Taha Toros Arşivi, Dosya No: 249-Mefharet Atala

Orhan Tahsin

Istanbul Sehir University Repository

yö Blanşon mektep kapısına kadar 
şapka ile geliyor, fakat kapıda fesi­
ni giyerek mektebe giriyordu. Hoca­
nın millet hesabına tahsilini yap­
mış olması da bizi kendisi hakkın­
da âdeta idam hükmü vermemize 
kadar götürüyordu.
Şikâyetimizden birkaç gün sonra 
hoca tekrar derse geldi. Kırılmış bir 
hali vardı. Durdu. Biraz sükûttan 
sonra sınıfa hitaben:
— Benim hakkımda müdüriyete 
bazı kimseler şikâyette bulunmuş­
lar. Bu arkadaşların kimler olduğu­
nu biliyorum ve yine aynen:
— Je sais que la chef est ce mon­
sieur.
(Biliyorum ki bu işin başı bu efen­
didir) dedi ve beni gösterdi. İşin 
ric’at edilecek tarafı yoktu. Zaten 
ruhen de galeyan içinde olduğum 
için ayağa kalktım ve:
— Evet efendim, dedim. Şikâyet 
edenlerin başında ben vardım. Çün­
kü siz bizim millî ( ! ) serpuşumuzu 
tahkir ettiniz. Bir arkadaşın da iz­
zetinefsiyle oynadınız.
Hoca benim cevabımı sükûnetle 
dinledi ve:
— Fes neden millî serpuş oluyor­
muş, dedi. Eğer fes bir (milli ser­
puş) ise onu şerefiyle mütenasip bir 
şekilde taşımalı ve onu bu kadar pis 
bir hale koymamalı.
Hoca, yerden göğe kadar haklı 
idi, fakat çıkmazdan kurtulmak 
için bir manevra yapmak da lâ­
zımdı:
— Arkadaşımın malî vaziyeti ye­
nisini almıya müsait değil, herkes 
sıkmtı içinde. Gayet fena günler 
yaşıyoruz biliyorsunuz, dedim.
— Ben de yenisini alsın deme­
dim, ya başındakini temizlesin veya 
fes giymesin. Zaten başka kimse fes 
giymiyor.
Hakikaten de, nedendir bilinmez 
136 Abdürrahim çok nadir fes gi­
yenlerden biriydi. Bu sefer sıfırı tü­
ketmiştik. Hoca ilâve etti:
— Ben arkadaşınızın izzetinefsi­
ne karşı bir şey söylemedim. Bunu 
bilhassa belirtmek isterim. Ben sa­
dece fesi temiz tutmasını ihtar et­
tim, sonra fes benim de serpuşum- 
dur.
Hoca açık vermişti. Hemen fırsat­
tan istifade ettim:
— Onun için mi fes giymiye te­
nezzül etmiyorsunuz? Bir Fransız 
olmasına rağmen Mösyö Blanşon 
fes giyiyor. Fakat siz milli serpuşu­
nuzu giymiyorsunuz.
Hocamız, zaten müdüriyetten bir 
zaparta yemişti — bunu sonradan 
öğrendik — işi fazla uzatmadı, gü­
lerek :
— Haydi dersimize bakalım, dedi.
Ben bu vakadan sonra imtihanda
kimbilir ne olacak diye düşünüyor­
dum. Vakıa riyaziyeden korktuğum 
yoktu, üstelik imtihan da tahrirî 
(yazılı) idi. Sene sonunda imtihan 
esnasında, suallerin sonuncusunda 
takılmıştım. Fena fena düşünüyor­
dum. Musevî hocamız yanıma geldi. 
Yazdığım cevaplan okudu.
— Güzel cevap vermişsin. Sonun­
cusu daha kolay dedi, falan kaideyi 
hatırlasana.
Derhal meselenin hal şekli ka­
famda belirdi. Cevabı yazdım, bitir­
dim. Hocanın — bizim ona haklı ve­
ya haksız reva gördüğümüz vaziyete 
rağmen — bu asil hareketi bana 
pek dokunmuştu. Kâğıdımı verdik­
ten sonra:
— Artık ayrılıyoruz Mösyö, dedim. 
Size karşı sene içinde yaptıklanm 
için af dilerim.
Hoca da heyecanlanmıştı:
— Affedecek bir şey yok. Siz genç­
lik heyecanınız içinde milli ve ulvî 
bir hisle hareket ettiniz. Ben sizi 
daha o zaman takdir etmiştim. Gü­
le güle yavrum. İyi şanslar dilerim.
Dedi ve elimi hararetle sıktı.
Bu anın mahcubiyetini ve heye­
canını her aklıma geldikçe hissede­
rim. Âdeta gözlerim yaşarır--
(Devam.ı gelecek sayıda)
MEFHARET ATALAY
Mefharet Atalay, kitaplığından yeşil ciltli bir hâtıra defteri çıkardı:
«Aşkımın, hayatımın bütün gizli tarafları bu defterde yazılı» dedi. «İs­
tediğiniz sahifeyi açabilir, dilediğinizi yazabilirsiniz». Caz şarkıcıları
ile yaptığımız röportajlara, Mefharet 
Atalay’m hâtıra defterinin yaprak­
larını çevirerek, devam ediyoruz...
. ı».ı Bugün hâtırala-
1 Cyllll 1943 . nmı yazmağa
başlıyorum. Genç kızlık hayalleri­
mi, kaçamak aşklarımı bir deftere 
yazacak, sırlarımı dökecek, onu ken­
dime dert ortağı yapacağım. Annem 
bazan saçlarımı okşar: «Sen benim 
hâtıra defterimsin» derdi. «Seni gö­
rünce,. bütün hâtıralarım tazeleni­
yor. 14 yıllık hayatın da bu roma­
nın bir parçasıI...» O hâtıra defte­
ri. şimdi kendi hâtıralariyle başba- 
şa kalacak 1... 1929 yılında Varna'da 
doğmuşum. Babam öğretmenmiş. 
Annemi bir köy düğününde görmüş. 
İkinci düğünü de onlar yapmışlar. 
Bu aşkın İlk çocuğu benim. Henüz 
6 aylıkken Türkiye’ye göç etmişiz. 
Dört kardeş olmuşuz sonra... Biri 
erkek, üçü kız. Ama bu 14 yıl bir 
roman olamaz ki... «Çocuksu bir ha­
yat hikâyesi» deyimi uygun bence.
*  ı- ı  *ntr  . Tam bir T 11
8 eylül 1943 . Okuldan uzak
kalacağım. Müzik dersinde başarı 
kazanamadım, öğretmenim Nezihe 
hanım bütünleme sınavında: «Se­
sin çok güzel ama, hiç nota bilmi­
yorsun» dedi. «Öğrenmeğe de niyetin 
yok!...» Eve dönerken yol boyunca 
ağlaaun. Bütün derslerden geçmiş­
tim oysa!... Babam, geçen yıl iftihar 
listesine geçmiş bir öğrencinin sınıf­
ta kalmasına akıl erdiremedi. Yarın 
Halkevine gidecek, Angeli Nicola'dan 
müzik dersi alacağım.
9 kasım 1943 I menim Angeli
Nicola benimle yakından ilgileniyor. 
Konservatuvara girmemi salık verdi. 
Üç oktavlık, lirik soprano bir sesim 
varmış. Müzik iyice sardı beni. Boş 
vakitlerimde piyano çalıyor, şiir ya­
zıyorum. Bu sabah da bir kaç «aşk 
dolu» mısra karaladım. Angeli Ni- 
cola’ya okumak istedim ama, cesa­
ret edemedim. Söz arasında: «Bü­
yüyünce ne olacaksın?...» diye sor­
du. Aklım sabahki aşk şiirindeydl. 
«Aşık olacağım» sözü ağzımdan ka­
çıverdi. Güldü: «Her insan hayatın­
da bir defa âşık olur» dedi.
30 ağustos 1945 • birincisi se­
çildim. Çelik Palas’taki baloda 
eniştemle ayaklanma kara su inin­
ceye dek dansettim. Bir kupa ile bir 
şişe kolonya hediye ettiler. Bunları 
verirken: «Bu kolonyayı kupaya bo­
şalt, ayaklarını bu gece iyice ov» de­
diler. Oysa, bir sivilce İlâcı verseler- 
di daha makbule geçerdi. Güzel de­
ğilim. Yüzümdeki sivilceler olmasa, 
belki «güzelce» sayılacağım. Okulda­
ki arkadaşlarım sivilce losyonları, 
kocakarı ilâçları salık veriyorlar 
ama, boşuna!...
17 nİrnn 10 A Î  . B ir *** SOnra U‘
17 îlİSan 1946 . şeyi bitireceğim.
Babam hukukçu olmamı istiyor. Oy­
sa, dileğim bir opera sanatçısı ol­
mak... Ah, babam bir izin verse!... 
Müzik öğretmeni Angeli Nicola’nm 
bir sözünü unutamıyorum: «Sesin 
güzel. Hem kuvvetli, hem de lirik... 
Konservatuvara girmezsen sesini 
harcamış olursun!... Dünya çapında 
bir sanatçı olmak elinde!...»
1 temmuz 1947 : “ “
Babamdan gizli Ankara Radyosu ses 
sınavına girmiştim. Alaturka şarkı
20 û te & k  f<?5g
~r* ^
S*”  t e k  ¿te
bilmiyordum. «Deniz» ve «Dertli Ka­
val» adlı iki batı müziği parçası 
okudum. Mesut Cemil ile Nurullah 
Şevket Taşkıran şaşırdılar: «Biz ala­
turkacı arıyoruz» dediler. «Sen hiç 
alaturka şarkı bilmiyorsun. Üç ok­
tav sesin var, maşallah!... Gel, seni 
Konservatuvara yazdıralım. Sesine 
kıyma!...» «Babam müsaade etmez. 
Bu imtihana da ondan habersiz gir­
dim. Çaresiz alaturkacı olacağım» 
cevabını verdim.
4 0 m a  . Ankara Radyo-
12 ÎlİSan 1951 . sunun değerli
okuyucularından Sadi Hoşses, şeyta­
nın bacağını kırdı. Bugün evleniyor. 
Düğüne Muzaffer Birtan'la gidece­
ğiz. Radyonun bu genç okuyucusu 
ile aramızdan su sızmıyor. Sadi Hoş- 
ses’l tebrik ettik. «Dansı sizin başı­
nıza» demez mi?... Şu Sadi'nin de 
ağzında bakla ıslanmıyor. Biraz ha­
va almak için Ankara Palas’ın bah­
çesine çıktık. El ele tutuştuk. O 
«evlenelim» dedi. «Peki» dedim.
00 mHuu. 10E1 • Berrin Erbay,
22 mayiS 1951 . bizi evine ça­
ğırdı. Berrin yemeği hazırlarken, 
Muzaffer’le bahçeye çıktık. Bir ki­
raz ağacının altına oturduk. Muzaf­
fer ellerimi tuttu, kendine çekti ve... 
Yazarken bile utanıyorum. Ya biri 
okursa... Defteri yastığımın altına 
koyacağım artık... Ve öptü. Şu Ber­
rin ne hınzır kız!... Meğer bizi gö- 
zetliyormuş. Pencereden: «Aşıklar
etrafını dört duvar sanır ama, sizin 
üstünüz de açık. Yağmur yağıyor, 
ıslanacaksınız» diye seslendi. Yağ­
mur bardaktan boşanırcasına yağı- 
yormuş da, haberimiz yok!... Islan­
mak da söz mü?... Sırılsıklam olmu­
şuz. Birbirini çılgınca seven insan­
lara «Sırılsıklam âşık» derler ya!... 
Yakında Muzaffer Birtan’la evlene­
ceğiz.
1 airim 10 R1 . Radyoda y*P- 
I CallI! İ I 3 I  . rak dökümü baş­
ladı. Biz de bu güz rüzgârına uy­
duk. Radyodan istifa ettik. İstanbul
TÜRKÇE CAZ ŞARKILARI —  Mefharet Atalay, sevilmiş hafif bati müziği 
parçalarının sözlerini Türkçeye çevirerek okur. tMarianne», r.Love is a many 
splendoured thingn bu arada sayılabilir. Bu şarkılar ilgiyle dinlenmektedir.
RÖ PO RTAJ: ORHAN TAHSİN —  FOTOĞRAFLAR : SUAVI SONAR
Er meydanına Mozart'ın Requiem'inden nağ­
melerle çıkan «Beyaz Melek», ipekten bir pe­
lerin giymekte ve maske takmaktadır. Bir za­
manlar tıp talebesi olduğu söyleniyor. Tek ga­
yesi, Paris'te türlü hilelerle kazanılan güreş­
lerde hilebazlan cezalandırmaktır. Beyaz Me­
leği güreşte ısıran, çimdikliyen veya maskesi­
ni çıkarmağa yeltenen yanmıştır. İri kıyım 
güreşçi özel bir teknikle hasmını elektriğe çar­
pılmış gibi tirtir titreterek pes dedirtmektedir.
gazinolarından biriyle anlaşmaya 
vardık. Gazino hayatına uymak 
güç. Ama dayânmak zorundayız.
5 ağustos 1952 :
kadınlar kocama kur yapıyor gibi 
geliyor banal... Muzaffer’in göğsü­
ne (Bu adama bakmayınız) yazılı 
bir yafta aşamam yal... Sonku Fil­
min çevirdiği «Günahını Ödeyen 
Adam» filminde oynuyorum. Bugün 
bir aşk sahnesi alınacak. Muzaffer 
Tema beni öpecek!... Stüdyoya git­
tim. Rejisör: «Haydi öpüşün» dedi. 
«Öptürmem» diye direndim. Tema 
çok kızdı: «Ömrümde böyle aptal 
kadın görmedim. Bari göğsüne (Be­
ni öpmeyiniz) diye yazsın» dedi.
18 haziran 1953: “  n l l
sunun spikeri: «Mefharet Atalay’dan 
şarkılar dinliyecekslniz» diye anons 
yaptı. Muzaffer Birtan’la geçinemi- 
yorduk, ayrıldık. Artık «Atalay» ım, 
«hür» Üm. Radyoevinde bir Ameri- 
kalı’yla tanıştım. Bana ne iş yaptı­
ğımı sordu. «Şarkı söylüyorum» de­
dim. «Size bir şey soracağım ama, 
sakın kızmayın» dedi. «Ne zaman 
Ankara veya İstanbul Radyosunu aç­
sam, ya bir erkek ağlıyor, ya bir ka­
dını... Bunun sebebi nedir?...» Bu 
cümlenin altındaki ince alayı anla­
dım. Haklı, alaturka çok hüzün ve­
rici bir müzik. En oynak köçekçeler- 
de bile, bir kelime insanı ağlatabi­
lir. Bugün içimde bir boşluk var. 
Alıştığım iki şeyden ayrıldım: Mu­
zaffer ve alaturka. Artık ağlamak 
değil, neşelenmek istiyorum.
5 mart 1955 : * & £ * £ £
bul’da kendimi yalnız hissediyorum. 
Bir pavyonda sevilmiş hafif batı 
müziği melodilerinin sözlerini Türk­
çe'ye çevirerek okuyorum. «Aşk gü­
zel şeydir» şarkısının Türkçesi epey 
ilgi topladı:
«.Aşk fevkalâde bir şeydir
Baharda açan beyaz nisan gülü gi­
bidir.»
Bizim meşhur «Kâtibim» türküsü, 
Eartha Kitt'in diliyle karikatürize 
edilmiştir. Türkçe şarkıları o nasıl 
kötü bir şiveyle okuyorsa, bizim şar­
kıcıların da İngilizce şarkıların di­
lini bozduklarını sanıyorum.
«n  _..ını « n c ı  Evli bir erkeğe18 eylül 1957 . mı âşık olacak­
tım! İnsanlardan kaçıyoruz. O bir 
otomobile biniyor, ben başka bir 
otomobile... Arabalarımız kalabalık 
caddelerde yanyana gidiyor. Yalnız 
bakışıyoruz. Kavaklıdere yoluna çı­
kınca, taksilerden iniyor, ortaokul 
öğrencileri gibi elele yürüyor, aş­
kımızdan söz ediyoruz. Ankara’nın 
sonbaharına da doyum olmuyor...
- „  ı_____ Hnrt O’nun imzalı fo-18 kasım 1957 . toğrafı yatağı­
mın baş ucunda. Bugün saat 16 da 
buluşacağız. Niyetimiz, yine Kavak­
lıdere’ye çıkmak!... Kapı çalındı. 
Yaşlı bir kadın ağlamaklı bir ses­
le: «Size yalvarmağa geldim» dedi. 
«İkimiz de aynı erkeği seviyoruz. Siz 
gençsiniz, güzelsiniz, yeni bir aşka 
kavuşabilirsiniz!... Ama ondan ay­
rılırsam ikinci bir izdivaç yapamam. 
Ne olur, kocamı bana bırakın!...» 
Sevgilimin karısını teselli ettim. 
Oysa, teselliye muhtaç biri varsa, o 
da benim. Kadın gittikten sonra, 
yatağıma kapandım, onun resmini 
kalbime bastırarak saatlerce ağla­
dım. Artık onu hiç görmiyeceğim.
18 aralık 1958:
Yaşamak istiyorum. Aradığım erkeği 
buldum galiba?... Saçlarına kır düş­
müş bir erkek bu... «Evlenelim» di­
yor. Yarın kararımızı vereceğiz.
t? aralık 1958: E K  a
birimizi ebediyen seveceğimize dair 
büyük aşk yeminleri ettik. «Yalnız 
bir şartım var!...» dedi. «Gazino ve 
radyoda şarkı söylemiyeceksin.» Şa­
şırdım. Hayalimdte kurduğum aşk 
kulesi yıkılmıştı. «Evet» diye devam 
etti «Ya müzik, ya ben?...» Müzik 
ve aşk!... Yeni bir aşk aramalıyım!...
ON PARMAĞINDA ON MARİFET —  Genç ses yıldızı Mefharet 
Atalay, marifetli bir kadındır. On parmağında on marifet vardır. 
Sahne saatleri dışında dikiş diker, resim yapar, kitap okur. En be­
ğendiği ressam Van Gogh, terzi J. Fath, yazar ise Arthur Milleredir.
14
PRENS K ERİM  —- Yeni Ağa Han, 
büyükbabasının defin töreninden 
sonra, türbe civarına kurulan çadır­
daki altın tahtında kahve içiyor.
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi 
Taha Toros Arşivi


Mefharet Atalay

http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/11498/53754/1/001529123006.pdf

Mefharet Atalay

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository