Taha Toros Arşivi, Dosya No: 21-Burhan Fele

Felek, Burhan

Istanbul Sehir University Repository

4S a y f a  a
:
BURHAN
FELEK
B:
&
j » '*
v
✓
BİR SİZDEN,
BİR BİZDEN
IU yazımla, Türkiye'de siyasi cinayet­lerin bir tarihçesini yapmaya çalışa­
cağım.Bu cinayetleri saymaktan zi­
yade, belli başlılar mı ve işin başlangıcım 
anlatacağım.
Saltanat devrinde, yani Osmanlı İmpara­
torluğu’nun I. Abdülbamid’e kadar olan 
kısmında, bir tek ceza vardı: O da idam. 
Padişah birini cezalandırmak isteyince
idam ederdi. OsmanlIlarda idam, boğdurul 
larak yapılırdı. Bunlardan bazıları fetvftya 
bazıları keyfe bağlıydı. Sonraları, bu ceza 
landırma yavaşladı ve bizim yetiştiğimiz II 
Abdülhamid devrinde, siyasî suçtan dolayı 
insan öldürülmesi görülmedi. Yalnız, II. 
Abdülhamid'in Yemen’e sürgün ettiği Mit 
hat Paşa’yı orada öldürttüğünü ısrarla söy 
lerler. Kendisi bunu kabul etmemiştir.
Aslına bakarsanız, meşrutiyetten evvelki 
devirde, siyasî cinayetler, padişaha yakınlık 
uzaklık rekabetinden doğmuş şahsî hareket 
lerdi. Şimdi, kitaplardan araştırıp aslını çı 
karmak zahmetine —alelusul— katlanmaya 
rak, hafızamdan hatırladığıma göre, Gani 
Bey’le Cavit Bey adlarında padişah yakınlan 
vezirlerin oğulları veya yakınlarından iki zat, 
—galiba ikisi de Arnavut’tu — birbirlerini
öldürttüler. Bu şahsî cinayetlerdi.
Türkiye’de siyasî cinayetler sistemini, 
İttihatçılar getirdiler. Onlar da ilk Rumeli 
askerî isyanında işbirliği ettikleri Bulgar- 
lardan öğrendiler. Çünkü o zamanlar ittihat­
çılar, Bulgar komitacılanyla elele çalışmış­
lardı. II. Meşrutiyet’ten sonra Ittihatçılann 
bazı muhalif gazetecileri öldürttükleri ma­
lûmdur. Bunlardan Mizan Gazetesi muhar­
rirlerinden Zeki Bey'in katilleri, Çerkez 
Ahmet'le Nazım adındaki fedailer yakalandı 
ve 15'er sene hapse mahkûm oldular. Birinci 
Cihan Harbi ilÂn edilince hapisten çıkarılmış­
lardır.
Şimdi senesini iyi tayin edemeyeceğim, 
fakat 1912 olması kuvvetle muhtemel olan 
bir tarihte, “ Bâbıâli Baskım" adıyla anılan 
tesadüf! harekette, zamanın Harbiye Nazın 
Nazım Paşa'yı Bâbıâli'de öldürdüler. Bu 
cinayet, tesadüfi gibi görünürse de, Nazım 
Paşa’yı, Yakup Cemil adındaki ittihatçı bir 
subayın kasden öldürdüğü muhakkaktır. 
Hadisenin tafsilâtına girmeden, kısaca anla­
tayım. Bizim o zaman öğrendiğimize göre, 
ittihatçılar Harbiye Nazın Nazım Paşa ile 
anlaşıp, Sadrazam Kâmil Paşa'yı düşürerek 
yerine Nazım Paşa’yı getirecekler ve Balkan 
Harbi bozgunundan sonra Trakya’da Türki­
ye’ye çizilen Midye-Enez hattını kabul ede­
ceğinden korktuklan Kâmil Paşa’yı bertaraf 
edip, Nazım Paşa’nın sadaretinde tekrar 
Trakya’yı istirdat edeceklerdi. Olmadı. Na­
zım Paşa öldürüldü. Kâmil Paşa’ya cebren 
bir istifaname yazdırıldı. Paşa, padişaha 
yazdığı istifanamede, bunu kendisine zorla 
yazdırdıklarını da yazmaktan korkmadı. O 
çekildi, yerine galiba Mısırlı Sait Halim 
Paşa’yı getirdiler.
Nazım Paşa'nın katlini muhalifler hazme­
demediler. Aradan bir sene geçtikten sonra, 
onlar da Mahmut Şevket Paşa’yı öldürdüler. 
İttihatçılar, bilhassa o zaman İstanbul ku­
mandanı olan Cemal Bey — sonradan paşa 
olan— ve Merkez Kumandanı Cevat Bey, 
Mahmut Şevket Paşa'nın öldürüleceğini 
biliyorlardı ve buna bile bile mani olmadılar. 
Çünkü, onlar da Mahmut Şevket Paşa’dan 
memnun değildiler. Mahmut Şevket Paşa 
öldürüldüğü zaman, hem sadrazam, hem de 
Harbiye Nazın idi. ittihatçılarla daha Ha­
reket Ordusu’nun İstanbul’a girişinde anla­
şamamışlardı.
Devamı 10. Sayfada
S a y f a  l O j * * * *
Baştarafı 2. Sayfada
İşte “ Bir sizden, bir bizden”  sistemi, karşılıklı siyasî cina­
yetlerin başlangıç tarihi budur. O zaman ittihatçılarla muha­
lifleri arasıdaki bu öldürme yanşı, bugün sağ - sol diye ad­
landırılan ve maalesef siy as! temayülleri, kuvvet, sevk ve 
idare merkezleri kat’i şekilde bilinmeyen iki kampın karşılıklı 
öldürme yanşı halini almış, işin fenası, hükümet bunlan dur­
durmada izhar-ı acz etmiştir. H&1Â Türkiye’de günde 10-15 
siyas! cinayet ika edilmekte ve bazı yerlerde evlere girilerek 
bütün bir aile çoluk çocuğuyla katledilmektedir.
İktidar her gün buna çare bulacağım söylemekte, bazı ka­
rarlar almakta, sıkıyönetimin selfthiyetini artıracak kararlar 
ve kanunlar çıkaracağım vaadetmektedir. Ama, hftlft Türki­
ye’nin birçok şehirlerinde ve hatta kasabalarında ölüm kol 
gezmektedir. Bu hal devam edemez. Türkiye’yi idare eden 
asker! ve mülk! zevat bilmelidirler ki, Türkiye cephesiz, gayri 
muayyen bir harp içindedir ve mutlaka harp zamanına ait 
siyasi, idari ve askeri tedbirler almalıdır. Bunun da başında, 
bir millî harp kabinesi olduğunu bilmem tekrara lüzum var 
mıdır?
Allah, Türkiye’nin ve cümlemizin yardımcısı olsun!
Yazımızı şu divan şiiriyle bitirmekten kendimizi alamadık. 
Anlayan anlar. Zaten bu, bunu anlayacaklara hitab eden bir 
şiirdir:
“ Dost bîperva, felek bîrahm, devran bîsükûn Dert çok 
derman yok, düşman kavî, tâli’
Mana murad olundukta:
“ Dost aldırış etmiyor, felek merhametsiz, devranda sükûn 
yok, dert çok, çaresi yok, düşman kuvvetli, talih zayıf.”
İşte Türkiye’nin tablosu!


Bir sizden, bir bizden

http://openaccess.marmara.edu.tr//bitstream/11424/173705/3/001517647006.pdf

Bir sizden, bir bizden

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository