Mısır, Ferhat Rıza (Dogus Author)Yirminci yüzyılın başlarında gelişen teknoloji ve rekabet ortamlarında işletmelerin değişen müşteri ihtiyaçlarına hızlı bir şekilde cevap verebilmeleri için girdi maliyetlerini yönetmeleri gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu değişimler maliyet sistemlerinde yeni arayışlara öncülük ederken ileri üretim ortamlarında yeni maliyet yönetimi yaklaşımlarının önem kazanmasına neden olmuştur. 1980'li yıllarda üretimde gelişen yeni maliyet yaklaşımları arasında maliyetlerin daha gerçekçi bir şekilde dağıtımını sağlamak amacıyla Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yaklaşımı geliştirilmiştir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yaklaşımı işletmelere daha gerçekçi maliyet bilgileri vermesine rağmen uygulamada karşılaşılan zorluklar sebebiyle çok yaygın kabul görmemiştir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yaklaşımının uygulamasındaki güçlükler nedeniyle 21. yüzyılın başlarında alternatif olarak Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı bir sanayi kuruluşunda Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sisteminin uygulamasını yaparak elde edilen sonuçları geleneksel maliyetleme yöntemleri ile karşılaştırmaktır.High technological developments and increased competition which accelerated starting from the beginning of 20th century, urged companies that aimed to respond to customer needs as quickly as possible to search ways to manage their costs better. These changes pioneered the search of new approaches in costing systems and caused new and more accurate costing methods to gain importance. At 80s Activity Based Costing system was developed as a new costing method which enabled the overhead costs to be allocated more accurately among the products. This new method however, didn't gain much acceptance in practice as it is costly and complex to apply. To overcome the practical difficulties of Activity Based Costing a less costly and easy to apply version which is called Time Driven Activity Based Costing is introduced at the beginning of 21 th century. The aim of this study is to show empirically the application of Time Driven Activity Based Costing and compare the results with traditional costing systems.ÖZET, iii -- ABSTRACT, iv -- İÇİNDEKİLER, v -- ŞEKİL LİSTESİ, viii -- TABLO LİSTESİ, ix -- KISALTMALAR, x -- l. GİRİŞ, 1 -- 2. GELENEKSEL MALİYETLEME SİSTEMLERİ, 2 -- 2.1. Geleneksel Maliyet Sistemlerinin Tanımı, 5 -- 2.2. Geleneksel Maliyet Sistemlerinin Özellikleri, 5 -- 2.3. Geleneksel Maliyet Sistemlerinin Yöntemleri, 7 -- 2.3.1. Üretim Sistemine Göre Yöntemler, 8 -- 2.3.1.1. Sipariş Maliyetleme, 9 -- 2.3.1.2. Safha Maliyetleme, 10 -- 2.3.2. Maliyetleme Zamanına Göre Yöntemler, 12 -- 2.3.2.1. Fiili Maliyetleıne, 12 -- 2.3.2.2. Tahmini Maliyetleme, 13 -- 2.3.2.3. Standart Maliyetleme, 13 -- 2.3.3. Kapsamına Göre Yöntemler, 14 -- 2.3.3.1. Tam Maliyetleme, 14 -- 2.3.3.2. Normal Maliyetleme, 16 -- 2.3.3.3. Değişken Maliyetleme, 17 -- 2.3.3.4. Direkt Maliyetleme, 18 -- 2.4. Geleneksel Maliyetleme Sistemlerinin Yetersizlikleri, 18 -- 3. İLERİ ÜRETİM ORTAMLARINDA MALİYETLEME, 21 -- 3.1. İleri Üretim Ortamlarında Maliyetlemenin Ortaya Çıkma Nedenleri, 21 -- 3.2. İleri Üretim Ortamlarında Maliyetlemenin Özellikleri, 22 -- 3.3. İleri Üretim Ortamında Kullanılan Maliyetleme Yöntemleri, 25 -- 3.3.1. Hedef Maliyetleme, 25 -- 3.3.2. Kaizen Maliyetleme, 28 -- 3.3.3. Mamul Yaşam Dönemi Maliyetleme, 29 -- 3.3.4. Tam Zamanında Maliyetleme, 31 -- 3.3.5. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, 33 -- 3.3.6. Geleneksel Maliyetleme Sistemleri İle İleri Üretim Ortamlarındaki Maliyetleme -- Sistemlerinin Karşılaştırılması, 34 -- 4. FAALİYET TABANLI MALİYETLEME, 36 -- 4.1. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Gelişimi, 38 -- 4.2. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Tanımı, 40 -- 4.3. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Amaçları, 42 -- 4.4. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Özellikleri, 43 -- 4.5. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ile İlgili Kavramlar, 44 -- 4.5.1. Kaynak, 44 -- 4.5.2. Faaliyet, 45 -- 4.5.3. Faaliyet Merkezi, 45 -- 4.5.4. Maliyet Havuzu, 46 -- 4.5.5. Maliyet Sürücüsü, 47 -- 4.6. Faaliyet Sınıflandırılması, 48 -- 4.6.1. Birim Düzeyinde Faaliyetler, 49 -- 4.6.2. Parti Düzeyinde Faaliyetler, 51 -- 4.6.3. Mamul Düzeyinde Faaliyetler, 53 -- 4.6.4. İşletme Düzeyinde Faaliyetler, 55 -- 4.7. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sisteminin Aşamaları, 57 -- 4.7.1. Faaliyetlerin Belirlenmesi, 57 -- 4.7.2. Faaliyetlerin Merkezlerinin Tanımlanması, 58 -- 4.7.3. Maliyetlerin Etkenlerinin Belirlenmesi, 58 -- 4.7.4. Maliyetlerin Faaliyet Merkezlerine Aktarılması, 59 -- 4.7.5. Faaliyet Maliyetlerinin Ürünlere Yüklenmesi, 60 -- 4.7.6. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Geleneksel Maliyetleme Sistemleri ile -- Karşılaştırılması, 60 -- 4.8. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Avantajları ve Dezavantajları, 62 -- 4.9. Faaliyet Tabanlı Maliyetlemeye Yöneltilen Eleştiriler, 65 -- 5. ZAMAN SÜRÜCÜLÜ FAALİYET TABANLI MALİYETLEME (ZSFTM), 66 -- 5.1. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Tarihsel Gelişimi, 66 -- 5.2. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Amaç ve Özellikleri, 68 -- 5.3. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Aşamaları, 69 -- 5.4. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin Faydaları, 71 -- 5.5. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetlemeye Yöneltilen Eleştiriler, 72 -- 6. FAALİYET TABANLI MALİYETLEME ve ZAMAN SÜRÜCÜLÜ FAALİYET TABANLI MALİYETLEMENİN KARŞILAŞTIRILMASI, 74 -- 7. AMAÇ VE METODOLOJİ, 77 -- 8. UYGULAMA, 78 -- 8.1. Uygulama yapılan firma hakkında genel bilgi, 78 -- 8.2. Uygulama yapılan firmanın bulunduğu sektör hakkında genel bilgi, 78 -- 8.3. Uygulama yapılan firmanın ürettiği ürünler, 80 -- 8.4. Geleneksel Maliyet Sisteminin Uygulanması, 83 -- 8.4.1. Direkt İlk Madde Ve Malzeme Maliyetleri, 85 -- 8.4.2. Direkt İşçilik Maliyetleri, 87 -- 8.4.3. Genel Üretim Giderleri, 90 -- 8.4.4. Mamul Maliyetlerinin Hesaplanması, 94 -- 8.5. Uygulama yapılan firmada ZSFTM Yönteminin Uygulanması, 95 -- 9. BULGULAR, 108 -- 10. SONUÇ, 110 -- KAYNAKÇA, 113 -- ÖZGEÇMİŞ, 12
