In Polish legal system the protection of the closest relatives of the deceased is based
on the system of legitim. Th e benefi t, which results from art. 991 of the Civil Code,
is granted only to the spouse, descendants and parents of the deceased, who would be
appointed to the succession by virtue of the Act. Th is regulation has been in force in
Polish law continuously since the adoption of the Civil Code. It is characterized by
rigidity and formalization. Meanwhile, over the years, Polish society, relations within
the family, have changed. Despite the social changes, the provisions of inheritance law relating to a reserved portion of an estate have not been changed. In other legal systems,
however, there are alternative solutions in force, which diff erently regulate the protection
of the testator’s relatives from harm. One of the examples of such a system is in
particular the quasi-alimentary family provision under English and Welsh law. Th e
article compares both institutions, pointing out that the family provision system allows
the court to issue a decision that is appropriate to the realities of a given case, since the
court adjudicating on the legitimacy of the entitled person’s claim assesses in particular
whether the person making the claim was actually (and not only formally) close to the
deceased and whether they require fi nancial support.W prawie polskim ochrona osób najbliższych zmarłego oparta na jest na systemie zachowku.
Świadczenie to, co wynika z art. 991 k.c., przysługuje wyłącznie małżonkowi,
zstępnym i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do dziedziczenia z mocy
ustawy. Regulacja ta obowiązuje w polskim prawie nieprzerwanie od uchwalenia Kodeksu
cywilnego. Cechuje ją sztywność i sformalizowanie, tymczasem na przestrzeni lat
zmieniło się polskie społeczeństwo oraz relacje wewnątrz rodziny. Mimo zaistniałych
przemian społecznych przepisy prawa spadkowego odnoszące się do zachowku obowiązują
w sposób niezmieniony. Natomiast w innych systemach prawnych obowiązują
inne rozwiązania, które zgoła odmiennie regulują zabezpieczenie bliskich spadkodawcy
przed ich pokrzywdzeniem. Takim systemem jest w szczególności funkcjonujący w prawie
angielskim i walijskim system quasi-alimentacyjny (family provision). W artykule
porównano obie instytucje, zwracając uwagę, iż system family provision pozwala na
wydanie przez sąd rozstrzygnięcia, które jest adekwatne do realiów danego przypadku,
skoro sąd orzekający o zasadności roszczenia uprawnionego ocenia w szczególności to,
czy osoba występująca z żądaniem była faktycznie (a nie jedynie formalnie) bliska zmarłemu
i czy wymaga ona wsparcia fi nansowego