Taha Toros Arşivi, Dosya No: 41-Behçet Necatigi

Uyguner, Muzaffer

Istanbul Sehir University Repository

behçet necatigil
\ r  , 4* .  j
M - .
^ rlık
Edebiyat 
tarihimizdeki 
ünlü kişilerin 
ve henüz 
edebiyat 
tarihine 
geçmemiş, 
belli başlı
günümüz şair ve yazarlarının 
hayat ve eserleri üzerine 
yararlı bilgiler sunan 
“Edebiyatımızda İsimler 
Sözlüğü”, edebiyatla uğraşan 
herkesin, her zaman 
başvurabileceği bir kaynak 
eser. Sözlük bu kez önceki 
baskılarındaki eksik ve 
hatalardan oldukça 
arındırılmış olarak 
yayımlandı.
MUZAFFER UYGUNER
Necatigil, sağlığında yazınımızla ilgili iki sözlük yayımlamıştı: Edebiyatımızda isimler Sözlü­ğü, Edebiyatımızda Eserler 
Sözlüğü. Birinci Sözlük’ün genişletil­
miş 15. baskısı yayımlandı. Böylece, 
ölmez bir yapıt olarak güncelliğini ko­
ruyan bir kitap elimizde bulunmakta­
dır.
Bir ulusun yazınını izlemenin türlü 
yolları vardır. Fakat, bana göre, en gü­
venilir yol, elbette yapıtları okumak ve 
yazarları ile yapıtları böylece değerlen­
dirmektir. Yazarların kişilikleri bu 
yolla öğrenilebilir. Ama, okurların bü­
yük bir çoğunluğu yazarın yaşamını da 
bilmek eğilimindedir, isteğindedir. 
Bu yüzdendir ki, bir yazar ile ilgili bir 
incelemede, hatta yazılan bir yazıda 
bile, yazarın yaşamına yer verilebilir. 
Şurası bir gerçektir ki, yazarın yaşa­
mından bazı çizgiler yapıtlarına da 
yansır. Sözgelimi, Muzaffer İzgii’nün 
filme de çekilen Zıkkımın Kökü 
(1988) adlı kitabında onun yaşamı di­
le getirilmiştir.
Bu yansıma, yazarına göre, yazarın 
sanat anlayışına göre az ya da çok olur; 
andığımız kitapta yansımanın tümü­
nü görüyoruz. Bu gibi yapıtlarda ne 
kadar gerçek vardır, ne kadar düşsel­
lik bulunur; bunu, elbette yazarın ken­
disi bilir. Çarpıtılan durumlar nedir, 
bunların derecesi nedir? Bunu bilmek 
geniş bir inceleme konusu olur.
Behçet Necatigil’in “Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü” 15. baskısını yaptı.
Bu kez hatasıza yakın...
Behçet Necatigil
Bir yazının ürünleri olan yapıtlar ve 
onları ortaya koyan yazarlar konusun­
da bilgi edinebilmek, o yazın konusun­
da kısa bilgiler sahibi olabilmek için ya­
pıtları ve yazarları tanıtan toplu kitapla­
ra zorunluk vardır. Bizim yazınımız 
için bu görevi önce Behçet Necatigil 
üzerine almış ve ilk olarak Edebiyatı­
mızda isimler Sözlüğü’nü hazırlayıp 
yayımlamıştır. Bu kitabın ilk baskısı 
1960 yılındadır. Sağdığında, yeni bas- 
kdar yapdırken birçok eklemeler, ya­
zarlarla ilgili güncel bilgiler konulmuş­
tu. Ölümünden sonraki yıllarda yapı­
lan basımlarda da başta Hilmi Yavuz 
olmak üzere bazı yazarlarımız bu ekle­
meleri yapmıştır. Şimdi basılan 15. 
baskıda da Hilmi Yavuz ile Enver Er­
can’ın yeni katkdarı olmuştur.
Kitabın sonundaki “İçindekiler” lis­
tesinde görüyoruz ki, Necatigil’in ölü- 
•münden sonraki basımlarda 102 yeni 
yazar eklenmiştir kitaba. Bazı duyum­
lara göre, bazı yazarlar da çıkarılmıştır; 
bu konuda karşılaştırmalı bir inceleme 
yapamadım. Bunun doğru olup olma­
dığını da tartışmak istemiyorum.
Bu basımı incelediğimizde, yazarla­
rın yaşamı, yapıtları konusunda en son 
bilgilerin verildiğini saptıyoruz. Böyle­
ce, birçok yazarımızın bundan önceki
basımdan sonra yayımladığı yapıtları 
ile ölenlerin ölüm tarihlerini de bulu­
yoruz. Yapıtları ve ölüm tarihlerini 
anımsamak hepimiz için kolay değil­
dir. Bu nedenle bile bu kitap bir baş­
vuru kaynağı olmaktadır. Ancak, bü­
tün çabalara karşın kitapta bazı nok­
san bilgiler de olabilmiştir. Bunların 
bütünüyle neler olduğu söylenemez el­
bette. Şözgelimi, Ceyhun Atuf Kan- 
su’nun kitapları sayılırken birçok kay­
nak kitapta noksanlıklar vardı; yaptı­
ğım derlemeler sonunda bunları sap­
tamıştım. Bu kitapta ise verdiğim bil­
gilere dayanılarak bu noksanlık gide­
rilmiştir. Daha başka yazarlarımızın 
yaşamı ile ilgili bilgiler yanında yapıtla­
rı ile ilgili bilgiler de noksan olabilir. 
Bunları kendilerinin bildirmeleri du­
rumunda bu kaynak kitap daha tam 
olabilecektir. Sözgelimi, benimle ilgili 
bölümde Ankara Hukuk Fakültesi’ni 
bitirdiğim amlmamıştır. Başka kay­
naklarda bu bilgi vardır, yılı da 
1955’tir. Ben emekliliğe 1975 yılında 
değil 1978 yılında başladım. Son göre­
vim İmar ve İskân BakanlığıTeftiş Ku­
rulu Başkanlığı 1970-1978 yıllarında- 
dır.
Kitabın sonunda “ÖIüm-Doğum 
Günleri Çizelgesi” vardır. Bu çizelge-
de bazı noksanlıklar 
görülmektedir. Bir iki 
örnek vereyim: Abası- 
yanık, Oktay Akbal, 
Sami Akalın, Niyazi 
Akı, Sabahattin Kud­
ret Aksal, Yıldırım 
Keskin, Alpay Kabaca- 
lı, Haşan Ali Yücel, 
Tahsin Yücel ve daha 
pek çok yazarın do­
ğum günleri verilme­
miştir. Halbuki, asıl 
bilgi metinlerinde bu 
kişilerin doğum tarih­
leri yazılmıştır. Bunun 
yanında, asıl metinde 
ölüm tarihleri yazılan 
Altınay, Çıladır, Can 
Akengin, Malik Aksel, 
Feriha Aktan. Cemal 
Yeşil, Ahmet Emin 
Yalman’ın ölüm tarih­
leri bu listede yer ala­
mamıştır. Bunlar ku­
sur değil, bir noksan­
lıktır. Sonraki basım­
larda giderilebilir sanı­
rım.
Bir de önerim olacak. Bu öneri, ki­
tapta adlarına yer verilen yazarlaradır. 
Kitapta yalnızca doğum tarihleriniz 
yazılıdır. Ne olur, bir mektup yazarak 
doğum günü ile ayını da bildirin de ki­
tap bu yönden de daha iyi bilgi versin. 
Bu arada, ölerek ayrılanların ölüm tari­
hini tam bilenler de bu bilgilerini iletir­
ler ise daha tam bir bilgi kaynağı olu- 
şur.Necatigil’in bu kaynak kitabı tek 
bir kitap değil. Bunun yanında daha 
özet ya da daha geniş bilgiler içeren ki­
taplar da var. Böylece o kitaplardaki 
bilgiler de böylece tamamlanmış olur. 
Benim doğum tarihim bazı kaynaklar­
da olduğu halde burada yer almamış. 
Öyleyse önce ben bildireyim doğum 
tarihimi: 7 Şubat 1923.
Necatigil’in değerli emeğini sürdü­
renlere teşekkür etmek gerekir. Bu 
kaynak kitap birçok konuda bizlere 
yardımcı olmaktadır. Necatigil, bazı 
kişilerin sanatı konusunda da görüşle­
rine yer vermiştir. Bu kısa bilgiler bile 
bazan bir ip ucu olarak ele alınabilir. 
Çeşitli yazın ödülleri konusundaki bil­
giler de okur için önemlidir. ■
Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü/
Behçet Necatigil/ Varlık Yayınevi/ E k­
lerle 15. Basım! 400s.


Behçet Necatigil’in “Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü” 15. baskısını yaptı:Bu kez hatasıza yakın...

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository