Taha Toros Arşivi, Dosya No: 64-Salah-Adalet-M.Ali Cimcoz.



Not: Gazetenin "Sanat Dünyamızda" köşesinde yayımlanmıştır.Unutma İstanbul projesi İstanbul Kalkınma Ajansı'nın 2016 yılı "Yenilikçi ve Yaratıcı İstanbul Mali Destek Programı" kapsamında desteklenmiştir. Proje No: TR10/16/YNY/010

Andak, Selmi

Istanbul Sehir University Repository

13 Mart 1071
T T
Doldurulması guç 
bir boşluk Kimliği
SOL TARAFTA fotoğrafı görülen ünlü yazar, çevir men ve özellikle «dedi­
kodu ve sosyete yazarı» de­
yimiyle anılan Adalet Cim- 
coz’u geçen yıl bugünlerde 
kaybetmiştik. 1910 da Çanak­
kale’de doğan Adalet Cim- 
coz, Ilacıkadm İlkokulunu 
bitirdikten sonra Ortaokul 
ve Lise öğrenimini Almanya’ 
da yapmıştı. Çeşitli sanat 
kollarında çalışan Adalet Cim 
coz, İstanbul’da «Maya Sa­
nat Galerisi» ni kurmuş ve 
yönetmişti. Çeşitli çeviriler, 
film dublâjlarında da haklı 
bir isim yapan Adalet Cim- 
coz, özellikle Türk Dil Kuru­
mu Ödülünü kazanan Kafka’ 
dan «Milena’ya Mektuplar» 
. çevirisiyle ve Bertolt Brecht’ 
ten çevirdiği oyunlarla da 
Türk gerçekçi ve ileri sana­
tına katkıda bulunmuştur. 
Dedikodu yazılarında «Fitne- 
fücur» sanat eleştirilerinde 
de «Cim-Dal» takma adlarını 
kullanırdı. Bu değerli ve ben 
zersiz insanı geçen yıl 12 
Mart giınii kaybetmiştik.
NE ZAMAN karşılaşsam onunla, daha bir iki saniye geçmeden bir sıcaklık, bir neşe dolardı içime... Hayatta en gerçek dost, en müşfik destek oluverirdi birden karşısındaki için Adalet 
Cimcoz... İnsana en büyük yaşama umudunu, toplumun çekişmeleri 
ve sorunlarından doğan üzüntülere karşı en etkili «güvenme, da­
yanma ve direnme» gücünü veren bir ilâç oluverirdi Adalet Cim- 
coz... Ve bunu sadece o sevimli, her zaman gülen, hayat dolu ki­
şiliğiyle değil, ayni zamanda «espri tufanı» olan «mizah ve dedi­
kodu» yazıları ve en ağırbaşlı «çevirileri» ile sağlardı onu gören­
lere, okuyanlara, sevenlere...
Adalet Cinıcoz için Türk edebiyat, mizah ve basın dünyası, tek 
deyimle «dedikodu yazarı» tanımlamasını bir gerçek olarak yapıştır­
mıştır. Ama bu gerçek, bambaşka bir gerçeği taşımaktadır. Nasıl, 
ne biçim birer dedikoduydu bunlar? Ne söylerdi ve ne söylemek 
isterdi Adalet Cinıcoz, biitiin yazıları, bütün konuşmalariyle?.. Bir 
kelimeyle en güçlü şeyi, en olumlu şeyi işaret etmek isterdi!
Günümüzde Türk toplum hayatının en belirli, en gerçek, en 
ayrıntılı eleştirisini, sanat ve basın dünyasına ilk sivri kalemle ge­
tiren kişi, bence Adalet Cimcoz'dur. «Sosyete ve dedikodu yazarlı­
ğ ı» ndaki öncülüğü, bu amaçla fışkırmış ve birbirinden zeki, bir­
birinden ince, birbirinden güzel «taşlama» ve «güldürü» lerle güç­
lenmiştir... Böylece kaynamakta olan bir «Cadı Kazanı» onun kale­
minden ve sözlerinden en esprili, en duygulu, en dokunaklı yan­
kıları saçmıştır ortalığa... Ve bu karmakarışık ortalıkta, Adalet 
Cimcoz güler yiizü. pırıl pırıl zekâsı ve sağlam bir dünya görüşü­
nü taşıyan kafasiyle en olumlu düşünce uğruna «iğne» sini batır­
mıştır sosyetenin göbeğine!
Adalet Cimcoz, sadece bununla da kalmamıştır. Çok iyi bildiği 
yabancı diller sayesinde, Türk tiyatrosuna ve edebiyatına sayısız 
değerli eser kazandırmış ve Türk sahnesinin Brecht’i tanımasına 
öncülük edenlerden biri olmuştur.
i e  dediler
de gülerek: «Yok canım, senin
gibi hayat dolu bir kadına bir- 
şey olur mu?» derdim. Canım 
kadar sevdiğim Adalet, demek 
ki benden, sezinlediği ölümünü 
saklamak istemişti. Onu o hal­
de görmeyeyim diye... Yatırıldı­
ğı hastahaneden de sorduğum 
zaman, herhalde onun tembi­
hiyle olacak «İy i, iy i» demişler­
di... Adalet Cimcoz çok açık yü­
rekli bir insandı. İnşam nere­
ye giderse dolduruyordu. Neşe 
saçıyordu. Adalet’in yerini hiç 
kimse tutamaz. Onun boşluğunu 
doldurmak imkânsızdır. Espri­
leriyle birlikte aslında ciddi bir 
sanatçıydı. Çevirileri, özellikle 
Brecht’i Türkiye’de tanıtması 
önemlidir. Bunları hiçbir zaman 
para kazanmak için yapmazdı... 
Adalet-, bana o kac’.ar yakınlık 
gösterdi ki...»
■ FARUK YENER
«Aydınlık, ışütılı, içten bir 
arkadaştı Ada... İstanbul’un 
bir parçası, sesi, rengiydi. 
Onu bir yıldır arıyor, anıyo­
ruz... Ve galiba hep arayacak, 
arayacağız..»
■ TARIK GÜRCAN
«Iş ıl ışıl bir zekâ...
Köklü bir kültür...
Bir büyük sanatsever...
Türkçeye ve birkaç Batı dili­
ne hâkim, seçkin bir yazar...
Yeri zor dolacak bir mikrofon 
ustası...
Üstün kişiliğiyle çevresini et­
kileyen bir karakter...
İnsan sevgisiyle dolu candan 
bir dost...
Bu niteliklerin teki dahi bir 
insanın acısını unutturmamaya 
yeter. Adalet’te hepsi vardı. O- 
nunla beraber birçok kişiyi bir­
den kaybetmiş gibiyiz. Kafamda 
Oscar Wilde’in iki dizesi dola­
şıyor:
«B ir yaşamdan fazla bir ya­
şamla yaşıyanlar... Ölürler bir­
den fazla.»
MAYA GALERİSİNİ AÇTIĞ I 
YILLARDA ADALET CİMCOZ
A d a l e t  c im c o z  için en yakınları, dostlan, onu sevenler, onu izlemiş 
olanlar, bütün sanat ve ba­
sın âlemimiz saymakla bit­
meyecek, sayfalar dolusu 
yetmeyecek sözlerle değerlen 
dirmeler yapabilirler. Biz 
burada ölümünün birinci yıl 
dönümünde onun en yakın­
larından, dostlarından bir­
kaçının duygularını aktarı­
yoruz:
■ MEHMET ALÎ 
CİMCOZ
«Otuz sekiz vıl, karşılıklı 
saygı ve güvenle süren be­
raberlikten sonra, geçen yıl, 
gerçek anlamıyla tam bir 
dost olan Adalct’i yitirdim. 
Bunun acısı içindeyim.»
E EREN EYÜBOĞLU
«Bedri Rahmi ve ben, ikimiz 
de Adalet'i çok severdik. Ölü­
münde Bedri Almanya’da bulu­
nuyordu. Ben o sırada rahat­
sızdım ve birdenbire Hayat Der­
gisinde okumuştum acı olayı. 
Nasıl söyleyeyim, birdenbire 
ağır hastalandım. Ona son gün­
lerinde hep rastladığım zaman 
bana «Galiba birşeyim var, ba­
na birşey olacak?» derdi. Ben
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi 
Taha Toros Arşivi
* 0 0 1 5 2 2 8 2 2 0 0 6 *


Doldurulması güç bir boşluk

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/151968/3/001522827006.pdf

Doldurulması güç bir boşluk

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository