The aim of this paper is to highlight two interrelated aspects of the Hobbes-Bramhall debate (focusing mainly on Bramhall’s merits): (1) the numerous issues raised in the dispute can be reduced to one fundamental question (to that between hypothetical and absolute necessity), and although Hobbes intended to seem like a hypothetical necessitarian, Bramhall was successful in unmasking his opponent. (2) Hobbes’ absolute necessitarian standpoint is also correctly identified by Bramhall as a (partial) recapitulation of Lipsian Stoicism. Hence, by drawing up the outlines of Lipsius’ determinism and its effects on Hobbes’ philosophy, the paper intends to call for the reconsideration of Lipsius’ importance in the history of philosophy.Widmo stoicyzmu – rola Justusa Lipsiusa w dyskusji pomiędzy Hobbesem i BramhallemCelem niniejszego artykułu jest podkreślenie znaczenia dwóch powiązanych ze sobą aspektów dyskusji pomiędzy Hobbesem i Bramhallem. Po pierwsze, wiele kwestii, które zostają podniesione w tej debacie można sprowadzić do jednej i zasadniczej: rozróżnienia pomiędzy koniecznością hipotetyczną i absolutną; chociaż Hobbes chciał uchodzić za zwolennika konieczności hipotetycznej, Bramhallowi udało się odkryć prawdziwe stanowisko swego przeciwnika. Po drugie, Bramhalllowi udało się poprawnie wskazać na źródła rzeczywistego stanowiska Hobbesa jako zwolennika konieczności absolutnej, jakim jest częściowy powrót do stoicyzmu Lipsiusa. Z tego też względu celem artykułu jest nie tylko nakreślenie głównych założeń determinizmu Lipsiusa oraz jego konsekwencji dla filozofii Hobbesa, ale także ponowne rozważanie znaczenia Lipsiusa w historii filozofii
