Taha Toros Arşivi, Dosya No: 252-Mehmet Baha Pars.

Not: Gazetenin "Murat Bardakçı'nın Ramazan Çadırı" köşesinde yayımlanmıştır

Çetintaş, Burak

Istanbul Sehir University Repository

Ramazan sofranıza
//drrfuA C jAw úfcí s
rPTN 'THmat l&mdaâcc ’<mt
Z51_
UMARTESİ, 30 Kasım 2002
—
Operet esteleyen
Nakşi şeyhi
•  stanbul'da, 19. asrın |
I sonlarında bir 'operet' merakı başladı. O zamanlarda da gümdemde olan batılılaşma hevesinin etkisiyle 
popüler müzik batı etkisinde bir 
yola giriyor, yeni müzik biçimleri 
doğuyordu ve operet bunlardan 
biri ve Mehmed Baha Bey de 
operetlerin önemli bir ismi olduğu 
kadar, Türkiye'de müzik 
yayıncılığının öncülerindendi.
Bursalı olan Mehmed Baha 
Bey Nakşibendi şeyhi Ahmed 
Baba Efendi'nin torunuydu ve 
müzikle iç içe bir ortamda 
dünyaya gelmişti.
Bursa'da kökü Umurbey 
Köyü'ne dayanan Bedreddin Pars 
Bey sülalesinden gelen ve 
1830'ların sonunda Bursa'ya 
yerleşen 'baba' Ahmed Baba 
Efendi, orada bir Nakşibendi 
tekkesi kurdu. Şimdi Bursa 
Hükümet Konağı'nın yerinde 
bulunan tekkede sadece ibadet 
değil, musiki âlemleri de yapılırdı.
Ahmed Baha'nın 1845'de vefat 
etmesinden sonra şeyh olan büyük 
oğlu Mehmed Said Efendi de 
müzikle uğraştı. Mehmed Said 
Efendi'nin 187l'deki vefatından 
sonra da posta Mehmed Bahaeddin 
Efendi geçti ve 1904'e kadar şeyhlik etti.
Mehmed Bahaeddin Efendi, iki kez 
evlenmiş ve ilk eşinden Mehmed Baha ile 
Hakkı Baha, o sırada Bursa kumandanı 
olan Hafız Mustafa Paşa'mn kızı Nakiye 
Hanım'dan da Muhiddin Baha ve 
Rukiye Hanım olmak üzere üç oğlu bir 
kızı dünyaya gelmişti.
1877'de dünyaya gelen Mehmed Baha 
Bey, İstanbul'da okuduktan sonra 
Bursa'ya döndü. Çeşitli okullarda tarih, 
müzik ve fransızca dersleri verdi. Bursa 
Vilayet Matbaası'nda birkaç yıl müdürlük
♦ V<r‘ » /• M í #
^ i 1 ■ ** V- o 4¡Á
ip
r A -  “  *  S  
* \ *
i v*
Türkiye'de yayınlanan ilk müzik dergisi: Âlem-i Musiki.
Türkiye'de 
müzik 
yayıncılığının 
öncülüğünü, 
aynı zamanda 
operet 
bestekârı da 
olan Mehmed 
Baha Bey 
yaptı. 
Bursa'daki bir 
Nakşibendi 
tekkesinin 
şeyhi olan 
Mehmed Baha 
Bey meşhur bir 
operet 
bestecisi 
olmasının 
yanısıra ilk 
müzik dergimiz 
olan 'Âlem-i 
Musiki'nin de 
yayıncısıydı.
yaptı ve yayın tarihimizdeki ilk müzik 
mecmuası olan 'Âlem-i Musiki' adında 
bir dergi çıkardı. 15 günde bir çıkan ve 
toplam 18 sayı çıkan dergi, 1920'de 
kapandı.
Aynı zamanda operet besteciliği 
yapan Mehmed Baha Bey, birçoğu çok 
sesli olmak üzere marşlar ve şarkılar da 
besteledi. Abdülhak Hamid Tarhan'ın 
'Nesteren' operetinin bestesi de ona aitti. 
Mehmed Baha, 1934'de dedesinin lakabı 
olan 'Pars' ismini soyadı olarak aldı. Aynı 
zamanda tekkenin de son şeyhiydi, 
1953'te Bursa'da öldü ve Emir Sultan
Mezarlığı'na gömüldü.
1916'da, Halide Edip'in ablası ve 
Ceyb-i Hümayun İkinci Kâtibi 
Mehmed Edip Efendi'nin kızı Nilüfer 
Hanım ile yaptığı evlilikten dünyaya 
gelen oğlu Umur Baha Pars,
Milano'da batı müziği eğitimi gördü. 
Çok tanınmış bir tenor olan Umur 
Pars Ankara Devlet Konservatuarı'nda 
da hocalık yaptı.
Pars Ailesi, Bursa'nın Yunanlılar 
tarafından işgal edildiği günlerde ailenin 
hemen bütün üyeleri Kuva-y Milliye'de 
fiilen görev aldıkları için 500 yıllık
toprakları olan şehri terk etmek 
zorunda kaldılar.
Bursa'daki tekke, Ahmed 
Vefik Paşa Caddesi'nin genişletme 
çalışmaları sırasında yıkıldı, tekkenin 
kütüphanesinin bir kısmı da Bursa 
Nadir ve Yazma Eserler 
Kütüphanesi'ne kaldırıldı. Tekke 
yıkılırken istimlak edilen mezarlar 
Muhiddin Baha Pars tarafından Emir 
Sultan Mezarlığı'nda ayrı bir mezarlığa 
nakledilerek orada gömüldü ama 
sonradan bu mezarlar da kayboldu.
■ Burak Çetintaş
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi 
Taha Toros Arşivi


Operet besteleyen Nakşi şeyhi

http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/11498/53741/1/001529115006.pdf

Operet besteleyen Nakşi şeyhi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository