Korkmaz, Feryal

English

DSpace@FSM Vakif University

TANITMALAR 189 fazla gitmeden değişik eserlerden seçilerek zenginleştirilebilirdi. Ancak bu çalışmanın Türkiye Türkçesinde /-mal olumsuzluk ekiyle kalıplaşmış birleşik fiilieri konuyu fazla dağıtmadan vermesi bakımından derli toplu ve daha geniş çalışmalar için atılmış adım olması bakımından önemli bir eser olduğunu söylemeliyiz. Özlem Demirel Yong- Song Li, Türk Dillerinde Sontakılar, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: 40, İstanbul 2004, 912 sayfa Türk dili üzerine yapılan araştırmalarda ses bilgisi (fonetik), yapı bilgisi (morfoloji) ve cümle bilgisi (sentaks) ile ilgili çalışmalar öne çıkarken sözcük türleri ile ilgili çalış­malar arka planda kalmakta; sayıca diğer çalışmalara ulaşamamaktadır. Yong - Song Li'nin bu çalışması Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu'nun "Türk Dilinde Edatlar" adlı kitabından sonra "edatlar" konusunda yazılmış ilk kitap olarak karşımıza çıkıyor. Li, kitabının önsözünde bu çalışmanın 1998'de Hacettepe Üniversitesinde kabul e-dilen aynı adlı doktora tezinin geliştirilmiş ve yeniden gözden geçirilmiş hali olduğunu dile getirmektedir. Dokuz yüz on iki sayfalık bu eserde Giriş, Sontakılar, Sonuç bölüm-lerinin yanı sıra Almanca Özet, Kaynakça ve Dizinler bölümleri de bulunmaktadır. Yazar, Giriş bölümünde "Terimin Tanımı, Bu Konuda Yapılan Çalışmalar, Terim-lerin Tespiti ve Sıralanması, Yeni Görüşler, Yazıçevirimi Hakkında, Kısaltınalar ve işaretler" adlı açıklayıcı alt başlıklara yer vermiştir. Bu başlıkların adlandırması içerdik-leri konuyu aydınlatır niteliktedir. "Terimin Tanımı" başlığı altında sontakı teriminin içeriğine kısaca değinilerek bu terimin, son çekim edatı veya ilgeç terimlerine karşılık olarak kullanıldığı vurgulanmıştır. Sontakı adlandırmasının, Hint-Avrupa dillerindeki preposition - postposition kullanımından hareketle postpasİtion terimini karşılamak için seçildiği dile getirilmektedir. Bu terimin diğer Türk dillerindeki karşılıkianna da bu kısımda yer verilmiştir. Giriş bölümünün ikinci kısmında edatlar üzerine yapılan az sayıda çalışmanın bibliyograf)rası verilerek çalışmada kaynak olarak kullanılan eserler işaretlenmiştir. Üçüncü kısımda ise çalışmada incelenen tarihi ve günümüz Türk dilleri ve lehçelerinin sıralaması yapılmıştır. "Yeni Görüşler" başlıklı dördüncü kısımda ise yazar kendi tespitlerini sıralayarak bunların daha önceki çalışmalarda fark edilmedikleri dile getirilmiştir. Beşinci kısımda eserde kullanılan transkripsiyon işaretleri tanıtılmış ve Giriş bölümünün son kısmında da kitapta geçen kısaltınaların listesine yer verilmiştir. Li, Sontakılar adlı ikinci bölümü "Sontakılar" ve "Sontakı Gibi Kullanılan isimler" başlıklarıyla ikiye ayırır. Her iki bölümde de sontakı olan kelimeler alfabetik olarak sıralanarak örneklendirilmektedir. Her kelime için tarihi dönemden günümüze kullanıl­dığı dil ve lehçelerden en az üç örnek verilmektedir. Bu örneklerin Türkiye Türkçesine çevirisi de kitapta yer almaktadır. Takı konusunun, bütün Türk dillerini kapsayacak şekilde etraflıca işlenmiş olması esere elbette ayrı bir değer katmaktadır. Ancak, özellik-le Türkiye Türkçesinden bazı cümle örneklerinde isiınierin takı olarak gösterilmesi, biraz zorlama gibi görünmektedir. Çünkü buralarda kelimeler, görevli unsurlar olarak 190 iLMI ARAŞTIRMALAR değil, isim olma özellikleriyle cümlede yer alırlar. Mesela şu örnekler üzerinde durni-maya değer: huzur: Dersini öğrenmek ihtimali olmayan öyle bir çocukla Hoca Efendi'nin huzu-runa gitmek tehlikelidir. (s. 652) orta: Odanın ortasında bir masa vardı. (s. 696) peş: Ahmet daima o kızın peşinden gider. (s. 710) çevre: Anıtkabir'in çevresine dikilrnek üzere pek çok fidan göndermiştir. (s. 934) hariç: Binanın haricinden bir ses geldi. Bir çok ecuebileri hudut haricine çıkardılar. (s. 648) Eser, bu dikkatle yeniden üzerinde durolmayı hak ediyor. Üçüncü bölümde çalışmanın neticesinde ortaya çıkan sonuçları maddeler halinde sı­ralamaktadır. Son bölümde yer alan ve bütün Türk dilleri ve lehçeleri için hazırlanan "Dizinler", çalışmanın daha faydalı hale gelmesini sağladığı gibi harcanan emeğin bü-yüklüğünü de ortaya koymaktadır. Son çekim edatları (takılan) üzerine yayımlanan bu çalışmanın, hem art zamanlı hem de eş zamanlı Türk dil ve lehçelerini kapsaması açısından oldukça önemli bir kay-nak eser olduğu ortadadır. F eryal Korkmaz Fatma Sabiha Kutlar, Arpaemini-Zade Musta/a Sami- Divan, Kalkan Matbaası, Ankara, Ekim 2004, 633 sayfa XVIII. yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı şairlerinden Arpaemini-zade Mustafa Sami, özellikle gazel ve manzum tarihierin ağırlıkta olduğu orta hacimde bir Divan sahibidir. Akademik olarak, şimdiye kadar hakkında iki doktora tezi (Kahramanoğlu 1995, Kutlar 1996) ve bir master tezi (Aksoy 1992) yapılan Sami Dlvanı, çeviriyazılı metin şekliyle kitap olarak ilk kez Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. Fatma Sabiha Kutlar tarafından yayımlanmaktadır. Böyle bir metin neşrinin, tıpkı Eski Türk Edebiyatı alanındaki diğer metin neşirleri gibi, bilhassa edebi eseri merkez alan estetik, felsefi, psikolojik, sosyolojik, vb. okumalar için atılmış önemli bir adım olduğu kanaa-tindeyiz. Arpaemini-zade Mustafa Sami- Divan adlı kitabın Önsöz'ünde, Sami ve eseri üze-rine ana hatlarıyla bir tanıtma yapıldıktan sonra, iki bölüm halinde asıl kısma geçilmek-tedir. Birinci Bölüm' de; Sami'nin hayatı, eserleri ve sanatından bahsedilmektedir. Yazar ilk alt başlıkta, şairin hayatına yönelik ismi, doğum tarihi, ailesi, görevleri ve yaşamıyla ilgili diğer ayrıntılar ile ölümüne değinerek bazı tespitlerde bulunmakta ve şiirinden hareketle çıkardığı ipuçlarına yer vermektedir. İkinci alt başlıkta, Sami'nin eserleri Tarih, Muhtelif Eserler, Divan başlıklarıyla kısaca tanıtılmaktadır. Kitaba konu olan Divan, H.l253 1 M.1837'de Mısır Bulak Matbaası'nda basılmıştır ve hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki kütüphanelerde otuz iki yazma nüshası ile bir matbu nüshası 

Yong- Song Li, Türk Dillerinde Sontakılar

http://acikerisim.fsm.edu.tr/xmlui/bitstream/11352/1671/1/Korkmaz.pdf

Yong- Song Li, Türk Dillerinde Sontakılar

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

DSpace@FSM Vakif University