Timur’a verili­
yor, ki Timur çok rahat bir şekilde onun 
sinyal müziğini yapabilecek düzeyde bir 
insan. Ancak Timur böyle yapmıyor. Or­
kestrasında çalışan beş genç adama ev 
ödevi olarak birer makam ve Türk ritmi 
verip 45 saniyelik bir şeyler yapıp kendi­
sine getirmelerini istiyor. Eğer Timur ba­
na bunu yaptırmasaydı, muhtemelen ben 
şu anda kimya mühendisi olarak bunalım­
lı bir hayat sürüyor olacaktım.
Çiğdem Talu ile nasıl karşdaştımz?
Timur Selçuk’un önerisiyle bir araya 
geldik. Elimde o günden kalma bir belge 
olduğu için tam olarak hatırlayabiliyo­
rum, 1975 yılı 26 Mayıs sabahı saat 
04:00’te bir festival için bir şey üretilme-
2
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi 
Taha Toros Arşivi


Melih Kibar müziğe hiçbir zaman ihanet etmedi

http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/11498/53675/1/001529158006.pdf

Melih Kibar müziğe hiçbir zaman ihanet etmedi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository