Yılmaz, Fevzi

English

DSpace@FSM Vakif University

T.C FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNV. Prof. Dr. Fevzi YILMAZ Küresel Gelişmeler ve Üretim Sanayisi Ekim 2013 ‘’Küreselleşme’’ ve ‘’küresel gelişmeler’’ sözcükleri; genellikle küresel rekabet, çok uluslu şirketler ve uzaklığı yok eden teknolojiler için kullanılmaktadır.   1.Giriş  1.Giriş  Küreselleşme bazılarına göre refahın yayılması ve ekonomik entegrasyon iken, bazılarına göre sömürgeciliğin yeni şeklidir.     1.Giriş  Küreselleşme ekonomik, teknolojik, sosyal ve askeri boyutu olan bir dünya gerçeğidir. Firmalar açısından küreselleşme büyük iş, ucuz işçilik ve milyarlarca yeni müşteri demektir.    Günümüzde tasarımcı, üretici ve kullanıcı arasında bir köprü oluşmuştur. Bu gelişmeler ve küreselleşme; yeni ihtiyaç ve talepleri doğurmakta, teknik ilerleme ve teknoloji transferi ise itici gücü oluşturmaktadır.  Küreselleşme, gelişen teknoloji ve insanların ihtiyaçlarının yön değiştirmesi üretimi şekillendirmeye ve üreticiyi yönlendirmeye başlamıştır.   2. Üretim İşletmelerinde Küresel Gelişmeler 2. Üretim İşletmelerinde Küresel Gelişmeler Üretim sanayii genelinde, rekabet gücünü etkileyen kurumsal gelişim ve küresel değişimler. a) Piyasaların küreselleşmesi ve küresel ekonomi, b) Sermaye piyasalarında küreselleşme baskısı, c) Klasik organizasyondan, yalın organizasyona ve çevik üretime geçiş, d) Ürün kalitesi ile yönetim kalitesi birlikteliği, e) Artan işletim ve yönetim maliyetleri, f) Artan ürün farklılaşması, g) Azalan ürün tasarım ömrü, h) Finansal sermayeden entelektüel sermayeye geçiş, i) Klasik yönetimden, liderlik esaslı yönetime geçiş, j) Fiat eksenli satıştan, müşteri beklentisini sağlayan satışa geçiş, k) Zorlaşan pazarlama süreçleri, l) Kısa dönem düşünce ve kardan, uzun dönem planlama ve hedeflere geçiş, m) Ezber bozma Zorunluluğu: Sanayimiz çalışanları PHILIPS modelini hatırlamalıdırlar. CEO Geward Kleisterlee (2003) krizdeki PHILIPS için ‘Üst yönetim çok yaşlı, çok erkeksi ve çok Hollandalı demiştir’. n) İnovasyon (Yenilikçilik) için artan baskı, o) Ürün tamiri değil, hata oluşumunu önleme (prevention-not correction), p) Sürdürülebilir büyümeyi önemseme (çevre dostu olma).  2. Üretim İşletmelerinde Küresel Gelişmeler Tablo 1. Parça üretiminde geçmiş, mevcut durum ve gelecek analizi (imalatı)   İşlem (proses) Geçmiş Mevcut Gelecek Üstünlükler 1. Tasarım Elle çizimler Elle çizimler + CAD CAD Optimum özellikte üretim 2. Gerilim hesabı Tahminler Elle hesaplama Bilgisayarla hesaplama Malzeme özellikleri 3. Yorulma hesabı Deneyim Tahminler  /FEM  FEM Malzeme özellikleri 4. Kalite spesifikasyonu Müşteri ilişkileri Cürufsuz,  boşluksuz ve inklüzyonsuz Maksimum hata boyutu Dokümantasyon 5. Özelliklerin spesifikasyonu Proses ilişkisi Test çubuğu değerleri Tümleşik değerler Dokümantasyon 6. Özelliklerin standardı Proses ilişkisi Farklı spesifikasyonlar Uluslararası standartlar Dokümantasyon 2. Üretim İşletmelerinde Küresel Gelişmeler Tablo 2. Üretim de geçmiş, mevcut durum ve gelecek analizi (pazarlama)   İşlem (proses) Geçmiş Mevcut Gelecek Üstünlükler 1. Kalite testi Gözle Gözle ve NDT NDT Daha çok    bilgi gerekir 2. Kalite dokümantasyonu Test çubukları esaslı Test çubuk özellikleri + NDT Parça, numune    özellikleri Dokümantasyon 3. Ürünün teslim süresi 2 – 3 hafta Hafta Gün Lojistik sistemler 4. Sipariş ve kayıt Lokal Bölgesel Küresel Maliyet + fayda 5. Servis Lokal Bölgesel Küresel Organizasyon 6. Fiyatlandırma Kg fiyatı Parça fiyatı Ham malzeme referansı ile fiyat Hesaplama sistemleri 7. Ulaşım Lokal Bölgesel Küresel Kayıp zaman 8. Teknoloji transferi Lokal bilgi Bölgesel Küresel Bilgi kaynağı 2. Üretim İşletmelerinde Küresel Gelişmeler Yönelim tabloları aşağıdaki gerçekleri hatırlatmaktadır:  a) Ürünün özellik doğrulanması amaçlı olarak daha çok bilgi ile satılması,  b) Hasarsız analiz tekniklerinin (NDT) geliştirilmesi, c) Yapı – özellik ilişkilerinin, matematiksel olarak modellenmesi d) Süreç takibi ve süreç sırasında müdahale.  a) Üretim ekonomisinden hizmet sektörü egemen ekonomiye veya üretim-hizmet melezlenmiş geçilmiştir, b) Büyük şirketlerin etkinlikleri ve ciroları artarken yeni coğrafyalarda büyük şirketlerin oluşması, ABD-AB-Japonya etkisinin azalması, c) Demir, alüminyum, bakır, altın ve nikel madenciliğinde kapma ve yutma anlayışı egemen olması, d) Şirket birleşme veya satın almalarda; en büyük olma, tekelleşme, maliyetleri düşürme, teknolojiye ulaşma, alanı çeşitlendirme, yeni pazara yayılma ve oburca ilhakdır.  e) Şirketlerin içlerinde ve faaliyetlerinde de değişim vardır. Üretim ağırlığından hizmet ağırlığına geçiş olması,  3. Son 10 Yıl İçinde Üretim Sektöründeki Değişimler Ve Rekabet Gücünü Etkileyen Gelişmeler e) Müşteri gruplarının bilinçlenmesi ve yeni ürünlerin talep edilmesi, f) Büyük üretim şirketlerin, Ar-Ge harcama stratejilerini ürün geliştirmeden talep geliştirmeye yöneltmesi, g) Büyük firmaların hantal yapılarından dolayı, küçük firmaların öne çıkması ve önemli çalışmalar yapmaları, h) Azalan kar marjları yani "karsızlaşma"  ve ürünlerin giderek birbirine benzemesi gerçeği, i) Verimsizleşen iş süreçleri, artan maliyetler ve azalan kar marjları, j) Şirketlerin rakiplerinden farklılaşamamaları.  k) Şirketlerin değişmelere ve teknolojiye ayak uydurmamaları.  3. Son 10 Yıl İçinde Üretim Sektöründeki Değişimler Ve Rekabet Gücünü Etkileyen Gelişmeler Küresel şirketler tanımlamalar: Dış kaynak (outsourcing),  Ülke dışı üretim (offshoring),  Yeni pazarlarda üstlenmek (onshoring),  Geri dönme (reshoring)  Dış kaynak (outsourcing); ülke dışı üretim (offshoring) dahil her türlü dış tedariki (üçüncü taraf tedarik yollarını) kapsar. Offshoring iş ve işçiliğin şirketin bulunduğu ülke dışına taşınmasıdır.  4. Üretim Şirketlerinde Küresel Dönüşümler (Küresel Terminoloji) 4. Üretim Şirketlerinde Küresel Dönüşümler (Küresel Terminoloji) *Yeni Pazarlarda Üstlenme (Onshoring)   Tablo 4. Mal ve hizmet alımında küreselleşme ve yeni terminoloji 4. Üretim Şirketlerinde Küresel Dönüşümler (Küresel Terminoloji) Ülke dışı üretimin (Offshoring) nedenleri (Harvard Business School):  Şirketlerin ülke dışı üretim (off shore) tercihlerinin % 70’i düşük çalışan ücreti % 35’i nitelikli iş gücüne yakın olmak şeklinde çıkmıştır. Ucuz işgücü, nitelikli işgücü yanında; İş konumu,  Endüstri kümelenmesi,  Alt yapı,  Vergiler ve regülasyonlar da ülke dışı üretimi çekici kılmaktadır. Ülke dışı üretim onlarca yıl çok iyi çalıştı ama artık batılı ekonomiler için sorunlu noktaya ulaştı. 4. Üretim Şirketlerinde Küresel Dönüşümler (Küresel Terminoloji) Üretimin tekrar şirket merkezine dönmesinin (Reshoring) nedenleri: a) Ana ülkede doğan işsizlik, b) Ürünü dışarda, Ar-Ge’yi başka yerde yapmak ve servisi müşterinin bulunduğu bölgede vermek gerçekçi olmamaya başlaması, c) Şirketlerin en büyük pazarın içinde veya yakınında olmak istemeleri ve bu yolla bölgesel talepleri rahatça karşılamaları, d) Ucuz işçiliğin önemini yitirmesi, e) Ana ülkede teşviklerin artması. 4. Üretim Şirketlerinde Küresel Dönüşümler (Küresel Terminoloji) Tablo 3. Üretim ile ilgili alınan kararlar (geri dönüşler, firmaların seçimleri)  5. Alüminyum Sektöründe Küreselleşme Alüminyum sektörü özelinde bazı saptamalar a) Türkiye Alüminyum ihracatında miktar olarak Dünyanın 10. büyük ekonomisidir (500.000 Ton/Yıl). Diğer yandan alüminyum ihracatında değer olarak Dünyada ilk 20’deyiz (2 milyar $/yıl). Bu sonuç, genellikle katma değeri düşük ürünlerde yığılma gösterdiğimizin belgesidir. Alüminyumda cari açığımız 1 milyar $ mertebesindedir ve özellikle hammadde de dışa bağımlılık sürmektedir, b) Dünya Alüminyum ticaret hacmi 300 milyar $ mertebesindedir ve Türkiye’nin payı 5 milyar $’dır (Dünyanın %1,5’i) ve olması gerekenden azdır. c) Ürünlerin hangi sektörleri hangi oranda besledikleri önemlidir. Gelişmiş ekonomilerde (ve Dünyada) alüminyum sektör çıktısının % 15’i yapı inşaat sektörüne gider. Bu, ülkemiz için % 37’dir. Alüminyum sektörümüz kar marjının düşük olduğu bu alandan, havacılık, savunma ve ulaşım (Bugün ki %20) alanlarına dönük üretimi önemsemelidir. Örneğin ulaşımda alüminyum tüketimi oranımız % 20 olup iki kata yakın artma önerilebilir. Bu alanların katma değeri yüksektir  d) Küresel oyuncular: Rusal, Alcoa, Rio Tinto Alcan, BHP Billiton’dur ve sektörde tekelleşme problemi vardır. Ulusal strateji oluşturma gereği açıktır. e) Ülkeleri Ulusal gelirleri ile alüminyum tüketimi arasında doğrusala yakın bir ilişki vardır. Ülkemiz, 10,5 kg/kişi/yıl tüketim değerimizin 2023’te 3-4 kat artması öngörülmektedir (35 kg/kişi/yıl) f) Küresel oyuncular: Rusal, Alcoa, Rio Tinto Alcan, BHP Billiton’dur ve sektörde tekelleşme problemi vardır. Ulusal strateji oluşturma gereği açıktır.  5. Alüminyum Sektöründe Küreselleşme 2010 yılı birincil alüminyum tüketiminin bölgelere dağılımı. Üç büyük gücün alüminyum kullanımının Ulaşım, Mühendislik, Bina&Yapı ve Paketleme oranları (2010) 5. Alüminyum Sektöründe Küreselleşme g) Ülkeleri Ulusal gelirleri ile alüminyum tüketimi arasında doğrusala yakın bir ilişki vardır. Ülkemiz, 10,5 kg/kişi/yıl tüketim değerimizin 2023’te 3-4 kat artması öngörülmektedir (35 kg/kişi/yıl)  2006 yılı ulusal gelir ve kişi başı Alüminyum Tüketimi  2009 yılı ulusal gelir ve kişi başı Alüminyum Tüketimi  5. Alüminyum Sektöründe Küreselleşme Alüminyum sektörümüz için SWOT analizi GÜÇLÜ YÖNLER Korozyon Dayanım Performans Düşük Emisyon Düşük İmalat Maliyeti Coğrafi Dağılımın Uygunluğu Sektörün Kalite Düzeyi Geri Dönüşebilirlik Teknoloji Talep ZAYIF YÖNLER Enerji Yoğunluğu Kurumsallaşmada Eksiklik Yetersiz Ölçek Ekonomisi Ticari Bilimsel ve Teknolojik İlişki Yetersizliği Yurtiçi Hammadde Yetersizliği Bürokratik ve Kanuni Yapı Riskler İmaj   FIRSATLAR Artan Talep Eko Verimlilik  Yüksek Teknoloji ve İcatlar Geri Dönüşüm Toplumu Enerji Kaynaklarına Yakın Olma Ulaşım Sektöründe Hareketlenme Yeni Pazarlara Yakınlık Milli Gelirin Artması  TEHDİTLER Enerji Darboğazı Düşük Karbon Toplumu Kanuni Zorunluluklar ve Yaptırımlar Hammadde de Tekelleşme Yüksek Lojistik Maliyetler TL’nin Değerlenmesi Çevresel Baskı 5. Alüminyum Sektöründe Küreselleşme h) Sektörde eğitim önemsenmelidir. İşe başlamadan önce eğitim ve işbaşı eğitimi üniversitelerle iş birliği halinde yürütülmelidir (FSMVÜ-ALUTEAM örneği). Unutulmamalıdır ki, orta sınıfı ayakta tutan ortalama vasıflı ve orta maaşlı işler giderek yok olmaktadır, nitelik ve bilgi öne çıkmaktadır.  i) Sektörde boş kapasitelerin değerlendirilmesi zorunluluğu vardır. Yığın üretim yerine özellikli üretimlerin yapılması zorunludur.  Büyük müşterilerle tasarım ortağı olma bunun sağlanma ayaklarından biridir.  j) Standart seri üretim yerine hızla değişen müşteri taleplerini karşılamak için çevik üretim yapısı, esnek organizasyon anlayışı ve performans arttırıcı çalışmalara ağırlık verilmelidir.  k) Kümelenme projeleri ile rekabet gücü kazanma (Örnek: üretim girdilerinin daha ekonomik koşullarda sağlanması). Lojistik sistemler, kalite güvence ve test laboratuvarları, kalıp tasarım ve üretimi için kümelenme ile ortak destek birimleri kurulabilir.  5. Sonuç 1. Karsızlaşan emek yoğun üretimden , katma değeri yüksek üretime geçiş, 2. Pazarı okuma, yeni pazarlara odaklanma ve talep geliştirme  3. Kitlesel üretimden bireysel üretime geçilmesi (üretim hatlarının teknoloji olarak yenilenmesi), 4. Kalitenin ön plana çıkarılması, 5. Lojistik üstünlük sağlanması, fazladan mesafe katedilmelidir 6. Fiyat politikalarının çok iyi ayarlanması, 7. Küresel ürünlere yönelinmesi 5. GERÇEKÇİLİK GE’nin efsanevi lideri Jack Welch örnek alınacak bir bakışla; iş- endüstri alanlarını ikiye ayırır. Bunlar; büyüyen işler ve para getiren işlerdir. Büyüyen işler; kablolu kanallar, su arıtma, güvenlik teknolojileri, rüzgâr enerjisi, ürün kiralama, finansal kiralama, hidroelektrik, tüketici finansmanı, hava ulaşımı, tıbbi görüntüleme, TV yayıncılığı ve sensör sistemleridir. Para getiren işler: sigorta, tüketici ve endüstri ürünleri, ileri malzemeler (elastomerler, reçineler) ve ekipman servisleridir. İş ve iştigal türü ve geleceği akıllıca sorgulanmalıdır.  5. GERÇEKÇİLİK DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER  SORULAR - CEVAPLAR 

Küresel Gelişmeler ve Üretim Sanayisi

http://acikerisim.fsm.edu.tr/xmlui/bitstream/11352/1824/1/Y%c4%b1lmaz.pdf

Küresel Gelişmeler ve Üretim Sanayisi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

DSpace@FSM Vakif University