Mesleki yorgunluk işçilerde yaşam kalitesini düşürerek stres artışına, koroner kalp
hastalığına, depresyona, tükenmişliğe ve uyku kalitesinin bozulmasına neden olan bir
durumdur. Bu çalışmanın amacı vardiya usulü çalışan işçilerde mesleki yorgunluğu
belirlemek için Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği (MYTTÖ)’ nin
Türkçe geçerlilik ve güvenirliğinin yapılması, mesleki yorgunluğun uyku kalitesi ve ağrı
ile ilişkisinin belirlenmesi ve sağlık eğitiminin etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışma,
Ocak -Temmuz 2018 tarihleri arasında Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi’nde 302 işçi ile
mesleki yorgunluğu gidermeye yönelik uygulanan sağlık eğitiminin etkinliğinin
değerlendirilmesi amacıyla metadolojik ve randomize kontrollü bir çalışma olarak
yürütülmüştür. Çalışmada soru formu sosyo-demografik bilgi ve vardiya çalışmaları ile
ilgili sorulardan oluşturulmuştur. Mesleği yorgunluğu ölçmek için The Occupational
Fatigue Exhaustion Recovery Scale (OFER) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (FSS), uyku
kalitesini değerlendirmek için Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve ağrıyı
değerlendirmek için Kısa Form McGill Ağrı Anketi (SF-MPQ) kullanılmıştır. Çalışanların
Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği puan ortalamaları kronik yorgunluk
45.81 ± 31.15, akut yorgunluk 59.63 ± 23.48, toparlanma 52.18 ± 17.37 olarak
bulunmuştur. İlk değerlendirmeden sonra randomize olarak 30 kişi eğitim grubu, 30 kişide
kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Eğitim grubuna sağlık eğitimi verilerek sekiz hafta
sonra sonuçlar tekrar değerlendirilmiştir. Eğitim grubunda kronik yorgunluk ve akut
yorgunluk alt boyutlarında anlamlı düzeyde azalma ve toparlanma alt boyutunda anlamlı
düzeyde artma saptanmıştır (p<0.05). İşyeri sağlık hizmetleri sunumunda mesleki
yorgunluğun belirlenmesi ve bu konuda sağlık eğitimlerinin planlanması ve uygulanması
son derece önemlidir. Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği’nin Türk
toplumunda geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edilmiştir
