مقدمه: سموم ارگانو فسفره از جمله سموم شیمیایی خطرناک برای سلامت انسان محسوب میشوند. با توجه به استفاده روز افزون از این سموم به عنوان ترکیبات شیمیایی در انواع محصولات از قبیل حشره کشها و سموم کشاورزی و نیز دسترسی راحت به این تـرکیبات، انجام یک مـطالعه مـروری بر روی مـطالعاتی که در این زمینه در ایران صورت گرفتهاند، لازم به نظر میرسید.
روشها: در این مطالعه مرور سیستماتیک منابع اطلاعات از جمله Iranmedex، Google Scholar، SID، PubMed با عبارتهای مرتبط با سموم ارگانوفسفره به دو زبان انگلیسی و فارسی تا خرداد 1394 جستجو شدند. فقط مطالعاتی که مسمومیت با این ترکیبات را در انسان و در ایران اندازهگیری کرده بودند، وارد مطالعه شدند.
نتایج: در مجموع 19 مقاله یافت شد که از میان آنها 10 مقاله معیارهای ورود به مطالعه را داشتند. بر اساس نتایج مطالعات مرور شده، مسمومیت با ترکیبات ارگانو فسفره در کارگران مشاغل مرتبط به دلیل مواجهه شغلی، در کودکان به دلیل مواجهه سهوی و در برخی از گزارشها جهت اقدام به خودکشی اتفاق افتاده است.
بحث و نتیجهگیری: به نظر میرسد درصد بالایی از مسمومیتها و گاهی تلفات ناشی از ترکیبات ارگانو فسفره ناشی از عدم آگاهی مصرف کنندگان و مواجهه یافتگان با عوارض این ترکیبات باشد. لذا جهت پیشگیری از بروز بسیاری از این مسمومیتها، آموزش به خانوادهها و افراد با مشاغل مرتبط بسیار ضروری است
