Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Erso

Oktay, Ahmet

Istanbul Sehir University Repository

Akif’in şiiri >hm„0KTAV
-------EHMET Akif Ersoy, ölûmünön
50'nci yılında çeşitli etkinliklerle
-------anılıyor, yaşamı, sanatı ve düşün­
celeri üzerine çeşitli yazılar yayınlanıyor. 
Bir yeniden doğuş mudur söz konusu 
olan? Bu soruya olumlu yanıt vermek, 
Türkiye’nin sosyo ekonomik ve kültürel 
koşulları gözönünde bulundurulduğunda 
oldukça zor görünüyor. Belirli bir kesimin 
Akif’ e ilişkin düşünceleri çok iyimser 
olsa bile şairin bugünün beklentileri açı­
sından da, kazanımları açısından da aşıl­
mış olduğunu düşünmemize izin verecek 
pek çok politik ve estetik gelişme bulun­
duğu söylenebilir. Bu duraklatıcı ayraç 
(parantez) hiç kuşkusuz Mehmet Akif’ in 
toptan inkârı gibi bir amaç taşımıyor. Bu, 
gerçekleştirilmesi olanaksız bir girişimdir 
çünkü. Akif, Türk kültür ve yazının ayrıl­
maz bir parçasıdır artık. Olumlu ve olum­
suz yanlarıyla.
Safahat’tan bize yansıyan nedir bu­
gün? ilk yaklaşımda şunlar söylenebilir: 
Mehmet Akif, öncelikle anti-emperyalist 
ve anti-kapitalist bir içerik yansıtıyor. Bu 
yanından bakıldığında onun Tevfik Fikret’ 
ten bir adım önde olduğu söylenebilir. 
Gelgelelim Akif, laik değildir. Onun dün­
yası son kertede “İslâmî” bir dünyadır. 
Söylemek bile fazla: Mehmet Akifte güçlü 
bir toplumsal adalet duygusu da vardır.
Ama bu duygu, kökeninde Tanrısal düzen­
den kaynaklanır ve bana kalırsa son ker­
tede “nzk” ve “tevekkül” kavramlarını öne 
çıkardığı için soruna toplumsal/dünyasal 
bir çözüm yolu önerme şansını yitirir. Baş­
ka türlü söylemek gerekirse, Akif toplum­
sal sorunu ethic çerçevede çözümleme­
yi umar.
Burada şairin batılı modeli İçine sin­
diremediği ve Cumhuriyet ideolojisine 
ters düştüğü de belirtilmelidir elbet. Za­
ten kendisi de gizlememiştir bunu. Kişi- 
sel/bireysel seçim sorunudur söz konusu 
olan. Bu yüzden Mehmet Akif, Türkiye’de 
her zaman tutucu çevreler tarafından olur- 
olmaz kampanyalara bayrak yapılmıştır.
Mehmet A kif’ in şiiri bu genel çerçe­
ve dolayısıyla estetik değil, ethic bir özel­
lik gösterir. Şiiri, bu yüzden Türk şiirinin 
gelişim çizgisinin hayli uzağındadır. Biçi­
minin ve biçeminin bugün İslami bakış 
açısını benimsemiş şairlerce bile kullanı­
labilir olduğu şüphelidir. Türk yazın çev­
resinin genelinde ele alındığında Mehmet 
Akif’in okunan bir şair olmadığını da söy­
lemek gerekir sanıyorum. Tıpkı Mehmet 
Emin’in ya da Ziya Gökalp’in de okunma­
dığı gibi. Hepsi ancak tarihi açıdan önem 
ve o tarihin çizdiği sınırlarla değer taşı­
maktadırlar. Günümüz Türk şiiri o sınırla­
rın ötesinde yer almaktadır. Mehmet Akif’ 
in tümüyle didaktik olan şiiri günümüzün 
okuruna da şairine de fazla bir şey söyle­
yebilecek durumda gözükmüyor.
7 e (ı-i6 -i t . <7*243
Taha Toros Arşivi


Akif'in şiiri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository