Taha Toros Arşivi, Dosya No: 24-Attila İlha

Aydın, Gülden

Istanbul Sehir University Repository

14 ÇARŞAMBA, 12 Nisan 2000 P K “  ı C — !■  mI ■ [ IÍ7« L”  I
MM MM MN M
D iz i
Attila Ilhan, Türk Edebiyatfnın yaşayan değil de ölmüş eşcinsellerinin adını verdi
Militan eşcinsele karşıyım
KÜÇÜK İSKENDER
Eşcinsel sadece 
sanatını teşhir 
ediyorsa 
sakıncası yok
Yer yer hak vermemek elde değil. Fakat burada 
sözkonusu olan kriterlerin oluşmasına neden olan 
sorumlulardan neden söz etmiyor, Attila İlhan? 
Acaba özellikle edebiyat alanında söz ettiği 
yozlaşmaların kökeninde Batı hayranlığı, Batı'dan 
gelen akımlara duyulan hevesin sorumluları 
arasında, içinde bulunduğu kuşaktan hiç mi hesap 
sorulamaz? Kendi adıma bütün bu yargıların 
dışında olduğumu Attila İlhan da iyi biliyor. Bir 
ülkenin popüler kültürünün yaraşıra asıl 
yönlendirici olan bir alt kültürü de vardır. Bu alt 
kültürden çıkan ama kökünü ve damarlarını hâlâ 
oralardan koparmamış bir sanatçı ne küreselleşme 
ne de yaygınlaşma amacındadır. Onun bütün 
derdi içinde bulunduğu azınlığın koordinatlarını 
belirlemek ve bunu bir tarihi belge olarak gelecek 
kuşaklara bırakmaktır.
En azından kendi adıma rant yediğimi 
kabullenmiyorum. Üstüne üstlük Attila Ilhan'ın 
beni bambaşka noktalarda değerlendirdiğinden de 
haberdarım. Kendisi “Hangi" serisini 
oluştururken belki de atladığı en önemli kitap 
şuydu: Hangi Sanatçı?! Ben geç kalmış bir eleştiri 
olarak görüyorum bunu. Attila İlhan çok daha 
önce içinde birikenleri yazılı ve sözlü olarak dile 
getirmiş olsaydı hakikaten bugün edebiyatımız 
belki de hepimizin istediği ve benimsediği 
değerlere sahip olacaktı; starlara değil.
Bir eşcinsel sadece sanatını teşhir ediyorsa 
bence hiçbir sakıncası yok. Attila Ilhan'ın eleştirisi 
bana yönelikse, ben sanatımı teşhir ediyorsam 
sakmcası yok. Dünyada eşcinsel sanatçı örnekleri 
çok. Bizde Sait Faik var. 'Tüneldeki Çocuk’ en 
seçkin öykülerindendir Türk Edebiyatı'nın. Sait bu 
öyküsünde eşcinselliği, orta yaşlı bir eşcinselin 
hayatını irdelemiştir. Bunda bir sakınca 
görmüyorum. Faşizmin saldırdığı cinsel 
yapılanmaya saldırmak kolay.
FETHİ NACİ
Okusam bile bu 
konuda görüş 
belirtmem
Attila İlhan, Fethi Naci'yi de hakkını teslim 
ederek eleştirmişti. 'Öğretmen-yazar' olarak 
tanımladığı Attüa İlhan'ı eleştiren Fethi Naci'ye 
ilişkin bakın ne diyor İlhan: “Birtakım adamlar 
vardır ki, onlar fikirleriyle yaşar. Dahası her 
toplumcu yazarda biraz öğretmenlik vardır. Beni 
bu konuda eleştiren Fethi Naci'de bile." kendisine 
İzmir Kitap Fuarındaki konuşma öncesi 
ulaştığımız Fethi Naci, söyleşiyi okumadığını, 
okusa bile görüş belirtmeyeceğini söyledi.
NAZLI ERAY
Attila İlhan 
bana beni 
öğreten insandır
Sevgüi Attila İlhan'm pazar günü yayımlanan 
söyleşisini büyük bir keyifle okudum. İlk kitabım 
Ah Bayım Ah, 1975'te Bilgi Yayınlarından 
çıktığında Attila İlhan benim editörümdü. 
Yazarlık yaşamımla ilgili ondan çok şey 
öğrendim. O yıllarda Attila İlhan, çiçeği burnunda 
bir yazar olan bana, beni öğreten, insandır. 
Değimlerini hoş bir tebessüm ve onu her zaman 
dinlerken duyduğum  keyifle okudum. Bakalım,
; bu  konuşması nasıl yankılar getirecek?
m
sait Faik,
Abdülhak Şinasi 
aibi eşcinsel 
yazarlarımız 
var. Ancak 
ölmüşlerden söz 
edebiliyorum.
Hüseyin Rahmi de 
bu çerçevede. 
Romanları kadar 
dantelleri,
reçelleriyle ünlüydü. 
Reçellerinin üstüne 
yoktu. Eşcinsel şairlere 
ise hilafsız bütün Divan 
Edebiyatı şairlerini 
katabilirim.
ATTİLA İLHAN 
NE DEMEK 
İSTEDİ?
Ge
G ü l d e n
A Y D I N
eçtiğimiz Pazar 
günkü Milliyet’te Filiz 
Aygündüz’ün Attila İlhan 
ile yaptığı söyleşi epey 
yankı buldu. Attila İlhan, 
Orhan Pamuk için 
“Orhan Pamuk, pamuk.
I H T A  Onun okunduğunu
1 p  sanmıyorum. Zaten o
ihraç fazlasını Türkiye’ye 
satıyor” dedi. Murathan Mungan’la ilgili olarak da 
“Özgün değil, karma bir sanatçıdır” dedi. İlhan, son 
zamanlarda sanat ve pazarlama medyasının ortaya 
çıkardığı sanatçüarm hiçbirinin toplumcu olmamasına 
dikkat çekiyor ve diyor ki, “Türkiye’de ünlü bir yazar 
olmak için ya geçmişi maceralı, eli yüzü düzgün bir kadın 
ya da teşhirci bir eşcinsel olacaksınız.” Attila İlhan’m 
eleştirilerine hedef olan Mungan ve Pamuk’a 
bir türlü ulaşamadık. Nazlı 
Eray ve ’Eşcinsel şair’ 
Küçük İskender, 
Ûhan’m 
söylediklerini 
değerlendirdiler. 
Attila İlhan’la 
da yankısı çok 
söyleşisi 
üzerine 
konuştuk.
Eşcinsel olsam söylerim
Bu mesele üzerinde söyleyeceklerim 
aslında daha fazlaydı. Röportajı yapan 
arkadaşımız bunların tamamını 
Milliyet Sanat Dergisi'nde 
yayımlayacaktı. İskender, aradıklarım 
burada bulacaktır. Ama oraya gitmeye 
gerek yok. Benim edebiyat konusunda 
yayımlanmış gerek 'Hangi' serisinde 
gerek 'Attila İlhan'm Defteri' başlıklı 
seri arasında epeyce kitabım var.
Y arim yüzyildir savunuyorum
Ve bu meseleler oralarda enine boyuna 
tartışılmıştır. Aynen geçenlerde seks 
meselesinde olanlar gibi. Benim 25 yıl 
önce söylediklerimi şimdi herhangi bir 
gazetede çıkınca farkediyorlar, onun 
üzerine fikir beyan ediyorlar. Halbuki 
bunların cevabı da 25 sene önce 
verilmişti! Bu söylediklerimin yanlışı
yoktur. O anda söylenilmiş sözler de 
değildir. Bunlar aşağı yukarı yarım 
yüzyıldır benim savunduğum toplumcu 
estetiğin temel kriterleridir. Espri olsun 
diye Sabah Gazetesi bunlardan 
sözederken 'Attila İlhan'm incileri' demiş. 
Epeyce güldüm. Onların inci değil, çelik 
çekirdekli mermi oldukları zaman içinde 
anlaşılacaktır. Hep öyle olmuştur.
Teşhirci eşcinsel dedim. Eşcinsel 
demedim. İkisinin arasında çok fark 
var. Teşhirci bir eşcinsel, eşcinselliğin 
bir çeşit militanlığını yapan kişidir. Ve 
ortalığı velveleye verir, bununla 
gündem de kalmaya çalışır. Benim 
bahsettiğim  bu. Yoksa kendi hayatını 
yaşayan ve hayatıyla beraber 
toplum un hayatını yazan bir eşcinsel 
yazara bir itirazımız yok. Bunların 
arasında çok büyükleri vardır. Üstelik
b u  bahsi Cum huriyet Edebiyatı'nda ilk 
açıp ilk savunan da benim.
D anteller reçeller
Sait Faik, Abdülhak Şinasi gibi eşcinsel 
yazarlarımız var. Ancak ölmüşlerden söz 
edebiliyorum. Hüseyin Rahmi de bu 
çerçevede. Romanları kadar dantelleri, 
reçelleriyle ünlüydü. Reçellerinin üstüne 
yoktu. Eşcinsel şairlere ise hilafsız bütün 
Divan Edebiyatı şairlerini katabilirim. 
Yaşayanları söylemem. Ancak ölmüş 
olanlarınkini söyleyebilirim. Bugünküleri 
söylesem bana "Onların şeyini mi elinde 
tutuyor" derler.
■ Sizin de eşcinsel olduğunuza 
ilişkin söylentiler var?
- Eşcinsel olsam, çekinmeden söylerim. 
Ama değilim ki. Hem geçmişte kadınlarla 
ilgili bu kadar sabıkam varken...
| Soldan sağa ^
1- Serbest elektronları konu alan bilim dalı, 
2- Sıcak ve nemli topraklarda oluşan, kırmızı 
renkli, demiroksit ve alüminyum bakımından 
zengin toprak... Bir nota, 3- Ödün, karşılık... 
Para, akçe, 4- Kamaralara, ambarlara, ma­
kine ve kazan dairelerine temiz hava veren 
ve buralardaki pis havayı dışarı atan düze­
nek... Çok iğneli uzun balık oltası, 5- Mağa­
ra... Ayak... Vilayet, 6- Etkisi olan, tesirli... 
Rusya'da ırmak, 7- Din işlerini devlet işlerin­
den, devlet işlerini dinden ay­
rı tutan... “Bir şeyin olmasına | 
az kalmak” anlamında bir söz,
8- Vücutta görülen gevşeklik, J 
tembellik, 9- Tuzak, kapan... 3 
Bayağılık, aşağılık, 10- Adı ol- * 
mayan... Bir hayret sözü, 11- 6 
Kuzey Atlantik Antlaşması Ör- \ 
gütü'nü simgeleyen harfler... 9 
Kâfi, 12- Yabancı... Akciğer... 1t 
Verme, ödeme. 12
j Yukarıdan aşağıya \
T  Tam olarak, noktası noktasına (iki keli­
me), 2- Akdeniz havzası kökenli, hep yeşil 
yapraklı, koyu mor renkli çiçekli, çalı görü­
nümünde, kokulu bitki... Başlıca, temel nite­
liğinde olan, 3- Doğal gazın önemli bir bile­
şeni... Dokumacılıkta atkı ipliğini sıkıştırmak 
için kullanılan, demirden veya ağaçtan ya­
pılmış dişli araç, 4- Defa, kere, sefer... Ka­
bartmalı pamuklu kumaş... Bir renk, 5- Tür­
kiye'nin plaka harfleri... Bir cins güvercin...
Katışıksız, saf, 6- Tırpana balı­
ğı... istenççilik, 7- Büyük Okya­
nusla ve güney denizlerinde 
bulunan, denizayısı da denilen 
hayvan... Tavana asılan, süslü 
aydınlatma aracı, 8- Tatlı sülü­
men... Boru sesi, 9- Düğme de­
liği... Kesinlik, 10- Tekerleğin 
çıkmaması için at arabasının 
dingiline takılan demir bile­
zik... Siyah.
Dünkü çözüm
BULMACA
K L
Kırat1 ın yaratıcısı Süleyman Dem irel değildir
Gazetenizde Sayın Demirel’in ’Kırat’ın Yara­
tıcısı’ olduğu yazılmıştır. Yanlıştır: Her şeyden 
önce bilinmelidir ki, ’Kırat’ın’ yaratıcısı herhan­
gi bir şahıs değildir, kuruluş da değildir. Sayın 
Demirel ise hiç değildir, uzaktan ve yalandan il­
gisi de yoktur. Şöyle ki:
a) Sayın Demirel o tarihte partide vazifeli de­
ğildir. Partide yoktur, partide olmayan bir kim­
senin rahmetli Fuat Köprülü’ye, parti adına tele­
fon etmesi nasıl mümkün olabilir?
b) Kırat amblemi, Fuat Köprülü’nün Memle­
ketçi Parti’sinin amblemi hiçbir zaman olma­
mıştır. Çünkü, Memleketçi Parti, Fuat Köprü­
lü’nün partisi değildir. Hatta, Köprülü, yaşadığı 
müddetçe Memleketçi Parti’nin üyesi de olma­
mıştır.
c) Kırat amblemi, Fuat Köprülü’nün Yeni De­
mokrat Parti adında kurduğu ve başkanı bulun­
duğu partinin amblemiydi. Adalet Partisi’nin o 
günkü idarecileri, bunu parti amblemi olarak al­
maya karar verdikleri zaman, bunun kolay ko­
lay mümkün olamayacağım tespit ettiler. Bir de 
bunun ancak Fuat Köprülü’nün çok sevdiği rah­
metli kardeşinin oğlu olan ve yine Fuat Köprülü 
tarafından çok sevilen Ertuğrul Köprülü tara­
fından alınabileceğini öğrendiler. Bu da uzun ve
detaylı bir araştırmadan sonra öğrenildi. Ertuğ­
rul Köprülü ve hanımı Tuna Köprülü o yıllarda 
bazı üst kademedeki AP’lilerin aile dostu idi. Bu 
dostluktan faydalanılarak devreye Ertuğrul 
Köprülü sokuldu ve Fuat Köprülü’den önce söz, 
sonra da yazıh müsaade alındı. Hatta bu müsa­
ade yazısmm nasü olması gerektiği hukukçular 
tarafından kararlaştırıldı, gerekli yazı ise AP’de 
yazüdı.
Kırat’ın AP’nin amblemi olmasının hikayesi 
tam ve doğru olarak budur ve tekrar etmek iste­
rim, bu hikayede Sayın Demirel’in yeri yoktur.
Gazetede yazılan ve Sayın Demirel’in 1962 
kongresinde oy patlaması yaptığı ve daha sonra 
ları, yani 1964’te Saym Demirel’in AP’ye ‘kabine 
ye ilk adımını’ attırdığı şeklindeki iddialar d 
yanlıştır. Bilinmesi gerekir ki, AP’nin gere 
1962 kongresinde seçimi büyük farkla kazana 
ları, gerekse 1964’te AP’yi iktidara ortak hale f 
tirenler o yıllarda partiye hakim olan ‘Hışın 
lar’ olarak bilinen ekiptir, bu ekibin çalışm 
gayreti ve basiretidir. Bazı kimseler, ortayı 
kıp da o yıllara sahiplik iddiasına kalkm? 
Büyük bir yalan, hatta affedilmez bir ayıp oT
■ Mehmet Tu 
Sanayi eski bakam ve AP kurı;
Taha Toros Arşivi


Militan eşcinsele karşıyım

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository