Afeltowicz, Beata

Polish

Slavia Occidentalis

BEATA AFELTOWICZ SzczecinSPRAWOZDANIE Z I OGÓLNOPOLSKIEJ KONFERENCJI NAUKOWEJ  NA TEMAT DySKURSy TRZECIEGO TySIĄCLECIA,  POBIEROWO 10–11 X 2011 W dniach 10-11 października 2011 roku w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym Uniwersytetu Szczecińskiego w Pobierowie miała miejsce I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. Dyskursy trzeciego tysiąclecia. Jej organizatorem był Zakład Współczesnego Języka Polskiego Instytutu Polonistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego. W sympozjum wzięli udział przedstawiciele różnych ośrodków naukowych w Polsce: Szczecina, Poznania, Warszawy, Wrocławia i Torunia. Łącznie w ciągu dwóch dni wygło-szono 19 referatów. Otwarcie konferencji zostało połączone z uczczeniem jubileuszu 30-lecia pracy zawo-dowej Pani Dziekan Wydziału Filologicznego i kierownika Zakładu Współczesnego Języka Polskiego prof. dr hab. Ewy Pajewskiej. Uroczystość tę uświetnili swoją obecnością i oko-licznościowymi przemówieniami Prorektor ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej US prof. dr hab. Andrzej Witkowski oraz Pani Dyrektor Instytutu Polonistyki i Kulturoznaw-stwa US prof. dr hab. Inga Iwasiów. Słowa podziękowania za wspólną pracę wyrazili także pracownicy poszczególnych zakładów językoznawczych Instytutu Polonistyki i Kul-turoznawstwa US z prof. dr hab. Mirosławą Białoskórską na czele oraz pracownicy Insty-tutu Filologii Słowiańskiej US, których reprezentowała prof. dr hab. Ewa Komorowska.Prezentem jubileuszowym dla prof. dr hab. Ewy Pajewskiej była licząca ponad 450 stron księga pt. In silva verborum (Prace dedykowane Profesor Ewie Pajewskiej z okazji 30-lecia pracy zawodowej), pod redakcją pracowników Zakładu Współczesnego Języka Polskiego: Beaty Afeltowicz, Jolanty Ignatowicz-Skowrońskiej i Piotra Wojdaka. W publi-kacji umieszczono zarys sylwetki naukowej prof. dr hab. Ewy Pajewskiej oraz 36 artyku-łów naukowych dedykowanych Jubilatce. Tytuł tomu nawiązuje do specjalności badawczej prof. dr hab. Ewy Pajewskiej, czyli leksyki tematycznie związanej z lasem.Obrady plenarne, którym przewodniczyła prof. dr hab. Inga Iwasiów, rozpoczął referat Ireny Kamińskiej-Szmaj (Uniwersytet Wrocławski) na temat Styl / język / dyskurs politycz-ny? Autorka wskazała na zacieranie się tych trzech terminów w trakcie analizy tekstów politycznych w polskim językoznawstwie. Dokonała uporządkowania ustaleń terminolo-gicznych i oddzielenia poszczególnych terminów w zależności od rodzaju analizy: formal-nej lub funkcjonalnej tekstów politycznych.Następną referentką była Eliza Grzelak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Pozna-niu), która wygłosiła tekst na temat Kłamstwo a manipulacja. Badaczka wyszła od zdefi-niowania trzech pojęć: kłamstwa, fałszu i oszustwa. Doszła do wniosku, że takie kategorie aksjologiczne, jak prawda i kłamstwo konstytuują każdy tekst. Sporo miejsca poświęciła także zagadnieniu zaufania między uczestnikami aktu komunikacji, funkcjonalizacji kłam-stwa oraz oddzielenia manipulacji od perswazji.Sprawozdania 235SO 69Trzeci referat Kilka uwag o jednostkach operacyjnych wygłosił Andrzej Moroz (Uni-wersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu). Po uwagach wstępnych na temat budowy języka prelegent zwrócił uwagę na występujące w nim jednostki, które oscylują między leksyką a gramatyką, np. frazemy, związki frazeologiczne, wyrażenia matrycowe. Autor zapropo-nował nadanie im nowego statusu jednostki operacyjnej języka. Następnie przedstawił ce-chy takich jednostek oraz warunki uznania pewnej formy leksykalnej za jednostkę opera-cyjną.Obrady plenarne zakończyło wystąpienie Małgorzaty Gębki-Wolak (Uniwersytet Mi-kołaja Kopernika w Toruniu) zatytułowane Problem akomodacji przypadka rzeczownika w pozycjach przysłówkowych. Celem badań było uszczegółowienie i doprecyzowanie opisu składniowego współczesnej polszczyzny. Autorka zaznajomiła słuchaczy z definicjami ako-modacji, a w szczególności akomodacji syntaktycznej. Zaprezentowała wskazówki meto-dologiczne umożliwiające stwierdzenie występowania lub wykluczenie wystąpienia tego typu akomodacji. Po przerwie obrady przebiegały w dwóch sekcjach. Sekcji pierwszej przewodniczyła prof. Mirosława Białoskórska. Swoje referaty zaprezentowało sześcioro uczestników kon-ferencji. Pierwszym referentem był Krzysztof Skibski (Uniwersytet im. Adama Mickiewi-cza w Poznaniu), tematem jego wystąpienia był Poststrukturalizm w badaniu języka poezji współczesnej. Autor dokonał szczegółowego przeglądu najnowszych metodologii badaw-czych stosowanych w językoznawstwie ze szczególnym uwzględnieniem metod poststruk-turalistycznych. Wywód teoretyczny zobrazował analizą dwóch wybranych utworów po-etyckich.Joanna Rychter (Uniwersytet Szczeciński) w referacie Peryfrazy nazw abstraktów w po-ezji Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej dokonała wieloaspektowej charakterystyki 28 pe-ryfraz wyekscerpowanych z utworów poetyckich polskiej poetki, w tym 11 omówień nazw temporalnych, siedmiu nazywających stany ludzkie, sześciu dotyczących zjawisk kultural-nych i politycznych oraz czterech nazw uczuć. Autorka doszła do wniosku, że zebrane przykłady peryfraz przede wszystkim zdobią teksty poetyckie, pozwalają uniknąć powtó-rzeń, wnoszą naddany ładunek ekspresji, a niekiedy łagodzą negatywny wydźwięk nazwy syntetycznej.Referat na temat Językowe wykładniki atrybutów męskości w powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej (na przykładzie Jana Bohatyrowicza) zaprezentowała Adrianna Seniów (Uniwersytet Szczeciński). Autorka poprzez analizę językowych atrybutów męskości boha-tera powieści, takich jak: wygląd zewnętrzny i cechy fizyczne, cechy psychiczne, cechy intelektualne, pełnione przez niego funkcje społeczne, doszła do wniosku, że Jan Bohaty-rowicz został ukazany w Nad Niemnem jako mężczyzna idealny, wyposażony w większość kulturowo pożądanych cech uznawanych za typowo męskie. Celem referatu Ukształtowanie stylistyczne felietonów kulinarnych Magdy Gessler Alek-sandry Wielunieckiej (Uniwersytet Szczeciński) była charakterystyka stylu felietonów ku-linarnych polskiej restauratorki zamieszczonych w tygodniku „Wprost”. Materiał językowy został zgromadzony z tekstów opublikowanych w okresie od czerwca 2010 do września 2011 roku. Analiza obejmowała wyodrębnienie i klasyfikację środków stylistycznych oraz określenie ich funkcji w tekście.Dwa ostatnie referaty w tej sekcji wygłosiły doktorantki prof. Ewy Pajewskiej: Agniesz-ka Szlachta (Uniwersytet Szczeciński): Językowa kreacja miasta w literaturze – zarys pro-Sprawozdania236 SO 69blematyki oraz Justyna Garlicka (Uniwersytet Szczeciński): Leksykalne środki stylistyczne opisujące Szczecin w najnowszych powieściach Moniki Szwai. Na podstawie dostępnej literatury językoznawczej pierwsza referentka zdefiniowała ter-min językowa kreacja. Następnie przeszła do wyjaśnienia pojęcia miasta. Materiałem eg-zemplifikacyjnym były trzy eseje na temat Szczecina (Ingi Iwasiów, Artura Daniela Lisko-wackiego i Piotra Michałowskiego). Autorka doszła do wniosku, że językowa kreacja miasta w tekście oznacza efekt jego charakterystyki, specyficznego sposobu przedstawia-nia, dokonywanego z określonego punktu widzenia. Justyna Garlicka w referacie Leksykalne środki stylistyczne opisujące Szczecin w naj-nowszych powieściach Moniki Szwai podjęła próbę opisu i analizy leksykalnych środków stylistycznych zastosowanych przez szczecińską autorkę w opisach Szczecina w dwóch ostatnich powieściach Gosposia prawie do wszystkiego (2009) oraz Zupa z ryby fugu (2010). Zbadała, że w obu powieściach daje się wyodrębnić łącznie około 130 fragmentów, w których mowa jest o Szczecinie lub jego obiektach architektonicznych, topograficznych bądź innych elementach przestrzeni miejskiej, natomiast leksykalne środki stylistyczne po-jawiają się rzadko (łącznie w obu powieściach jest ich około 80). Najczęstszymi zabiegami stylistycznymi u Szwai są epitety i peryfrazy.W sekcji B obradom przewodniczyła prof. Eliza Grzelak. Głos zabrało sześcioro uczest-ników. Jako pierwszy wystąpił Piotr Fliciński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Po-znaniu) z tekstem Frazeologia w tekstach reklamowych. Autor dokonał analizy ulokowania związków frazeologicznych w reklamie. Stwierdził, że slogany reklamowe bardzo często przenikają do języka ogólnego, stając się bytem niezależnym od swojego źródła. Dodał także, że w prowadzonych badaniach nad tekstem reklamowym analiza frazeologizmów nie przekracza granic analizy językowej, co jest znacznym ograniczeniem, ponieważ rekla-ma jest komunikatem wielokodowym. Przedstawił także kilka propozycji wykorzystania badań frazeologizmów w tekstach reklamowych w działaniach edukacyjnych. Drugą referentką była Magdalena Graf (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Pozna-niu), która przestawiła tekst na temat Onim jako tekst reklamowy. Badaniem objęto zbiór nazw kolorów oferowanych przez jednego z producentów farb ściennych na polskim rynku. Nazwy te ze względu na swe wartości semantyczne włączono do grupy ideonimów w obrębie kategorii chrematonimów. Następnie autorka przeprowadziła dokładną analizę zgromadzo-nych nazw marketingowych, dowodząc, że są one wyrazem ogólnie przyjętych wartości.Z kolei Romana Łobodzińska (Uniwersytet Wrocławski) wygłosiła referat na temat Udziału nazw osiedli i apartamentowców w dyskursie reklamowym. Badaczka scharaktery-zowała źródła materiału onimicznego, proces powstawania i twórców tego typu nazewnic-twa. Stwierdziła, że analizowane nazwy pełnią funkcję identyfikacyjną, której towarzyszy wiele funkcji pragmatycznych, wśród których szczególną uwagę zwróciła na funkcję rekla-mową. R. Łobodzińska w ciekawy sposób opisała proces zmiany znaczeń wyrazów, takich jak apartament czy willa, które wchodzą w skład nazw apartamentowców. Kamila Gądek (Uniwersytet Warszawski) wprowadziła słuchaczy w tematykę Badań nad komunikacją za pośrednictwem komputera – propozycja metodologiczna. W swoim referacie nakreśliła propozycje obszarów badawczych tego typu komunikacji oraz szczegó-łowo przedstawiła i omówiła analizowane parametry takiego porozumiewania się. W za-kończeniu stwierdziła, że metody ilościowe muszą być powiązane z analizą jakościową zgromadzonego materiału językowego. Sprawozdania 237SO 69W kolejnym referacie zatytułowanym „Chudego dnia!” – językowe strategie manifesto-wania anoreksji w Internecie, autor – Rafał Sidorowicz (Uniwersytet Szczeciński) – skupił się na ukazaniu wpływu choroby na zachowania językowe osób chorych. Materiał języko-wy pochodził z internetowych blogów prowadzonych przez anorektyczki. Na licznych przykładach ukazał m.in. zjawisko personifikacji choroby oraz trawestowania różnego ro-dzaju tekstów w celu wzmocnienia efektu perswazyjnego w blogach, których autorkami są osoby dotknięte wspomnianą chorobą.Ostatni referat: Emfaza w języku migowym przedstawiła Joanna Filipczak (Uniwersytet Warszawski). Swoje rozważania autorka rozpoczęła od przypomnienia wiadomości ogól-nych na temat istniejących na świecie języków migowych. Następnie omówiła strukturę informacyjną zdania w polskim języku migowym, ukazując również niemanualne elemen-ty takiej struktury. Na konkretnych przykładach zaprezentowała prozodyczne oraz syntak-tyczne wykładniki emfazy.Obrady w obu sekcjach były zakończone długimi i burzliwymi dyskusjami, poruszone bowiem tematy wzbudziły duże zainteresowanie słuchaczy, były przyczyną do przedsta-wienia własnych przemyśleń lub wyników prowadzonych wcześniej badań naukowych, a także inspirowały do opracowania grantów naukowych na przeprowadzenie badań nad zaproponowanymi w referatach zagadnieniami współczesnej polszczyzny.W drugim dniu konferencjiodbyły się tylko obrady plenarne, którym przewodniczyli prof. Ewa Komorowska (Uniwersytet Szczeciński) oraz prof. Bogdan Walczak (Uniwer-sytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). Jako pierwszy głos zabrał przewodniczący obrad, który wygłosił referat Język jako depozytariusz dziedzictwa kulturowego. Badacz wyszedł od stwierdzenia, że „język jest zwierciadłem kultury”, które zilustrował wielo-ma przykładami z najstarszej warstwy słownictwa indoeuropejskiego oraz frazeologii rycerskiej i przykładami onimicznymi. Następnie swoją uwagę skupił na tym, czego ję-zyk nie mówi o przeszłości naszych przodków. Autor doszedł do wniosku, że nieupraw-nionym jest wnioskowanie o kształcie danego języka wyłącznie na podstawie luk leksy-kalnych.Kolejną referentką była Mirosława Białoskórska (Uniwersytet Szczeciński), która wy-głosiła tekst dotyczący Zróżnicowania semantyczno-funkcjonalnego nazw kolorów włosów we współczesnej komunikacji codziennej. Badania przeprowadzono na materiale języko-wym pochodzącym z trzech źródeł: słowników ogólnych języka polskiego, słowników polszczyzny potocznej oraz z żywego socjolektu zawodowego fryzjerek. Dokonano w nim uściśleń terminologicznych w celu właściwego umieszczenia badanej warstwy leksykalnej w systemie współczesnej polszczyzny. Wśród wielu wniosków końcowych znalazł się i taki, który mówił o tym, że nazwy barw i odcieni włosów to zróżnicowana semantycznie oraz strukturalnie grupa leksykalna. Bogactwo tego typu leksyki świadczy m.in. o wrażli-wości estetycznej i malarskiej jej twórców i użytkowników.Obrady plenarne zamknęło wystąpienie Pawła Mecnera (Uniwersytet Szczeciński) Transformacje w składni języka polskiego, w którym przedstawiono prekursorów gramaty-ki generatywnej i ich pionierskie prace z tego zakresu. Autor pokusił się także o własną analizę procesu przetwarzania elementów języka naturalnego w algorytmach szeregowych. Przedstawił także trzy przyczyny przełomu i zwrotu w badaniach językoznawczych, doko-nanego w połowie XX wieku, który przyczynił się do włączenia badań nad systemem ję-zykowym do nauki o człowieku.Sprawozdania238 SO 69Po dyskusji nad wygłoszonymi referatami nastąpiło podsumowanie konferencji przez prof. dr hab. Ewę Pajewską, która zrekapitulowała obszary zagadnień poruszanych w wy-stąpieniach w poszczególnych sekcjach. Stwierdziła także, że szeroka formuła tematyczna konferencji pozwoliła na wytyczenie wątków na kolejne spotkania, którym jednak będzie przyświecać idea dyskursu. Ewa Pajewska podczas ceremonii zamknięcia sympozjum za-powiedziała także rychłe wydanie tomu pokonferencyjnego zatytułowanego Dyskursy trze-ciego tysiąclecia.GRAŻYNA BALOWSKA OpoleMIęDZYNARODOWA KONFERENCJA SLAWISTYCZNA  NA UNIWERSYTECIE OPOLSKIMW dniach 15–16 września 2011 roku odbyła się na Uniwersytecie Opolskim międzyna-rodowa konferencja naukowa pt. „Norma i antynorma w wielkich i małych językach współczesnej Slavii”. Została zorganizowana przez Katedrę Slawistyki Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Opolskiego oraz Międzynarodową Komisję Mikrojęzyków Słowiań-skich przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów. Konferencja cieszyła się dużym zainte-resowaniem międzynarodowego grona lingwistów dzięki ciekawemu i aktualnemu tematowi, który w zamierzeniu Organizatorów miał otworzyć dyskusję nad podstawami metodologiczny-mi opisu antynormy przy założeniu, że antynormą jest wszystko to, co stoi poza normą skodyfikowaną danego języka. Jest to obecnie niezwykle istotne zagadnienie, ponieważ w praktyce norma poddana jest intensywnemu oddziaływaniu różnych czynników (w tym tak-że negatywnych), wskutek czego rozmaite od niej odstępstwa czy też jej naruszenia na różnych poziomach języka standardowego stają się zjawiskami o charakterze powszechnym.Uroczystego otwarcia konferencji dokonała dziekan Wydziału Filologicznego Uniwer-sytetu Opolskiego prof. dr hab. Irena Jokiel, która witając serdecznie międzynarodowe grono uczestników, życzyła wszystkim udanych i owocnych obrad. W imieniu Organizato-rów powitała gości także kierownik Katedry Slawistyki Uniwersytetu Opolskiego prof. UO, dr hab. Joanna Czaplińska. W trakcie dwudniowej konferencji, podczas obrad plenar-nych oraz trzech sekcji tematycznych: Języki zachodniosłowiańskie, Języki wschodniosło-wiańskie i południowosłowiańskie, Mikrojęzyki słowiańskie, wygłoszono dwadzieścia dwa referaty. Podstawowe kwestie metodologiczne poruszone zostały w referacie Aleksandra D. Duliczenki (Opole), pomysłodawcy omawianej konferencji. Niestety, Profesor ze wzglę-dów zdrowotnych nie mógł uczestniczyć w obradach1, jednak pod jego nieobecność pod-Sprawozdania 239SO 69

Sprawozdanie z I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej na temat Dyskursy trzeciego tysiąclecia, Pobierowo 10-11 X 2011

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

https://pressto.amu.edu.pl/index.php/so/article/download/6667/6719

Sprawozdanie z I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej na temat Dyskursy trzeciego tysiąclecia, Pobierowo 10-11 X 2011

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Slavia Occidentalis

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Sprawozdanie z I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej na temat Dyskursy trzeciego tysiąclecia, Pobierowo 10-11 X 2011

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Slavia Occidentalis

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w