Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Ersoy. Not: Gazetenin "Kitaplar Arasında" köşesinde yayımlanmıştır

Çelen, Hamdi

Istanbul Sehir University Repository

URIYET
r ~ ..
Kitablar arasında
Mehmed Akif: Hayatı 
ve eserleri
Büyük şair Mehmed Akif hakkında 
Eşref Edibin yedi yüz sahifelik mühim 
bir eser yazıp neşrettiğini haber alınca, 
bir nüsha aldım. O gece bir hamlede yüz 
sahife okudum. Geceyarısı geçtiği hal­
de kitabı bir türlü elimden bırakamı - 
yordum. Akifle sanki karşı karşıya otur­
muştum. Onu bütün endamile görüyor­
dum: Şehlâ gözlerinden zekâ ve heye­
can taşıyor; kalbi kadar temiz ve açık 
alm parıl parıl parlıyor; hiçbir zaman 
yalan söylemiyen, riya bilmiyen ağzın­
dan samimiyet akıyor. Yüzünün en kü­
çük çizgilerine kadar görüyordum. O- 
nunla yüzyüze konuşuyordum. Sesini 
bile iştiyordum... O kadar kendimden 
geçmiş, sohbete dalmıştım.
Bir şahıs ancak bu kadar canlandırı­
labilir. Yazış tarzının güzelliği beni cez- 
betti, sürükleyip götürdü. Akif in temiz 
ve faziletli hayatından muhtelif safha­
lar perde perde açıldıkça heyecanım ar­
tıyordu. Bir faziletinin hayranı iken yap­
rağı çevirdim, daha yüksek bir levha 
gönlümü teshir ediyordu.
Bütün o menkıbeler, hatıralar, fazilet­
ler ne güzel sıralanmış. Akifin hayatı 
sanki romanlaştırılmış. Her fıkrası mu- 
temed ravilerle, vesikalarla tevsik edil­
miş bir tarihi fazilet ve şehamet!..
Hayalim maziye doğru uzandı. Şimdi 
mazinin derinliklerinde büyük Akifin 
hayatını takib ediyorum: Ziyası uzak - 
lardan gelen bu fazilet yıldızı hürriyet­
le beraber matbuat âleminde nasıl do - 
ğuyor, nasıl inkişaf ediyor, şiirleri, şöh­
reti nasıl ^yayılıyor.. Memleketin en ız- 
tırablı günlerinde milletin elemlerini 
nasıl haykırıyor.. Kalbleri yerinden sö­
ken, «ağzım kurusun, yok musun en adli 
ilâhı?» diye arşın kapılarına dayanan 
feryadlar.. Üstüste memlekete çöken fe­
lâketlerle mücadeleler.. Hüsranlar.. Ni­
hayet Millî Mücahede günlerinde bütün 
gönülleri imanla dolduran İlâhî vaidler, 
tebşirler... Bütün bu elemli ve tehlikeli 
günleri heyecanlı bir filim seyreder gi­
bi görüyorum.
Muhiti kucaklıyarak, hâdiseleri gö- 
zönünde tutarak Akifi yaşadığı günler 
içindeki heyecanile, faziletile göstermek 
ne büyük muvaffakivet!
*  *  *
Millî Mücadelenin en heyecanlı gün - 
lerinde Kastamonuda Akifle birlikte ge­
çirdiğimiz zamanlar tamamile gözümün 
önüne geldi: Biz, Kastamonuda «Açık 
Söz» gazetesini çıkarıyoruz. Akif, An - 
karadan, Eşref Edib İneboludan geliyor­
lar. Onların gelmesile Kastamonudaki 
Müdafâai Hukuk teşkilâtı, Kastamonu 
ğencliği faaliyetini bir kat daha arttı - 
rıyor. Halkı harekete getiriyor. Büyük 
şair, Kastamonunun en yüksek kürsüsü 
olan Nasrullah kürsüsüne çıkıyor, Sevr 
muahedesinin öldürücü maddelerini 
izah ediyor. Cemaat, koca mabedden ta­
şıyor. Akifin muazzam hikâyesi bütün 
gönülleri heyecanla dolduruyor. Bu hi­
tabe Anadolunun her tarafına yayılıyor. 
Bütün içtimagâhlarda, meydanlarda, 
mabedlerde, karargâhlarda tekrar edili­
yor. Binlerce nüshalar basılarak şark ve 
garb cephelerine dağıtılıyor, ordu ku - 
monuda geçirdiği bugünlerden ve bu 
hâdiselerden bahsederken o günleri tek­
rar yaşamış kadar heyecan içinde kal­
dım. Belki çok kimseler Akifi yalnız bü­
yük bir şair zanneder, onun Millî Müca­
deledeki büyük hizmetlerini bilmezler. 
Bilmiyenler bilsin ki, büyük Akif, Millî 
Mücadelenin en büyük manevî kahra­
manıdır. Başından sonuna kadar büyük 
bir feragatle çalışmış,
Doğacaktır sana vadettiği günler hakkın, 
Kimbilir, belki yarın, belki yarından da
yakın.
Diye gönülleri imanla, şehametle 
manganlarından Akife telgraflar geli - 
yor...
Eşref Edib, kitabında, Akifin Kasta - 
doldurmuştur.
Eşref Edib, kitabında bütün bu hâdi­
seleri uzun uzadıya anlatıyor, vesikalar­
la tevsik ediyor. İstiklâl marşının Bü - 
yük Millet Meclisinde okunup resmen 
kabul edildiği muazzam günü, Eşref E- 
dibin kitabından okumalı da koca Aki - 
fin o zaman kalbleri nasıl yerinden oy - 
nattığını görmeli. Bugün Millî Mücade­
le tarihinin en muazzam bir günüdür. 
Eşref Edib, kitabında bugünü bütün he­
yecanile yaşatmıştır. Denebilir ki, şim­
diye kadar hiçbir muharrir bugünü bu 
kadar canlı, bu kadar heyecanlı tasvir 
etmemiştir. Millî Mücadele tarihini ya­
zan her müverrih bu muazzam günün 
heyecanını ancak Eşref Edibin kitabın­
dan duyacaktır.
* * *
Akifin nazım ve şiirdeki yüksek kud­
retini onun safahatları gösterir. Fakat. 
Akifin fazilet ve hamiyet, feragat ve 
samimiyet, azim ve salâbet itibarile ne 
büyük bir varlık olduğunu anlamak için 
Eşref Edibin kitabını okumak lâzımdır. 
Bu eser, bütün delillerile, vesikalarile 
gösteriyor ki, Akif, şiirleştirdiği bütün 
faziletleri bizzat yaşamış bir adamdır, 
yaptığını yazmış, yazdığını yapmış bir 
insanı kâmildir. Akif, elbette ki, büyük 
bir şair, büyük bir san’atkârdı.r. Fakat 
hiç şüphe yoktur ki, ondan ziyade bir fa­
zilet rehberidir, fazilet yolcularının en 
büyük muktedasıdır. Onu herkes sev - 
mis, benimsemişti. Çünkü, o, herkesteki 
hususî meziyetleri, faziletleri kendinde
toplamış bir enmuzeçti. Şiirlerinin ruh­
lar üzerindeki büyük ve geniş tesirleri­
nin sebebi de budur, denebilir.
#  *  *
Akif gibi bir şiir ve fazilet şahikası - 
nın hayatını yazmakla Eşref Edib, yal­
nız edebiyat tarihine değil, Millî Müca­
dele tarihine de büyük hizmet ifasına 
muvaffak olmuştur. Hiç şüphe yok ki, 
bu eseri Eşref Edibe büyük bir aşk ve 
muhabbet yazdırmıştır. Yoksa bu eser 
yazılır, yapılır şey değildir. Nitekim 
şimdiye kadar hiçbir şair hakkında bu 
kadar derli toplu, bu kadar büyük, bu 
kadar canlı, bu kadar heyecanlı bir eser 
yazılmamıştır. Bu da Akifin bir mazha­
riyeti, samimiyetinin bir tecellisidir. 
Eşref Edib, Akifi nekadar candan sev - 
diğini bu eserile göstermiştir. Eşref E- 
dibin bu vefakârlığını tebcil ederim.
Hamdi Çelen
Taha Toros Arşivi


Mehmed Akif:Hayatı ve eserleri

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository