Gepfert, Dawid

Trypuz, Dominik

Crossref

Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w PolsceDawid Gepfert, Dominik TrypuzKatedra Logistyki i Transportu Przemysłowego, Wydział TransportuPolitechnika ŚląskaWstępPo roku 1989 rozwój transportu kolejowego w  Polsce nabrał szybkiego tempa. Oczywiście, nie powinno się porównywać rozwoju transportu kolejowego w Pol-sce z innymi krajami Europy Zachodniej lub krajami takimi jak Japonia czy Chi-ny, w których testowanie kolei dużych prędkości prowadzi się od dawna. W ostat-nich latach Polska zaopatrzyła się jednak w dostateczną liczbę nowych pociągów, co pozwala na rozwój koncepcji intermodalności.30 maja 2011 r. PKP Intercity podpisały z przedsiębiorstwem Alstom Transport kontrakt o wartości 665 mln euro (2,64 mld zł) na dostawę 20 siedmioczłonowych pociągów New Pendolino bez mechanizmu przechyłu nadwozia oraz budowę za-plecza technicznego w Warszawie, przeznaczonego wyłącznie dla potrzeb utrzy-mania taboru kolei dużych prędkości (Rząsa, 2011). Do końca 2013 roku do Polski dotarły cztery pociągi. 6 maja 2014 roku minął termin przekazania ośmiu pierw-szych Pendolino, składy nie zostały jednak dostarczone ze względu na problemy z otrzymaniem homologacji. Ostatecznie 11 września 2014 pierwsze ze składów otrzymały świadectwo tego typu wydane przez Urząd Transportu Kolejowego. We wrześniu 14 składów znajdowało się fizycznie w Polsce, a w połowie października pierwsze 2 składy zostały odebrane przez PKP IC. Do dnia rozpoczęcia kursów z pasażerami (14 grudnia 2014 r.) odebrano 15 składów (Rydzyński, 2014). Warto wspomnieć, że 24 listopada 2013 r. w Polsce Pendolino ustanowiło rekord pręd-kości pojazdu szynowego na torach Europy Środkowo-Wschodniej wynoszący 293 km/h.Kolejną większą inwestycją był zakup przez PKP Intercity 20 pociągów pro-dukcji Pesa Dart. Inwestycja rozpoczęła się podpisaniem 23 maja 2014 r. umowy na 20 pojazdów oraz piętnastoletni serwis. Ostatecznie pierwszy Dart został do-starczony 2 grudnia 2015 r., a ostatni, czyli dwudziesty pojazd, 5 marca 2016 r.Jednocześnie widoczna jest cała sieć połączeń szybkich kolei w Polsce. Do najważ-niejszych należy linia kolei dużych prędkości „Y”, łącząca Warszawę, Łódź, Kalisz/http://dx.doi.org/10.18778/8142-085-3.11Dawid Gepfert, Dominik Trypuz122Ostrów Wielkopolski, Wrocław oraz Poznań. Linia „Y” miałaby poprzez zmoderni-zowany łącznik Łódź–Opoczno współpracować z Centralną Magistralą Kolejową, co umożliwiłoby połączenia do Katowic i Krakowa (Raczyński, 2008: 17–26).21 grudnia 2014 r. PKP PLK podpisały z hiszpańskim konsorcjum Idom In-żynieria Architektura i Doradztwo i Idom Ingenieria y Consultoria kontrakt na opracowanie wstępnego studium wykonalności dla przedłużenia KDP Warsza-wa–Łódź–Poznań/Wrocław do Berlina i Pragi1.WarszawaŁódźPoznańWrocławRysunek 1. Planowana linia kolei dużych prędkości „Y”Źródło: opracowanie własne na podstawie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:POL_rail_Y.svg [dostęp 28.03.2017].Jednym z kierunków rozwoju portów lotniczych, zapisanych w polityce trans-portowej kraju, jest włączanie lotnisk w sieć krajową i unijną transportu intermo-dalnego. Strategia ta wpisuje się w założenia Komisji Europejskiej, która dąży do 1 http://budownictwo.wnp.pl/ruszaja-prace-na-szybka-koleja-z-polski-do-czech-i-niemiec,241056_ 1_0_0.html [dostęp 28.03.2017].Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce 123tworzenia sprawnego i efektywnego systemu transportowego poprzez wdrażanie wysokiej jakości rozwiązań umożliwiających swobodny przepływ ludzi, towarów i usług z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Zwiększająca się mobil-ność mieszkańców Europy generuje popyt na usługi transportowe, co sprawia, że problemy kongestii i  zanieczyszczenia środowiska przybierają na sile. Efek-tywne wykorzystanie dostępnych środków transportu w różnych kombinacjach ma sprzyjać optymalnemu i zrównoważonemu wykorzystaniu zasobów (Towpik, 2012). Idea transportu intermodalnego, która opiera się między innymi na wyko-rzystaniu w przewozach więcej niż jednej gałęzi transportu, jest w pełni zgodna z założeniami Europejskiej Strategii Rozwoju Zrównoważonego i polityki trans-portowej Unii Europejskiej (Huderek-Glapska, 2010: 47–54).W kontekście transportu lotniczego, który jest najdynamiczniej rozwijającą się gałęzią transportu problemy zatłoczenia portów lotniczych i terenów wokół nich oraz emisji zanieczyszczeń i hałasu są szczególnie widoczne. Rozwój systemów łączących transport lotniczy z innymi gałęziami transportu – szczególnie z trans-portem kolejowym – w  efektywną sieć transportu intermodalnego jest jednym z rozwiązań proponowanych przez Komisję Europejską, które ogranicza proble-my kongestii i zanieczyszczenia środowiska (Huderek-Glapska, 2010: 47–54).Celem niniejszego artykułu jest weryfikacja perspektywiczna rozwoju portów lotniczych w kontekście rozwoju innowacyjnej technologii kolei dużych prędkości w  Polsce. W  części teoretycznej artykułu przedstawiono elementy rozwoju kolei dużych prędkości na świecie. W części badawczej pracy dokonano analizy progno-zowania metodą najmniejszych kwadratów przewozów pasażerskich i towarowych dla dwóch portów lotniczych w  Polsce, weryfikując tezę zwiększenia możliwości realizacji przewozów intermodalnych, łączących transport kolejowy i lotniczy.1. Kolej dużych prędkościKolej dużych prędkości najbardziej rozwinęła się w  Chinach, Japonii, Fran-cji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Wielkiej Brytanii oraz Korei Południo-wej2. Duży wpływ na rozwój KDP ma tzw. kongestia systemów transportowych. W głównej mierze chodzi o nasycenie ruchu w transporcie samochodowym oraz wzmożony ruch w  transporcie lotniczym. Mowa oczywiście o korkach tworzą-cych się w godzinach szczytu oraz o portach lotniczych, które często działają na granicy swojej przepustowości.2 https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolej_du%C5%BCych_pr%C4%99dko%C5%9Bci#Kolej_du.C5. BCych_pr.C4.99dko.C5.9Bci_w_Polsce [dostęp 28.03.2017].Dawid Gepfert, Dominik Trypuz124Na tym tle KDP oferują możliwość przewiezienia potencjalnie bardzo dużej liczby pasażerów, z większą prędkością niż pozwalają na to samochody i uniknię-ciem zatorów drogowych3.Przewaga kolei dużych prędkości nad transportem samochodowym polega głównie na większym bezpieczeństwie oraz możliwości uzyskania dużo większej prędkości przejazdu na wybranych trasach (Wright, 2009). Z KDP korzysta coraz większa liczba pasażerów w celach prywatnych, ponieważ bilety są dużo tańsze niż w przypadku połączenia lotniczego (na terenie jednego państwa). Czas po-dróży koleją dużych prędkości można porównać do czasu podróży samolotem. Pomimo tego, że sam czas przelotu jest krótszy, to procedury odpraw, wsiadania oraz wysiadania z  samolotu są o  wiele bardziej czasochłonne i  skomplikowane niż w KDP. Pociągi posiadają minimalne opóźnienia, np. w Japonii Shinkansen posiada ok. 36 sekund opóźnienia rocznie (Stolarewicz, 2015).Dla porównania, jednym z głównych połączeń KDP w Japonii jest Tokio–Nii-gata. Długość tej trasy to ok. 340 km, a czas podróży to zaledwie 120 minut (Sto-larewicz, 2015). W Polsce jednym z głównych połączeń jest Warszawa–Gdańsk. Połączenie kolejowe tych miast ma długość ok. 330 km, a czas podróży najszyb-szym połączeniem wynosi 166 minut4.Przewóz ludzi oraz towarów w każdym rodzaju transportu rozwija się z roku na rok. Połączenia KDP są konieczne, aby jeszcze szybciej rozwijać różne gałęzie transportu w Polsce.2. Prognozy wielkości przewozów pasażerskich i towarowych dla rozpatrywanych portów lotniczychW niniejszej części badawczej artykułu dokonano prognozy rozwoju dwóch por-tów lotniczych, istotnych z punktu widzenia rozwoju kolei dużych prędkości. Po-łączenie portów lotniczych koleją dużych prędkości dotyczy największego w Pol-sce Portu Lotniczego im. F. Chopina w Warszawie oraz trzeciego pod względem liczby odprawionych pasażerów – Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku (Stolarewicz, 2015). Do analizy prognostycznej przewozów użyto klasycznej me-tody najmniejszych kwadratów w oparciu o dane historyczne największych por-tów lotniczych w Polsce.3 Tamże.4 http://rozklad-pkp.pl/ [dostęp 28.03.2017].Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce 1252.1. Port Lotniczy im. Lecha Wałęsy w GdańskuStatystyki ruchu w Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku w ostatnich latach przedstawiono w  tabeli 1 – dla przewozów pasażerskich oraz w  tabeli 2 – dla przewozów towarowych.Tabela 1. Statystyka przewozu pasażerów w Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w GdańskuRok Liczba pasażerów2013 2 842 0002014 3 288 1802015 3 706 1082016 4 010 864Źródło: Towpik, 2012.Tabela 2. Statystyka przewozu towarów w Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w GdańskuRok Cargo [t]2012 4 8512013 4 9182014 5 6582015 5 162Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki i analizy rynku transportu lotniczego, http://www.ulc.gov.pl/pl/regulacja-rynku/397-statystyki-i-analizy-rynku-transportu- lotniczego/3724-statystyki-wg-portow-lotniczych [dostęp 28.03.2017].Prognozę liniową przewozów pasażerskich dla Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w  Gdańsku przedstawiono na wykresie 1. Jak wynika z  tego wykresu, przewidywany przyrost przewozów pasażerów będzie większy w kolejnych latach. W tabeli 3 przedstawiono prognozowaną liczbę pasażerów w kolejnych latach.Tabela 3. Prognozowana liczba pasażerów w kolejnych latach  dla Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w GdańskuRok Prognozowana liczba pasażerów2017 4 442 9182018 4 835 3702019 5 227 822Źródło: opracowanie własne.Dawid Gepfert, Dominik Trypuz126Wykres 1. Prognoza przewozów pasażerskich w kolejnych latach (2017, 2018, 2019) dla Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w GdańskuŹródło: opracowanie własne. Podobną analizę przeprowadzono dla przewozów towarowych. Prognozę liniową przewozów towarowych dla Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w Gdańsku zapre-zentowano na wykresie 2, natomiast w tabeli 4 przedstawiono prognozę ilości to-warów przewiezionych w kolejnych latach. Tu również przewidywany jest przyrost.Wykres 2. Prognoza przewozu towarów w kolejnych latach (2016, 2017, 2018)  dla Portu Lotni-czego im. Lecha Wałęsy w GdańskuŹródło: opracowanie własne.Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce 127Tabela 4. Prognoza przewozów cargo w kolejnych latach dla Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy w GdańskuRok Prognoza cargo [t]2016 5 565,52017 5 732,82018 5 900,1Źródło: opracowanie własne.2.2. Port Lotniczy im. F. Chopina w WarszawieStatystyki ruchu w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w Warszawie z ostatnich lat przedstawiono w tabelach 5 i 6.Tabela 5. Statystyka przewozu pasażerów w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w WarszawieRok Liczba pasażerów2013 10 669 8792014 10 574 5392015 11 186 6882016 12 795 365Źródło: opracowanie własne na podstawie Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki i analizy rynku transportu lotniczego, http://www.ulc.gov.pl/pl/regulacja-rynku/397-statystyki-i-analizy-rynku-transportu- lotniczego/3724-statystyki-wg-portow-lotniczych [dostęp 28.03.2017].Tabela 6. Statystyka przewozu towarów w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w WarszawieRok Cargo [t]2013 48 219,12014 53 474,62015 58 282,42016 72 186,4Źródło: opracowanie własne na podstawie Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki i analizy rynku transportu lotniczego, http://www.ulc.gov.pl/pl/regulacja-rynku/397-statystyki-i-analizy-rynku-transportu- lotniczego/3724-statystyki-wg-portow-lotniczych [dostęp 28.03.2017].Prognozę liniową dla Portu Lotniczego im. F. Chopina w  Warszawie przed-stawiono na wykresie 3. Jak wynika z wykresu, przewidywany przyrost przewo-Dawid Gepfert, Dominik Trypuz128zów pasażerów, tak jak w przypadku Portu Lotniczego im. Wałęsy, będzie większy w kolejnych latach. W tabelach 7 i 8 przedstawiono prognozowane liczby przewo-zu  pasażerów i towarów dla lat 2017–2018. Wykres 3. Prognoza liczby pasażerów w kolejnych latach (2017, 2018, 2019)  w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w WarszawieŹródło: opracowanie własne.Tabela 7. Prognozowana liczba pasażerów w kolejnych latach dla Portu Lotniczego  im. F. Chopina w WarszawieRok Prognozowana liczba pasażerów2017 13 053 769,52018 13 752 630,22019 14 451 490,9Źródło: opracowanie własne.Tabela 8. Prognoza przewozów cargo w kolejnych latach w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w WarszawieRok Prognozowana wielkość przewozów  cargo [t]2017 77 218,052018 84 889,022019 92 559,99Źródło: opracowanie własne.Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce 129Wykres 4. Prognoza przewozu towarów w kolejnych latach (2017, 2018, 2019) w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w WarszawieŹródło: opracowanie własne.PodsumowanieZ  przeprowadzonych wyliczeń prognozowanych wielkości przewozów pasażer-skich i towarowych można łatwo wywnioskować, że liczba przewożonych pasa-żerów, jak i towarów z roku na rok jest coraz większa. KDP będzie zatem bardzo dobrym rozwiązaniem dla połączenia tych portów. Zarówno pasażerowie, jak i  towary będą się szybciej przemieszczać, co pozwoli na zaoszczędzenie czasu, poprawi komfort podróżowania, a koszty związane z transportem między porta-mi ulegną zmniejszeniu. Niestety, wykorzystanie kolei dużych prędkości wymaga budowy nowej infrastruktury, gdyż stan aktualnej nie pozwala w pełni wykorzy-stać potencjału nowoczesnych rozwiązań. Nowa infrastruktura nie tylko otwiera drogę do zakupu nowych zestawów, ale także umożliwia eksploatację już posiada-nych, takich jak Dart czy Pendolino.Dawid Gepfert, Dominik Trypuz130BibliografiaHuderek-Glapska S., (2010), Port lotniczy w systemie transportu intermodalnego, „LogForum, no. 1 (6), s. 47–54.Raczyński J., (2008), Rządowy program budowy linii dużych prędkości w Polsce, „Technika Trans-portu Szynowego”, nr 9, s. 17–26.Rydzyński P., (2014), Rok 2014 na kolei: Pendolino, dworce, budowa PKM, ekspansja Cargo, dys-kusja o PR-ach, http://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/rok-2014-na-kolei-pendolino-dworce-budowa-pkm-ekspansja-cargo-dyskusja-o-prach-24011.html [dostęp 28.03.2017).Rząsa D., (2011), Szybka kolej w Polsce: zobacz, jak będą wyglądać polskie Pendolino za 2,6 mld zł, http://forsal.pl/artykuly/518766,szybka-kolej-w-polsce-zobacz-jak-beda- wygladac-polskie--pendolino-za-2-6-mld-zl.html [dostęp 28.03.2017].Stolarewicz M., (2015), Shinkansen – jak wygląda podróż najszybszym pociągiem świata w Japo-nii?, https://www.blogglobtrotera.pl/shinkansen-jak-wyglada-podroz- najszybszym-pocia-giem-swiata-w-japonii/ [dostęp 28.03.2017].Towpik K., (2012), Koleje dużych prędkości: infrastruktura drogi kolejowej, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa. Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki i analizy rynku transportu lotniczego, http://www.ulc.gov.pl/pl/regulacja-rynku/397-statystyki-i-analizy-rynku-transportu- lotniczego/3724-statysty-ki-wg-portow-lotniczych [dostęp 28.03.2017].Wright R., (2009), Szybką koleją w Europie jeździ się jeszcze szybciej, http://forsal.pl/art-ykuly/379144,szybka-koleja-w-europie-jezdzi-sie-jeszcze-szybciej.html [dostęp 28.03.2017].Źródła internetowehttp://budownictwo.wnp.pl/ruszaja-prace-na-szybka-koleja-z-polski-do-czech-i-niemiec, 241056_1_0_0.html [dostęp 28.03.2017].http://rozklad-pkp.pl/ [dostęp 28.03.2017].https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolej_du%C5%BCych_pr%C4%99dko%C5%9Bci#Kolej_du.C5.BCych_pr.C4.99dko.C5.9Bci_w_Polsce [dostęp 28.03.2017].https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:POL_rail_Y.svg [dostęp 28.03.2017].

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/26025/1/121-130-gepfert.pdf

Innowacyjne połączenie kolejowe największych portów lotniczych w Polsce

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)