Crataegus monogyna (Jac.) ve Crataegus azarolus var. pontica ((K. Koch) K. I. Chr) tohumlarının morfolojilerinin ve ön işlemlerin tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisinin belirlenmesi

Abstract

Aim of the study: This study was conducted to determine seed morphologies and the effects of pretreatments on germination of common hawthorn (Crataegus monogyna Jac.) and azarole (Crataegus azarolus var. pontica (K. Koch.) K. I. Chr) seeds. Material and methods: Ripe fruits of the common hawthorn and azarole seeds were collected from trees growing in Hatila Valley and Pamukcular Village in September 2016 in Artvin, Turkey. The seeds were subjected to varying durations of ash solution, sulfuric acid, hydrogen peroxide, ethanol and combinations of ash solution and sulfuric acid pretreatments. The seeds were sown according to a randomized complete block design with four replications. Main results: Germination of azarole seeds (37.31%) was higher than that of common hawthorn seeds (16.53%). The ash solution pretreatments did not affect the germination of the common hawthorn seeds. Hovewer, it was found to be more effective (p<0.05) on germination of azarole seeds.The highest germination percentage (64.98%) of azarole seeds were found in seeds that had been treated in sulfuric acid for 6 hours with ash solution for 144 hours. Highlights: In order to remove the seed dormancy of azarole seeds, an ash solution treatment can be applied togetheror separately with sulfuric acid.Çalışmanın amacı: Bu çalışma yemişen (Crataegus monogyna Jac.) ve müzmüldek (Crataegus azarolus var. pontica (K. Koch.) K.I. Chr) tohumlarının morfolojilerini ve ön işlemlerin tohumların çimlenmesi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve yöntem: Yemişen ve müzmüldek olgun meyveleri, Artvin ilinde (Türkiye) Hatila Vadisi ve Yusufeli Pamukçular köyünde yetişen ağaçlardan Eylül 2016'da toplanmıştır. Tohumlar, farklı sürelerde kül çözeltisinde bekletme, sülfürik asit hidrojen peroksit ve etanol ile kimyasal aşındırma ve kül çözeltisinde bekletme ile sülfürik asitte kimysasal aşındırma ön işlemlerinin kombinasyonlarına tabi tutulmuştur. Tohumlar, dört tekrarlı tesadüfi tam blok deneme desenine göre ekilmiştir. Temel sonuçlar: Müzmüldek tohumlarının çimlenme yüzdesi (% 37.31) yemişen tohumlarının çimlenme yüzdesinden (% 16.53) daha yüksektir. Kül çözeltisinde bekletme, yemişen tohumlarının çimlenmesini etkilememiş, ancak müzmüldek tohumlarının çimlenmesinde önemli (p <0.05) etkisi olmuştur. Müzmüldek tohumlarında en yüksek çimlenme yüzdesi (% 64.98) 6 saat sülfürik asitte zedeleme ve 144 saat kül çözeltisinde bekletme işlemlerinin birlikte uygulanmasından elde edilmiştir. Araştırma vurguları: Alkali kül çözeltisi müzmüldek tohumlarının çimlenme engelini gidermek amacıyla sülfürik asitle zedeleme işlemiyle birlikte veya ayrı olarak uygulanabili