Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Ersoy. Not: Gazetenin "Edebi Sohbetler" köşesinde yayımlanmıştır

Banarlı, Nihad Sami

Turkish

Istanbul Sehir University Repository

EDEBİ SOHBETLER 2- 9 -  -i
MEHMED AKİF
Tev-fik Fikret, bir zamanlar, 
daha çok, Avrupalılaşmış münev­
verlerimizce hissedilen bir istib­
dada kızarak, İstanbul'a lanet 
yağdıran bir şiir yazmıştı: Sis.
Bu şiirin bir yerinde, yine İs­
tanbul'a:
Milyonla barındırdığın ecsâd ara­
sından
Kaç nâsıye vardır çıkacak pâk ü 
dırahşan ?
diye haykırıyordu.
Biz, hiddetlenmeden düşünün­
ce, hatırlarız ki bu şehrin toprak­
larına gömülü ecdadımızın ak a- 
lınîa yaşamış ve öyle ölmüşleri, 
Fikret’in o  hiddet ânında düşü - 
nemiyeceği kadar çok ve büyük­
tür. Hattâ İstanbul, bir bakıma. 
Bursa gibi, yâhud bütün Türkiye 
gibi, evliyâlar yatağı bir yurt 
parçasıdır.
Milyonla barındırdığı ecdâd a- 
rasında, kimi Fâtih gibi hüküm­
dar, kimi Ulubadlı gibi neler, fa­
kat hepsi de alnı ak ve parlak 
büyükler çoktur. Hattâ - bazan 
haklı -  hiddetlerinden, kaprisle - 
rmden ayn, büyük faziletleriy­
le düşündüğümüz zaman, bizzat 
Fikret'i de onlar arasında göre­
ceğimiz çok tabiîdir.
Mehmed Âkif ise bütün,, bütün 
öyledir.
*
Ben, Mehmed Âkifi, büyük şa­
ir, büyük vatansever, manzum 
hikâyeler ve vaizler yazan, bil­
hassa inanmış bir insan olarak 
her hatırlayışımda, evliyâlar ka­
dar temiz ve lekesiz görebilme­
nin hazzını duyanm.
İçim rahatlar. Düşünürüm ki 
vatan çocuklarıma her hareketinin 
hesabı verilecek kadar faziletten 
ibâret, seciyye sahibi bir örnek 
göstermek icabedince, İstanbul 
semâları kadar açık bir alınla, 
"işte Âkif,, diyebilmek ne kadar 
güzeldir.
Mehmed Akif’i bundan 20 yıl 
evvel. 27 aralık 1936 yılında kay­
betmiştik. Çağımızın PTT idaresi, 
İstiklâl Marşı şairi için hâtıra 
pulları bastırarak, haftamızın 
mektuplarım onlarla süsledi. Sim­
di gönlümüz Âkif’sizliğin acısıyla 
değil, bu kadir bilir hareketin te­
sellisiyle doludur, öy le  ki ben 
bizzat böyle pullarla süslenmiş 
mektuparı, özel bir hâtıra zev­
kiyle saklayacağım.
.  ★
Mehmet Âkif, inanmış bir in - 
sandı. Önce, kendisiyle birlikte 
aynı Allaha tapan bütün insanla­
rı mes’ud görmek istiyordu. On­
ların ıstırabı Akif’in de ıstırabıy­
dı. Daha doğrusu. Akif’in ıstırabı 
yalnız bu ümmetin ıstırabıydı.
Biliyordu k i inandığı dînin li­
derliği Türklerde ve halîfesi Tür­
kiye'dedir. Bütün İslâmları bir 
bayrak altına toplamak arzusun­
da, farkında olmayarak güttüğü 
üfkü, böyle bir milli hedefle süs­
lüydü. Sonra çeşitli târih hâdise­
leri. bu ihtimâli yıkınca Akif, 
pek tabiî olarak, yalnız kendi 
milletini mes’ud görmek istedi. 
“ Hakkıdır bür yaşamış bayrağı­
mın hürriryet - Hakkıdır Hakka 
. tapan milletimin istiklâl'., diye 
havkırdığı zaman, tek duygusu
Nihad Sami 
B A N A R L I
buydu. En aa  günlerde bile gurub 
ufuklarındaki bayrak renklerinin 
sönüşüne aldırmıyor, “ benim al 
bayrağım sönmez!,, diye haykırı­
yor ve buna herkesi inandırmak 
için şâhâne deliller gösteriyordu. 
“ Dalgalan sen de şefaklar gibi ey 
şanlı hilâl! — Olsun artık dökülen 
kanlarımın hepsi helâl! —  Ebe- 
diyyen sana yok, ırkıma yok iz­
mihlal!,, diye -haykırışları Türk 
ırkı ve Türk bayrağı içindi.
Vatanın kaybedilen toprakları 
için: “ Ey benim her taşı bir mâ- 
bed-i iman yurdum! — Seni er 
geç bana mutlak verecek mabu­
dum.,, derken, bu topraklan geri 
almak için silâhla döğüşenler ka­
dar imanlı ve onlardan daha ü- 
mitliydi.
“ Kim bu Cennet vatanın uğru­
na olmaz ki feda? — Şühedâ fış­
kıracak, toprağı sıksan, şühedâ!, 
mısralarını söylerken vatanın her 
karış toprağında pâk alınla ya­
tan ye vatan gecelerini kandil 
kandil yanan temiz ruhlariyle ay­
dınlatan ecdadımızı düşünüyor­
du. Onların aftnları "pâk ü dı- 
rahşan., mıdır, diye şüphelenmek 
şöyle dursun, bu vatan ve bu mil 
let ancak veyâ en çok onların 
ihlâslan ve rûhâniyetleriyle a 
yaktadır ve ayakta kalacaktır di­
ye inanıyordu.
Milletinin büyüklük ve kahra­
manlık faziletlerini çok iyi tanı­
yordu. “ Kükremiş sel gibiyim, 
bendimi çiğner, aşarım: —  Yırta­
rım dağları, enginlere sığmam ta­
şarım!,, diye seslenişleri, insana 
gayrı ihtiyarî, kendilerine dağları 
yırtarak yol açan Ergenekon kah 
ramanlarmı düşündürür.
'k
Mehmetçik’lere inanışı sonsuz­
du. "Benim îmân dolu göğsüm 
gibi serhaddim var., diye öğün - 
düğü imân dolu göğüsler, onların 
göğüsleriydi. O kadar ki Çanak­
kale’de döğüşen Türk askerini 
âdeta, Hazreti Muhammed’in em­
rinde döğüşen “ Bedir., gazilerin­
den üstün tutuyordu. Bedr’in ars- 
laniarı ancak bu kadar şanlıydı! 
derken, edebiyatın “ benzetme,, 
kanunu gereğince "bundan daha 
şanlı olamazdı,, demek isteyen 
bir edası vardı.
İT
Mehmed Akif, her zaman bü­
yük şiirin bütün târiflerine uya­
bilen şiirler söylemediği için, 
baştan sona “ büyük şair,, değldi. 
Fakat bazı şiirleriyle, hele bu şi­
irlerin bazı mısralariyle şiirin üs­
tüne yükselen bir kudret göster­
mişti. Bülbül, Çanakkale Şehitle­
ri. Gece, hicran gibi şiirleri ve 
bilhassa İstiklâl Marşı böyle mıs­
ralarla yüklüdür.
Buna miileti de inanır: Vaktiy­
le Eminönü Halkevinde, Âkif 
mevzulu bir konuşmamda: “ İstik­
lâl Marşı, bir milleti ebediyven 
ayakta tutacak kadar sağlam mıs­
ralarla örülmüştür,, dediğim za­
man, dinleyicilerimin gösterdiği 
heyecan bunun aziz misallerinden 
biriydi. Arada bir, millî toplan­
tılarda Türk gençliğinin koro ha­
linde söylediği İstiklâl Marşında­
ki heybetli ve âhenkli heyecanın 
da bu marşın sözlerinden kuvvet 
aldığına inanıyorum. Çünkü bu 
hem İstiklâl Marşı, hem şâirine 
çok yakışan bir şiir, hem de Türk 
ruhunun tercümanıdır.
Âkif öldüğü zaman hükümet, 
inanılmaz bir aldanışla ona merâ- 
sim yapmak istemedi. Fakat Türk 
gençliği İstiklâl Marşı şairini; İs­
tiklâl Marşını kendisine hitâbe- 
derek söylediği, Türk bayrağına 
sararak, ve onu insandan seller 
halinde el üstünde taşıyarak ebe­
di _medfenine götürdü.
Âtkif şimdi orada, “ pâk îi dı- 
rahşan,, yatan aziz nâsıyelerin 
vanmda, ortasmdadır.
Taha Toros Arşivi
— 0 0 1 5 1 8 2 0 5 0 0 6


Mehmed Akif

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/159356/2/001518205006.pdf

Mehmed Akif

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository