Korzeniecka-Bondar, Alicja

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

parezja  ·  1/2014  ·  od redakcji    ·  5Oddajemy do rąk Czytelników pierwszy numer półrocznika „Parezja. Cza-sopismo Forum Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN”.  Parezję1  rozumiemy  za  Michelem  Foucaultem  jako  wolną,  otwartą, szczerą  i  jasną  wypowiedź  stanowiącą  formę  obywatelskiego  obowiązku mówienia  prawdy,  wynikającego  z  przekonania mówcy  o  takiej  konieczno-ści, nawet w sytuacji, gdy jest ona dla słuchaczy niewygodna. Pismo pojawia się w momencie, gdy przez Polskę „przetacza się” dyskusja dotycząca kondy-cji  uniwersytetu,  a  szczególnie  sytuacji  humanistyki. Ukazuje  ona  szerokie spektrum problemów odnoszących się do funkcjonowania nauki, jej podzia-łów,  jakości  i  organizacji  kształcenia,  sytuacji  naukowo-zawodowej  pracow-ników uniwersytetów  i  szkół wyższych. Większość  polskich  uniwersytetów boryka  się  z  problemami  fi nansowymi,  które  wymuszają  podejmowanie szeregu  kroków  pozornie  uzdrawiających  tę  trudną  sytuację,  na  przykład zmniejszenie  liczby etatów, zwiększenie puli wymagań wobec pracowników naukowo-dydaktycznych,  wprowadzanie  systemu  kontroli.  Uniwersytety zaczynają funkcjonować jak korporacje nastawione na zysk (choć obecnie dla wielu tym zyskiem jest przetrwanie w przestrzeni społecznej, niedopuszcze-nie do likwidacji), stają się coraz mniej atrakcyjnym miejscem pracy dla ludzi kreatywnych, niezależnych. Wokół  (w  życiu  politycznym,  gospodarczym,  relacjach międzyludzkich) znaleźć  można  coraz  więcej  dowodów  na  to,  że  wartości  humanistyczne wypierane  są  przez  rywalizację,  cynizm  i  pozór. W  tej  niełatwej  rzeczywi-stości  (problemy  zostały  jedynie  zasygnalizowane)  pragniemy  stać  się  prze-strzenią  upominania  się  o  „niemodne  wartości”,  takie  jak:  otwarty  dialog, 1  M. Foucault, Hermeneutyka podmiotu, przekł. M. Herer, PWN, Warszawa 01. Od redakcji 1/2014ISSN 2353-7914 Alicja Korzeniecka-BondarUniwersytet w BiałymstokuO wkraczaniu w sferę publiczną, czyli jak powstawało czasopismo „Parezja. Forum Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN”Uniwersytet w BiałymstokuWydział Pedagogiki i Psychologii  ·  a. korzeniecka-bondar  ·  o wkraczaniu w sferę publiczną…współdziałanie,  zaufanie,  szczerość  i  dobro.  Parezjasta  mówi,  co  mu  „leży na sercu” nie z przymusu, ale z poczucia obowiązku. Ma odwagę zabierania głosu choćby miałoby to spowodować negatywne konsekwencje. Takim gło-sem pragniemy się stać. Pismo wyrasta z  troski o pedagogikę  i  jakość funk-cjonowania pedagogów w sferze publicznej. Wydział  Pedagogiki  i  Psychologii  Uniwersytetu  w  Białymstoku  jest  wy-dawcą  czasopisma,  którego  zespół  redakcyjny  tworzą pedagodzy  z  różnych uniwersytetów:  Alicja  Korzeniecka-Bondar  (Uniwersytet  w  Białymstoku)  – redaktor  naczelna,  Ewa  Bochno  (Uniwersytet  Zielonogórski)  –  zastępczyni redaktor naczelnej, Bożena Tołwińska i Katarzyna Szorc (Uniwersytet w Bia-łymstoku) – sekretarze czasopisma, oraz członkowie redakcji: Maksymilian Chutorański (Uniwersytet Szczeciński), Przemysław Paweł Grzybowski (Uni-wersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy). Pismo jest objęte patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk.Idea  powołania  czasopisma  zrodziła  się  w  czasie  XXVI  Letniej  Szkoły Młodych  Pedagogów  organizowanej  przez  Komitet  Nauk  Pedagogicznych PAN  (dalej  LSMP)  wraz  z Wydziałem  Pedagogiki  i  Psychologii  Uniwersy-tetu w Białymstoku. Letnia Szkoła Młodych Pedagogów  jest  tak pomyślana i organizowana,  że  zobowiązuje do budowania wspólnoty. My  (czyli  zespół powołujący  czasopismo)  wielokrotnie  uczestnicząc  w  Letnich  Szkołach  sta-liśmy się częścią tej wspólnoty zaangażowania, przyjaźni, zaufania i realizu-jemy razem różnorodne działania – jednym z nich stało się stworzenie pisma. „Parezja” jest czasopismem Forum Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN, które tworzą uczestnicy LSMP (szerzej o Forum Mło-dych Pedagogów można przeczytać w tekście Bożeny Tołwińskiej). W nume-rze tym aż trzy teksty poświęcimy LSMP, by oddać specyfikę tej nietypowej konferencji  i  pokazać,  w  jaki  sposób  służy  ona  budowaniu  fundamentów wspólnych inicjatyw. Półrocznik „Parezja” w naszym zamyśle ma stanowić  forum dyskusji,  rea-gowania  na  aktualne,  palące  problemy  wymagające  reakcji,  odzewu.  Kulua-rowe rozmowy, „międzyszkolnikowe” narady i dyskusje z uczestnikami LSMP   Szerzej  o  Letniej  Szkole Młodych  Pedagogów można  przeczytać  w  „Roczniku  Pedago-gicznym”, gdzie corocznie ukazują się sprawozdania oraz w książce powstałej z okazji jej 5-lecia: O budowaniu kapitału ludzkiego i społecznego w środowisku naukowym. 25-lecie Letniej Szkoły Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN, E. Bochno, A. Korzeniecka-Bondar (red.), Wyd. UMCS, Lublin 011.  Międzyszkolnik  jest  ogólnopolskim  pismem-forum  internetowym  Forum Młodych  Pe-dagogów LSMP. Szerzej o nim można przeczytać w tekście P. P. Grzybowskiego, Między Szkołami, czyli kilka słów o elektronicznym Międzyszkolniku, [w:] O budowaniu kapitału ludzkiego i społecznego w środowisku naukowym…parezja  ·  1/2014  ·  od redakcji    ·  (Młodymi  i Mistrzami),  z  członkami  Zespołu  Samokształceniowego  i  Samo-pomocy Koleżeńskiej Doktorów pod patronatem KNP PAN,  (który  również powstał na bazie  idei LSMP) doprowadziły do poczucia, że  trzeba coś zrobić, by  reagować  w  odpowiednim  momencie.  To  współodczuwanie  i przekona-nie, że wzajemnie się wspieramy ośmieliło nas, by zacząć myśleć o powołaniu czasopisma. Zwróciliśmy  się  z  prośbą o wsparcie naszej  inicjatywy do  człon-ków obecnej Rady Naukowej, którą tworzą głównie Mistrzowie Letnich Szkół Młodych Pedagogów. Wszyscy  przyjęli  zaproszenie,  zaoferowali wsparcie,  co utwierdziło nas w przekonaniu, że wspólnie damy radę. Kluczową dla myślenia o profilu czasopisma okazała się, zaproponowana przez Ewę Bochno, kategoria – parezja (pierwszy numer właśnie jej odczytaniu jest poświęcony). Chcemy,  aby  „Parezja.  Czasopismo  Forum  Młodych  Pedagogów  przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN” stało  się pismem krytycznym, zaan-gażowanym w  problemy  najszerzej  pojętej  edukacji  oraz  jej  relacji  ze  sferą publiczną.  Będzie miało  charakter  interdyscyplinarny  i  polemiczny,  skupia-jący  autorów  z  różnych  dyscyplin.  Pragniemy  promować  nowatorskie  uję-cia problemów oraz niesztampowe perspektywy, idee, metody badania i opi-sywania  rzeczywistości  edukacyjnej  i  społecznej.  W  półroczniku  „Parezja” będą publikowane teksty autorów opracowujących dany temat w oryginalny sposób, pomyślane (jak parezja) jako etyczne zobowiązanie zabierania głosu w ważnych,  aktualnych  kwestiach  odczytywanych  z  perspektywy  dialogu między pedagogiką a innymi dyscyplinami.W „Parezji” będą następujące działy: 1.  Od redakcji (wprowadzenie w tematykę tomu)..  Studia i eseje (artykuły teoretyczne, polemiczne)..  Na nasze zaproszenie (tekst zaproszonego gościa).4.  Akademicy na rzecz praktyki (prezentacja  inicjatywy podejmowa-nej przez akademików na rzecz praktyki edukacyjnej).5.  Z warsztatu badawczego (raporty badawcze, koncepcje badań, ko-munikaty z badań, omówienie badań innych autorów).6.  Studium recenzyjne (obszerna, dyskutująca recenzja wybranej lektu-ry).7.  Z życia naukowego młodych pedagogów (informacje o działaniach, konferencjach, awansach naukowych młodych pedagogów).8.  Pod pręgierzem śmiechu (esej  ironiczny o tym, co nam doskwiera/ prześmiewczo o rzeczywistości).4  Naukową opiekę nad Zespołem od początku jego istnienia sprawuje Prof. zw. dr hab. Ma-ria Dudzikowa. Szerzej: E. Bochno, Zespół Samokształceniowy Doktorów przy KNP PAN, „Rocznik Pedagogiczny” 010, t. , s. 97-101.  ·  a. korzeniecka-bondar  ·  o wkraczaniu w sferę publiczną…Pierwszy numer czasopisma jest (o czym wspominałam) poświęcony kate-gorii parezja. Otwiera go tekst Maksymiliana Chutorańskiego Między inte-lektualistą  konkretnym  a  parezją.  Pytanie  o  nauczyciela  w  per-spektywie teoretycznej Michela Foucaulta. Autor przybliża koncepcje intelektualisty jako tego, który „powinien dostarczać teoretycznych narzędzi, analiz, które mogą być wykorzystane przez ludzi do realizacji celów, do któ-rych dążą, projektów, które uznają  za ważne”. Stąd  też  jednym z podstawo-wych zadań edukacji i nauczyciela jako intelektualisty konkretnego staje się problematyzacja świata społecznego. Odpowiedzi na pytanie Czy relatywista może być parezjastą? poszu-kuje  Jacek  Moroz,  który  to  problematyczne,  ale  zasadne  pytanie  ujmuje z dwóch teoretycznie odmiennych pozycji – realisty i konstruktywisty episte-mologicznego. Z perspektywy realizmu tego typu mariaż jest, zdaniem autora, nie tylko niemożliwy, ale nawet nieetyczny. Dostrzega on jednak możliwości godzenia postawy parezjasty z akceptacją dla  stanowiska relatywistycznego, co prezentuje w swoim tekście. Radosław Nawrocki w artykule Spory wokół sprawiedliwości w edu-kacji. Wybrane wątki podejmuje wysiłek przyjrzenia się logice argumenta-cji uruchamianej w ramach poszczególnych stanowisk ideologicznych odno-szących się do tytułowych sporów. Próbując znaleźć sposób poruszania się po mapie  analizowanych  stanowisk,  sugeruje  wypracowanie  etyki  powściągli-wości pozwalającej „wieść takie życie społeczne, w którym raczej uczymy się jak razem żyć pomimo braku zgody w ważnych kwestiach etycznych, moral-nych”.Numer  ten  powstaje w  czasie,  gdy w polskiej  sferze  publicznej  toczy  się dyskusja dotycząca  likwidacji na uniwersytetach filozofii  jako kierunku stu-diów  z  powodu  jego  nieopłacalności,  ale  i  nieprzydatności  z  perspektywy potrzeb  rynku  pracy. Humaniści  przeciwstawiają  się  takim  opiniom podej-mując szereg inicjatyw, jedną z nich ukazują filozofowie Artur Szutta, Robert Kryński w tekście Co z tą filozofią? Słów kilka na temat pewnej ini-cjatywy. W części Na nasze zaproszenie prezentujemy rozmowę z Bogusławem Śliwerskim Nie każdy musi być parazjastą... przeprowadzoną przez Ewę Bochno  i Maksymiliana  Chutorańskiego  dotycząca,  ogólnie  rzecz  ujmując, odpowiedzialności  badaczy  za  sferę  publiczną.  Podjęte  wątki  koncentrują się  wokół  trzech  głównych  zagadnień:  moralnego  uzasadnienia  uczestni-ctwa intelektualistów/badaczy w sferze publicznej; ideologicznego uwikłania edukacji i dyskusji w tej sferze oraz warunków (szczególnie uniwersyteckich) sprzyjających/blokujących uczestnictwo w niej pedagogów. parezja  ·  1/2014  ·  od redakcji    ·  W kolejnym dziale prezentujemy prace badawcze. Aneta Makowska w tek-ście W  poszukiwaniu  potencjału  zmiany  szkoły. O  typie  biograficz-nym zboczeńca, bazując na wynikach własnych badań etnograficznych, sta-wia tezę o potencjale zmiany normatywnego porządku rzeczywistości szkol-nej,  tkwiącej w wybranych  zachowaniach  uczestników  i  uczestniczek  życia szkolnego. Opisuje go przez pryzmat neoklasycznie odczytanego typu biogra-ficznego zboczeńca wyróżnionego przez Floriana Znanieckiego. Ewa Kępa w artykule Autoetnografia nie wzięła się znikąd – roz-ważania  o  ciągłości  i  zmianie  ukazuje  trudności  powstałe  w  wyniku przesuwania  granic  dotyczących  naukowego  poznania  związane  z  pojawie-niem  się  autoetnografii. Autorka  skonstruowała  autoetnograficzną  narrację na bazie osobistych doświadczeń ukazujących konieczność zmian w życiu, co wymagało od niej odwagi parezjasty, mówienia od siebie o sobie samej. Mała  wywrotowa  polityka,  to  tytuł  studium  recenzyjnego  książki J. C. Goldfarba,  Polityka  rzeczy  małych.  Siła  bezsilnych  w  mrocz-nych czasach dokonanego przez Oskara Szwabowskiego. Rekonstruuje on rozumienia polityki rzeczy małych, starając się odpowiedzieć na pytania: czy teoretyczne propozycje Goldfarba są w stanie sprostać obecnym wyzwaniom, czy mogą być przydatne w walce emancypacyjnej  (także w przestrzeni edu-kacji), a może ją blokują, opóźniają? Powyżej  wskazywałam,  że  „Parezja”  wyrosła  na  kapitale  wypracowa-nym w trakcie Letnich Szkół Młodych Pedagogów, stąd też w części Z życia naukowego  młodych  pedagogów  są  zamieszczone  aż  trzy  teksty  odwo-łujące  się  do  tego  nietypowego  spotkania  naukowego.  Pierwszy,  autorstwa Bożeny Tołwińskiej, powstał z okazji dwudziestolecia Forum Młodych Peda-gogów,  drugi, Katarzyny  Szorc,  jest  sprawozdaniem  z XXVII  LSMP,  której współgospodarzem  była  Dolnośląska  Szkoła  Wyższa,  trzeci,  opracowany przez Ewę Bochno, jest poświęcony jednemu z wydarzeń LSMP tworzonemu przez młodych uczestników Szkoły – kabaretowi.Numer zamyka felieton Przemysława Pawła Grzybowskiego Pisać każdy może… drukować  już nie każdy, przedstawiający uwikłanie naukowców w różnorodne sieci urzędniczych (często bezsensownych) wytycznych. Dema-skuje to, co ukrywa się w zawiłych procedurach parametrycznych, pseudonau-kowych, mętnych  tekstach. Autor upomina  się,  by pisarstwo naukowe było sztuką myśli i słowa, a nie grafomańskim bełkotem czy modną bzdurą. Powyższym  zbiorem  tekstów  rozpoczynamy  dyskusję,  która  toczyć  się będzie  na  łamach półrocznika. Zapraszamy Czytelników do  refleksji  i  pub-likowania w  kolejnym  numerze,  którego  kluczową  kategorią  będzie  upoko-rzenie.10  ·  a. korzeniecka-bondar  ·  o wkraczaniu w sferę publiczną…

O wkraczaniu w sferę publiczną, czyli jak powstawało czasopismo „Parezja. Forum Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN”

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

O wkraczaniu w sferę publiczną, czyli jak powstawało czasopismo „Parezja. Forum Młodych Pedagogów przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN”

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w