De Rynck, Filip

Ghent University Academic Bibliography

 Copyright © 2017 Belga. Alle rechten voorbehoudenKind, badwater en goed bestuurDe Standaard* - 13 Feb. 2017Pagina 30* De Standaard/Oost-Vlaanderen, De Standaard/West-Vlaanderen, De Standaard/Limburg, De Standaard/Vlaams-Brabant/Brussel, De Standaard/AntwerpenIntercommunales zijn nuttige instrumenten voor gemeenten, zolang die zaken niet worden omgedraaid. Johan Ackaert en Filip DeRynck willen af van de greep die zo op gemeenten is gegroeid en bepleiten een andere aanpak in hun financiering.De intercommunales staan weer in de belangstelling en dus ruikt het naar schandalitis en moeten er koppen rollen. De meesteintercommunales in Vlaanderen leveren ondertussen goed werk en delen onterecht in de verdachtmaking. Intercommunales,bijvoorbeeld voor afvalverwerking, streekontwikkeling, woonwinkels, toeristische samenwerking of sportondersteuning, zijn voorgemeenten nuttige hulpinstrumenten waardoor diensten in de sfeer van de lokale publieke sector kunnen blijven. In de zomermaandenzal geen enkele badgast het nut van de Intercommunale Kustreddingsdienst van West-Vlaanderen betwijfelen. Natuurlijk creëert ditaltijd een spanning met de gemeenten. Die moeten zich zeker beter organiseren om hun intercommunales goed aan te sturen, maardat betekent niet dat daar per definitie onoorbare zaken gebeuren. De regeling is verscherpt. De financiële uitwassen, die er zekerwaren, zijn eruit. Maar het blijven kwetsbare organisaties: de indruk van duistere constructies is snel gewekt.In dit zeer gevarieerde veld van intercommunales zijn er wel problemen met de intercommunales voor energie, zoals we hier albetoogden naar aanleiding van de Chinezen en Eandis (DS 28 september). We wezen op de zeer relatieve machtspositie van grotegroepen gemeenten in deze intercommunales: het evenwicht tussen gemeentelijke belangen en commerciële belangen is zoek.Intercommunales zijn nuttige hulpinstrumenten voor gemeenten, hier zijn gemeenten de instrumenten van de intercommunales. HetPublifin-Publilec-Publipart-kluwen versterkt onze stelling.In alle gemeenten en alle partijenOp de intercommunales die binnen een gewest blijven, is er veel toezicht, door gemeenten en de gewestelijke overheden. In dezegewone intercommunales, de grote meerderheid, zijn de regelingen voor presentiegelden strikt geregeld: die mogen niet hoger zijndan de hoogste presentiegelden voor de gemeenteraad (zo'n 200 euro bruto). Uitwassen met vergoedingen zijn niet meer geheelonmogelijk maar toch veel moeilijker.Intercommunales, zoals Publilec, hebben evenwel het decretale recht om vervolgens zelf te participeren in privaatrechtelijkeconstructies zoals een NV, bijvoorbeeld om geld van intercommunales te beheren. Daar komt nog de complicatie bij dat Publiparteen gewestgrensoverschrijdende NV is, met participatie van Waalse en Vlaamse gemeenten. Voor die NV's gelden die regelingenvoor beperking van de vergoedingen al niet omdat zij niet onder de intercommunale wetgeving vallen. Hier zijn gemeentelijkeafgevaardigden bestuurders in een NV. Gewestgrensoverschrijdende NV's staan nog verder van goede controle. In die NV's in deenergiesector (en het gaat niet alleen om Publipart) zetelen mandatarissen van alle partijen, ook van de N-VA, die allemaal dezelfdevergoedingen krijgen: de PS zit nu echt overal. Politici kunnen maar best heel voorzichtig zijn met verwijten over de graaicultuur bijandere partijen.De zwakte van de gemeentenDe omvang van die nauwelijks bekende vergoedingen in die NV's valt natuurlijk het meest op. Of daar reële prestaties tegenoverstaan en belangrijke financiële voordelen voor de gemeenten, doet zelfs niet meer ter zake. De bestuurders namens de gemeentenzitten daar wegens historisch zo gegroeide structuren en parastructuren. Dat is nauwelijks een vrije keuze: het moet nu eenmaal.De bestuurders zitten in een fuik. Er zijn contracten, vervroegd uittreden kan niet zomaar en kost de gemeenten veel geld. We zijnop het punt waar we niet wilden belanden: de gemeenten zijn een instrument van de intercommunale. Het is de omkering van dedemocratische loyaliteit: de betrokken intercommunale (of aanhangsels) dicteert, de lokale vertegenwoordigers moeten volgen. Dit ishet verhaal op microniveau.Op mesoniveau kan uit dit dossier alleen maar de zwakke positie van de gemeenten in die energiestructuren afgeleid worden. Degemeenteraad van de stad Gent besloot al jaren geleden om zich uit Publipart terug te trekken. De politici waren er dus wel degelijkmee bezig en wilden schoon schip maken. Alleen lukte dat niet vanwege juridische obstructies die rond deze NV-structuren wordenopgetrokken. En Gent is dan niet bepaald een stad waarvan de bestuurskracht in vraag wordt gesteld.De financiën van de gemeentenOp macroniveau roept het dossier van deze kleine minderheid van de intercommunales vragen op over de financiering vanonze gemeenten. Gentse bestuurders herinneren eraan dat deze intercommunale structuren bijdroegen tot de uitbouw van deinfrastructuur en tal van voorzieningen in de stad. Er zijn geen redenen om daaraan te twijfelen. Maar is het financieringssysteemvan onze gemeenten daardoor wel gezond? Het spreekt voor zich: opbrengsten uit intercommunales zijn mooi meegenomen om destadsfinanciën sluitend te houden en het laat de bestuurders toe om de lokale fiscaliteit niet op te drijven. Maar in de kering verschiltdit voor de inwoner niet veel. Op het einde van de rekening worden die opbrengsten gespijsd uit de maandelijkse factuur die de burgerontvangt van zijn elektriciteitsleverancier.Over deze financieringsconstructies, over de ruimere organisatie van onze energiesector en over de intercommunales in deze sfeer iseen debat in het Vlaamse Parlement zeker nodig. Moet dit nog bij de lokale publieke sector horen en als dat zo is, hoe organiseren wedit dan bestuurlijk en vermijden we dat de gemeenten de speelbal zijn van krachten en machten die zij niet kunnen beheersen en diezij moeten ondergaan? Copyright © 2017 Belga. Alle rechten voorbehoudenEn laat de overgrote meerderheid van de gewone intercommunales ondertussen wel verder hun nuttig werk doen.Johan Ackaert en Filip De RynckCopyright © 2017 Corelio. Alle rechten voorbehouden

Kind, badwater en goed bestuur

https://biblio.ugent.be/publication/8559703/file/8559706

Kind, badwater en goed bestuur

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography