Studiując dzieła, a nade wszystko teksty teoretyczne Yvana Golla i Stanisława
Ignacego Witkiewicza, trudno nie zwrócić uwagi na wiele punktów wspólnych pomiędzy tymi
wielkimi twórcami teatru. O ile Polak znał ponad wszelką wątpliwość surrealizm i wiele innych
izmów panujących w Europie pierwszych dziesięcioleci XX wieku, o tyle Alzatczyk pochodzenia
żydowskiego z pewnością nie miał możliwości zapoznania się z dokonaniami propagatora
Czystej Formy. Niemniej, obaj stworzyli podobne, choć nieco różniące się między sobą, dwie
estetyki teatralne, które wpisują się w Wielką Reformę Teatralną, i czynili to w tym samym czasie.
Choć te dwie silne osobowości artystyczne nie znały się, to jednak wypracowały analogiczną
nowatorską formułę ekspresji, zrodzoną w tyglu wielokulturowości, jakim była w owych czasach
awangardowa Europa.Studying works, especially theoretical texts of Yvan Goll and Stanisław Ignacy
Witkiewicz it is difficult not to pay attention to many common points between these two great
creators of the theatre. Supposing the Pole knew beyond a reasonable doubt surrealism and many
other “isms” prevailing in Europe in the first decades of the twentieth century, it is quite sure that
the Alsatian with Jewish origins did not have the opportunity to get acquainted with the achievements
of the initiator of the Pure Form. Nevertheless, they both created the two similar, but slightly
different from each other, theatrical aesthetics, which constitute a part of the Great Theatre
Reform and they did it at the same time. Although these two strong artistic personalities did not
know each other, they have developed an analogous innovative formula of expression, created in
the crucible of multiculturalism, which at that time was the avant-garde Europe