Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Ersoy. Not: Gazetenin "Düşünenlerin Düşünceleri" köşesinde yayımlanmıştır

Erkün, Safa

Turkish

Istanbul Sehir University Repository

UŞUNENLERIN
ÜŞÜNCELERİ
Ölüm ünün 50. yılında Kuva-ı Milliye misyoneri
MEHMET AKİF
ERSOY
Prof. Dr. Safa ERKÜN
1921’de İstanbul'da doğdu. İ.Ü. Hukuk Fakül- 
tesi’nde lisans, iktisat Fakûltesi'nde dokto­
ra yaptı. İnönü Üniversitesi’nde rektörlük gö­
revinde bulundu. Halen, Mimar Sinan Üniver­
sitesi Atatürk ilkeleri ve İnkılap Tarihi Ensti­
tüsü Müdürlüğü’nü yapıyor.
J
Mehmet Akif sadece, Müdafaa-i Hukuk un 
inançlı bir mücahidi ve bir milli şair değil, 
aynı zamanda aydın bir doğabilimcisidir
M
Ii, yarım asır doldu. O 
günden bu yana, yurtta 
ve dünyada büyük değiş­
meler oldu. Kendisine 
hizmet edenleri unutma­
yan Türk milleti onu, ölümünün ellinci yılın­
da saygıyla anıyor. Mimar Sinan Üniversitesi 
de “ İstiklal Marşı Şairi Mehmet Akif Ersoy” 
seminerini bu amaçla düzenledi. Bizler onu, 
bu sıfat ve hizmetleriyle anıyoruz.
ATATÜRK'ÜN YANINDA
İnkılap tarihimizin (Kurtuluş-Kuruluş- 
Kalkınma) aşamalarından ilkini oluşturan kur­
tuluş evresinde, Mehmet Akif, Atatürk’ün ya­
nındadır. İstiklal Marşı’nın TBMM’de kabu­
lü sırasında Maarif Vekili olan Hamdullah 
Suphi Tannöver, Atatürk’ün Ankara’da top­
ladığı birinci TBMM’yi ve bu Meclis’in kür­
süsündeki Mustafa Kemal Paşa’yı şöyle anla­
tır: “ Onu, ilk defa Meclis’in öniinde ve kür­
süde görüyorum. Eski Anadolu, onun dave­
tine, her şekilde, her kıyafette birtakım adam­
lar göndermişti: Bektaşi şeyhleri, Konya çe­
lebileri, medrese uleması, ayaklarında Hitit 
çarıkları, Ninova duvarlarından inmiş Asuri 
şeklinde şarkh ağalar. İç Anadolu'nun dört 
bin senelik kerpiç evi, koynunda ne varsa ora­
da teşhir ediyordu. Mektebin yetiştirdiği kim­
seler, dağın, kırın, anane ve masahn yetiştir­
diği kimselerle beraber, içtima halindeyiz (İ).”
Gerçekten, birinci TBMM, kapatılan İs­
tanbul Mebusan Meclisi’nden Ankara’ya ge­
lebilen mebuslarla, İngilizler tarafından tutuk­
lanarak M alta’ya sürülmüş olup oradan kur­
tularak Meclis’e katılanlar ile, Anadolu ve Ru­
meli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adına seçi­
lenlerden oluşmuştu. Meslek dokusu bakman­
dan, bu Meclis’te 115 bürokrat-emekli, 61 il­
miye sınıfından sarıklı din adamı, 51 
kumandan-subay, 46 çiftçi, 37 tüccar, 29 
hukukçu-avukat, 15 hekim, 10 aşiret reisi-ağa, 
8 tarikat şeyhi, 6 gazeteci, 2 de mühendis ol­
mak üzere toplam 380 üye bulunmaktaydı (2). 
İşte aralarında Mehmet Akif’in de olduğu, za­
man zaman bozguncu girişimleri ikna gücüy­
le bastırarak, halkı kuva-yı milliye çevresinde 
bütünleştirerek bağımsızlık meşalesini Anado­
lu’nun bağrında tutuşturmak için görevler üst­
lendiği, kendi kaleme aldığı ve Fransızların 
Marsellaise’i gibi ulusal bağımsızlık ve özgür­
lük inancının coşkun haykırışını dile getiren 
İstiklal Marşımızı benimseyen Meclis, budur. 
Adıyla sanıyla büyük Türk miletinin ilk Mec- 
lisi’dir.
AYDIN VE DOĞABİLİMCİ
Mehmet Akif sadece, Müdafaa-i Hukuk’ 
un inançlı bir mücahidi, didaktik-moralist bir 
milli şair değil, aynı zamanda aydın bir do­
ğabi mcisidir. Bu açıdan bakıldığında, onun 
şu dizeleri, belirgin bir anlam kazanır:
“ Doğrudan doğruya Kuran’dan alıp ilamı, 
Asrın idrâkine söyletmeliyiz İslâmî.’’
Görülüyor ki Akif, Müslümanlığın temeli 
olan Kuran’m 1400 yıl öncesinin ölçü, yön­
tem ve bilgi düzeyine göre değil, çağımızın bi­
lim boyutunun yarattığı idrake göre yorum­
lanmasından yanadır (3). Yani m ü’mindir, fa­
kat sanıldığının tersine “ mürteci” sayılmaz.
Nasıl ki, onun “ mazlum doğu” ya bakışı 
da ilginç ve çağdaştır:
“ Ne gördün, şarkı çok gezdin -diyorlar...
Gördüğüm: Yer yer 
Harâb iller, yıkılmış hânümanlar,
başsız ümmetler... 
Yakılmış tarlala r, ot basmış evler, 
küflü harmanlar...”
Gerçekçi gözlemleri böylece uzayıp gider 
ve belki şu mısra’ı ile özetlenebilir: “ Utan­
dım ağlayarak... Ağladım utanmayarak...”
SAYGIYLA ANIYORUZ
Ve nihayet gurbetten yurda dönüşünde, 
ölümünden az önce, T ann’ya şu yakarışı, ne 
kadar insancıldır:
“ ...Ne saadet, bani ondan bile
mahrumum ben. 
Daha yıllarca eminim ki, hayatın yükünü
Dizlerim titreyerek çekmeğe
mahkûmum ben...
Çöz de artık, yükümün kördüğüm
olmuş bağını,
Bana çok görme İlahi, bir avuç toprağını...”
Onu, o “ Kuva-yı Milliye Misyoneri” ni,
saygıyla anıyoruz.
(1) Hamdullah Suphi Tannöver: “ Fırtı­
na Kuşu.”
(2) Damar Arıkoğlu: “ Hatıralarım.”
(3) Nahit Saçlıoğlu: “ Gericilik ve Din” 
Cumhuriyet 17.12.1986.
Taha Toros Arşivi


Ölümünün 50. yılında Kuva-ı Milliye misyoneri Mehmet Akif Ersoy

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/152528/3/001518264006.pdf

Ölümünün 50. yılında Kuva-ı Milliye misyoneri Mehmet Akif Ersoy

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository