Relatorio presentado dentro das Xornadas Internacionais de Lexicografía. Ferramentas lexicográficas ao servizo do usuario na era dixital. Pontevedra, 11 maio 201

Álvarez de la Granja, María

Repositorio Institucional da Universidade de Santiago de Compostela

       DSpace da Universidade de Santiago de Compostela http://dspace.usc.es/ Instituto da Lingua Galega ______________________________________________________________________________ María  Álvarez  de  la  Granja (2015):   “Os  recursos  lexicográfico-lingüísticos  en  rede  da  lingua galega: panorama actual”.  Xornadas Internacionais de Lexicografía.  Ferramentas lexicográficas ao servizo do usuario na era dixital. Pontevedra, 11 maio 2015 ______________________________________________________________________________      You are free to copy, distribute and transmit the work under the following conditions:  Attribution — You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor                                        (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work).   Non commercial — You may not use this work for commercial purposes.   Xornadas Internacionais de Lexicografía Ferramentas lexicográficas ao servizo do usuario na era dixital Os recursos lexicográfico-lingüísticos en rede da lingua galega: panorama actual   María Álvarez de la Granja  Instituto da Lingua Galega (USC)     Instituto da Lingua Galega (USC)  Tipos de recursos  Dicionario  Obra de consulta que compila elementos pertencentes ao lexicón dunha lingua sobre os que se ofrece algún tipo de información de carácter lingüístico (información semántica, gramatical, pragmática, etimolóxica, equivalencia noutro idioma, número de letras...). Os elementos compilados son accesibles de maneira máis ou menos doada.   Dicionarios  Dicionarios de lingua xeral  Monolingües  Plurilingües  Dicionarios parciais  Dicionarios temáticos ou de linguas de especialidade  Dicionario de neoloxismos  Dicionario de vocabulario dialectal  Dicionarios de xergas  Dicionarios fraseolóxicos e paremiolóxicos  Outros dicionarios  Dicionario de sinónimos  Dicionario de pronuncia Dicionarios de lingua xeral monolingües  Dicionario da Real Academia Galega  Ten 53.000 entradas.  Establece a norma da lingua galega no referente ao léxico (teñen entrada algunhas formas non aceptadas no código normativo, pero cunha marca de incorrección).  Incorpora a pronuncia de todas as palabras e a conxugación dos verbos.  Informa sobre as actualizacións que se van producindo.  Permite buscas avanzadas.   Dicionarios de lingua xeral monolingües  Dicionário e-Estraviz  Ten máis de 130.000 entradas.  Está pensado para ser utilizado por toda a lusofonía (recolle formas e acepcións galegas, pero tamén do portugués de Portugal e de Brasil).  Segue o Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa pero tamén se poden facer buscas de palabras escritas na “ortografía ILG-RAG”.  Dicionarios de lingua xeral monolingües  Galizionario  Ten máis de 43.000 entradas.  É un proxecto colaborativo.  Inclúe etimoloxías e traducións a outras linguas Dicionarios de lingua xeral  Dicionario de dicionarios da lingua galega  Reúne os dicionarios ou vocabularios clásicos e outras obras lexicográficas de difícil acceso permitindo facer buscas conxuntas en todos eles.  Poden facerse buscas por lemas, pero tamén por palabras das definicións, exemplos, refráns etc.   Dicionarios de lingua xeral bilingües  Dicionarios CLUVI  Están baseados nos córpora CLUVI, córpora paralelos e aliñados de traducións de diferentes linguas ao galego.  O máis destacado é o inglés-galego: 20.000 entradas e 30.000 equivalentes.  Existen tamén dicionarios CLUVI francés-galego, español-galego e galego-catalán. Busca en inglés Busca en galego Dicionario CLUVI inglés-galego Dicionarios de lingua xeral plurilingües  Dicionario italiano-galego  Dicionario galego-latino clásico e moderno  Dicionario Apertium galego-catalán-éuscaro (resultado do cruzamento dos dicionarios do motor de tradución automática Apertium) Dicionarios de lingua xeral plurilingües  Galnet  É a versión galega da WordNet 3.0, base de datos léxico-conceptual do inglés que organiza o vocabulario desta lingua a partir de relacións semánticas. A relación básica é a sinonimia. Un grupo de sinónimos que expresan un mesmo concepto constitúe un synset.  Cada synset do inglés está vinculado co correspondente synset do galego e do resto das linguas das que hai versión de WordNet. Non todos os synsets ingleses teñen xa versión galega. Actualmente Galnet ten case 41.000 entradas.  Na aplicación de consulta Galnet está aliñado co léxico inglés, catalán, español, éuscaro e portugués.   http://sli.uvigo.es/galnet/  Dicionarios temáticos ou de linguas de especialidade  Existe un considerable número de vocabularios temáticos ou de especialidade monolingües en galego, bilingües ou plurilingües.  Abranxen campos moi distintos (informática, redes sociais, medicina, construción etc).   Varios son accesibles a través da rede, pero moitos deles non son dicionarios electrónicos stricto sensu, consultables a través dunha aplicación de consulta específica, senón simplemente dicionarios en formato texto ou imaxe. Dicionarios temáticos ou de linguas de especialidade  Buscatermos  Compila información sobre máis de 150.000 conceptos de áreas especializadas.  É o resultado da compilación, análise e reelaboración das voces terminolóxicas recollidas en dicionarios e glosarios, así como en traballos puntuais do Servizo de Normalización Lingüística da USC.  Ofrece equivalentes noutras linguas.   Fai unha valoración da “fiabilidade estimada” outorgada a cada forma galega, en función das características da fonte en que se recolleu (formas normativas, propostas terminolóxicas etc.). Dicionarios temáticos ou de linguas de especialidade  Termoteca  É un banco de datos terminolóxico constituído sobre o Corpus Técnico do Galego e o Corpus CLUVI.  Contén algo máis de 8.000 entradas. Dicionarios de neoloxismos  Neoteca  Contén algo máis de 11000 neoloxismos galegos.  Ofrécese información sobre o procedemento de formación. Dicionarios de vocabulario dialectal  Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués  Base de datos léxica que permite o acceso conxunto a traballos de léxico dialectal de galego, portugués de Portugal e portugués do Brasil.   Actualmente ten máis de 47.000 lemas e case 77.000 variantes.  Ofrece unha aplicación cartográfica que permite coñecer dun só golpe de vista a distribución das variantes dialectais en Galicia, Portugal e Brasil.  http://ilg.usc.es/Tesouro/gl Dicionarios de xergas  Dicionario de dicionarios de xirias  Ten unha concepción e deseño similar ao Dicionario de dicionarios da lingua galega.  Agrupa varios vocabularios de xergas propias de diferentes oficios, como cesteiros, canteiros, telleiros etc. Dicionarios fraseolóxicos e paremiolóxicos  Cadernos de fraseoloxía galega  Publicación de periodicidade anual dirixida por Xesús Ferro Ruibal que dispón dunha versión electrónica.  En todos os números hai recadádivas de fraseoloxía / paremioloxía galega en formato glosario.  Publicáronse tamén varios anexos ou números especiais con refraneiros ou compilacións fraseolóxicas.  Dicionarios fraseolóxicos e paremiolóxicos  Refranero multilingüe  Inclúe refráns en 20 linguas, entre elas o galego.  A lingua de partida da obra é o castelán, pero poden facerse buscas en calquera das outras linguas.  O sistema de información permite filtrar a información por lingua, tipo de paremia ou ámbito temático desta.  Actualmente hai 1621 paremias galegas. Dicionarios fraseolóxicos e paremiolóxicos  Paremiología romance: refranes meteorológicos y territorio (ParemioRom)  Inclúe refráns meteorolóxicos en 39 linguas ou variedades románicas.  Hai preto de 1200 refráns galegos.  As buscas poden filtrarse por linguas, por criterios temáticos, por fontes ou por localizacións.  http://stel.ub.edu/paremio-rom/es/refranes/    Dicionarios de sinónimos  Dicionario de sinónimos do galego   Ten máis de 27.000 entradas e máis de 202.000 sinónimos.  Permite buscar por lema e por sinónimo.  Está baseado no Dicionario de sinónimos da lingua galega publicado pola editorial Galaxia. Dicionarios de pronuncia  Dicionario de pronuncia da lingua galega  Ten a finalidade de ofrecer un modelo de pronuncia da lingua galega, na súa variedade estándar, nun rexistro formal e cun ritmo normal de fala.  Inclúe algo máis de 60.000 pronuncias de nomes comúns e cerca de 7000 pronuncias de nomes propios (topónimos e antropónimos).  Integración de recursos  Recursos Integrados da Lingua Galega (RILG)  Permite facer consultas de maneira conxunta en varios dos recursos que acabamos de ver (dicionarios, córpora monolingües e córpora paralelos). Remate  A maior parte dos recursos  lexicográficos en rede existentes para o galego son elaborados en institucións públicas (especialmente universitarias) e teñen carácter aberto.  Bastantes deles son recursos que se van ampliando ano a ano (mentres o financiamento o permita: Buscatermos, Tesouro, Galnet etc.).  Cómpre destacar a presenza de varias ferramentas subsumibles baixo a etiqueta “Dicionario de dicionarios”.  Os dicionarios de dicionarios:  Simplifican as buscas dos usuarios.  Dan a coñecer obras de difícil acceso.  Desde o punto de vista do investigador, ao recoller datos de varias fontes e de maneira conxunta, permiten extraer de xeito directo información que doutra maneira quedaría talvez agochada baixo un conxunto de datos dispersos.     Moitas grazas pola súa atención!! 

Os recursos lexicográfico-lingüísticos en rede da lingua galega: panorama actual

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repositorio Institucional da Universidade de Santiago de Compostela