Taha Toros Arşivi, Dosya No: 310-Neveser Kökdeş. Not: Gazetenin "San'at Aleminde" köşesinde yayımlanmıştır

Andak, Selmi

Istanbul Sehir University Repository

¿9 Mayıs 1953
ÂLEMİNDE
Neveser Kökdeş 500.
Fetih yılında “İstanbul
Marşı,, nı bestelemişti
Doğu ve Batı müziği arasın­
da köprü kurulmasına emek 
vermiş bestecilerimiz arasında, 
daima aranacak olan Neveser' 
Kökdeşi 1962 yılının temmuz 
ayında kaybetmiştik. Onu şim­
diden anmamızın bir sebebi de, 
değerli kompozitörün 1953 yı­
lında bugün, îs tanbulun  500 ün­
cü Fetih Yılı dolayısiyle «İs­
tanbul Marşı» nı bestelemiş ol­
masıdır. Türk tarihinin mutlu 
bir günü için b ir  «İstanbul 
Marşı» bestelemek şerefi, Ata­
türk Türkiyesinde Batıya ve 
ileriye açılan pencereden mü­
zik sanatımıza yeni bir  şeyler 
getirmeğe öncülük yapan ünlü 
Muhlis Sabahattinin kızkarde- 
şi Neveser Kökdeşe nasip ol­
muştur. Böylece 2 kardeş bes­
teciler başta Muhlis Sabahat­
tin, bir yandan operet, müzi­
kal komediler, valsler,  pol­
kalar, tangolar,  marşlar, pre- 
lüdler,  fanteziler ve diğer çe­
şit Batı müziği örneklerinin 
yurdumuzda ilk meyvalarım 
verirken, özellikle Neveser 
Kökdeş hem Klâsik Türk Mü­
ziğinde tanınmakta gecikmi­
yor, hem de çok sesli müzikte 
gayret gösterip diğer a la tu r­
kacı mesiekdaşlarından bu yol­
da ileriye geçerek ayrılıyor.
İşte bu bakımlardan «İstan­
bul Marşı» üzerinde sadece Fe­
tih Yılı münasebetiyle değil, 
aynı, zamanda geleneksel Türk 
müziğinde isim yapmış bir bes­
tecinin «çok sesli ileri müzik» 
yönünde yazdığı tipik b ir  ör­
nek olarak durm ak gerekir. 
Bunun için de Neveser Kök- 
deşın sanat hayatına kısaca bir  
göz atmak faydalıdır :
1909 yılında Dramada doğmuş 
olan Neveser Kökdeş, mabe­
yinci Hurşit  Paşanın kızı idi. 
Babası Hurşit Paşanın lâvta 
dahil 7 saz çaldığı söylenir. 
Böylece sanata düşkün b ir  o- 
cak içinde büyüyen Neveser 
Kökdeş, özellikle ağabeysi
Merhume Neveser Kökdeş
Muhlis Sabahatt in’den aldığı 
köklü bir müzik eğitimiyle ye 
tişmiştir. î lk  bestesinin 12 ya­
şında iken, o zamanın modası 
b ir  polka oluşu, Neveser Kök- 
deşin çok büyük yaştan «Po- 
lifonik» müziğe (yâni yanlış 
deyimle alafranga veya Batı 
müziğine) olan aşkını göster- 
roektedik. Nitekim ilk bestele 
ri prelüd, fantezi, marş, vals 
tango, çığan hav a lan  ve ope 
ret çeşitleri değil midir? Sıra 
sı gelmişken şu Alaturka - A 
lafranga veya Doğu - Batı mü 
ziği terimlerinin ne kadalr ha 
tali an lam lar taşıdığını da ha­
tırlatalım. Dünyada sadece 
«kötü - iyi», «başarısız - başa­
rılı» veya «geri kalmış - ileri­
ye giden» müzik ayrımı ola­
bilir, o kadak...
Neveser Kökdeşin de her 2 
müzik arasında bulunuşu, ve 
her 2 çeşitten eserler verme­
si, dokunduğumuz noktayı 
doğrulayan bir örnek sayılmaz
mı?.
Selmi ANDAK
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi 
Taha Toros Arşivi


Neveser Kökdeş 500. fetih yılında "İstiklal Marşı"nı bestelemişti

http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/11498/53729/1/001529463006.pdf

Neveser Kökdeş 500. fetih yılında "İstiklal Marşı"nı bestelemişti

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository