University of Zagreb. Faculty of Science. Department of Biology.
Abstract
Slobodni radikali mogu se definirati kao molekule ili dijelovi molekule koji sadrže nesparene elektrone u atomskim orbitalama. Kisikovi radikali su najbitnija vrsta slobodnih radikala koja nastaje unutar živih bića. ROS i RNS poznati su po svojoj dvostrukoj ulozi u stanici. Jedna od uloga slobodnih radikala je da uzrokuju oksidativni stres. Organizmi su razvili različit mehanizme obrane od oksidativnog stresa. Jedan od mehanizama je i obrana enzimima oksidativnog stresa. Slobodni radikali sudjeluju i u mnogim normalnim fiziološkim procesima kao što su: redoks regulirana produkcija NO, ROS proizvodnja pomoću fagocitozne NAD(P)H oksidaze, ROS produkcija pomoću NAD(P)H oksidaze u nefagocitoznim stanicama, produkcija ROS-a kao posljedica promjene koncentracije kisika, redoks regulacija stanične adhezije, redoks regulacija imunološkog odgovora i apoptoza inducirana ROS-om. Oksidativni stres je pronađen i u različitim fiziološkim stanjima bolesti kao što su: kardiovaskularne bolesti, tumori, neurološki poremećaji, dijabetes i druge.Free radicals can be defined as molecules or parts of molecules that contain unpaired electrons in atomic orbitals. ROS are the most important types of free radicals generated within living beings. ROS i RNS are known for their dual role in the cell. One of the roles of free radicals is that they cause oxidative stress. Organisms have developed various defense mechanisms against oxidative stress. One of them is by using oxidative stress enzymes. Free radicals participate in many normal physiological processes such as: redox regulated production of NO, ROS production by phagocytic NAD(P)H oxidase, ROS production by NAD(P)H oxidases in nonphagocytic cells, ROS production as a sensor for changesof oxygen concentration, redox regulation of cell adhesion, redox regulation of immune responses and ROS-induced apoptosis. Oxidative stress has been found in various diseases such as cardiovascular disease, cancer, neurological disorders, diabetes
