Janowska, Iwona

Acta Universitatis Lodziensis Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców

Polish

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

<i>40 koncepcji dobrych lekcji</i>, red. A. Rabiej, H. Marczyńska, B. Zaręba, Universitas, Kraków 2011 (wydanie na płycie CD)

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Recenzje156zza wschodniej granicy Polski. J. Kowalewski jest też autorem wydanych w ostatnich latach podręczników do nauczania JPJO, przeznaczonych na Wschód. Są to podręczniki zorientowane kulturowo, w recenzowanej monografii powinna się znaleźć choćby wzmianka o nich w bibliografii, jeśli nie krytyczne ich omówienie.Uwagi, które przedstawiam, nie umniejszają wartości recenzowanej pracy. Są one raczej wyrazem niedosytu recenzentki, przewidującej, że Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym cudzoziemców. Podejście porównawcze będzie przez wiele lat służyła jako źródło wiedzy i inspiracji osobom zainteresowanym zorientowaną kulturowo glottodydaktyką polonistyczną. W związku z tym powinna być jak najbardziej kompletna, a wyrażane w niej opinie winny być, w miarę możliwości, wyważone (bo każdy autor ma przecież prawo do własnych ocen).Iwona Janowska⃰40 koncepcji dobrych lekcji, red. A. Rabiej, H. Marczyńska, B. Zaręba, Universitas, Kraków 2011 (wydanie na płycie CD)Konspekt lekcji jest podstawowym elementem profesjonalnego warsztatu pracy na-uczyciela. Według Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego, jedną z umiejęt-ności, jakie powinien posiadać każdy nowoczesny nauczyciel języków obcych jest wła-śnie umiejętność projektowania. Powinien on „umieć precyzyjnie planować – minuta po minucie – działania i prowadzić je w klasie według wcześniej przygotowanego konspektu […]” (ESOKJ 2003: 123). Tak więc kwestią bezsporną jest konieczność wyposażenia uczących w tę właśnie umiejętność. Problem polega tylko na tym, że opracowania poświęcone problematyce planowania dydaktycznego są dość rzadkie. Tę lukę, przynaj-mniej częściowo, wypełnia praca pod redakcją Agnieszki Rabiej, Hanny Marczyńskiej i Beaty Zaręby pt. 40 koncepcji dobrych lekcji. Opracowanie to (wydane na płycie CD) jest nowością na dydaktycznym rynku wy-dawniczym i zasługuje na uwagę, choćby ze względu na to, że stanowi inicjatywę mło-dych ludzi, studentów studiów drugiego stopnia Uniwersytetu Jagiellońskiego o specjal-ności nauczanie JPJO, stojących u progu życia zawodowego. Jest również dowodem na to, że jego autorzy nie podchodzą do zawodu nauczyciela języka obcego w sposób intuicyjny, lecz ich działania są poprzedzone refleksją o charakterze metodycznym. Otrzymujemy zbiór bardzo bogato ilustrowanych konspektów lekcji JPJO. Do każdego z nich zosta-ła opracowana karta pracy ucznia. Tu też zamieszczono nagrania audio, wykorzystane w proponowanych lekcjach.Publikacja 40 koncepcji dobrych lekcji ma bardzo przejrzystą budowę. Została po-dzielona na cztery części, odpowiadające czterem powszechnie rozróżnianym sprawno-ściom językowym: rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstu pisanego, wypowiedź ustna * iwona.janowska@uj.edu.pl, Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie, Wydział Poloni-styki, Uniwersytet Jagielloński, ul. Grodzka 64, 31-044 Kraków.Recenzje 157i wypowiedź pisemna. Każda z części zawiera dziesięć konspektów przeznaczonych do realizacji na zróżnicowanych poziomach zaawansowania językowego (od A1 do C2).Scenariusze lekcji zostały poprawnie skonstruowane. Podkreślić należy ogromny wysiłek autorów, jaki włożyli we właściwy dobór materiałów dydaktycznych. Stwierdzić można, że dokumenty zostały dobrane prawidłowo, zarówno pod względem językowym, jak i tematycznym. Są ciekawe, urozmaicone, zawierają informacje cywilizacyjno-kul-turowe niezbędne do funkcjonowania obcokrajowców w środowisku polskojęzycznym. Poruszane w nich problemy są najczęściej „z życia wzięte”, konkretne i aktualne.Ćwiczenia, działania oraz zadania zaproponowane przez autorów oscylują wokół obranej tematyki, są zbudowane na bazie tekstu lub innych stosowanych w lekcji materiałów. Ta spójność tematyczna stanowi atut proponowanych jednostek lekcyjnych. Tekstom w formie ustnej i pisemnej towarzyszą liczne materiały ikonografi czne: schema-ty, zestawienia, wykresy, pocztówki, ilustracje przedstawiające sceny z życia codzienne-go, produkty spożywcze, rekwizyty sportowe etc. Nie brak wśród nich historyjek obraz-kowych, quizów, gier, ankiet, testów, np. psychologicznych, itp. Materiały te zaczerpnięto z różnych źródeł: z prasy, podręczników, Internetu, ulotek informacyjnych, katalogów, przewodników turystycznych, z literatury. Ich forma jest także maksymalnie zróżnicowa-na; są to artykuły publicystyczne, wywiady, opisy, dialogi i monologi, poradniki, infor-macje praktyczne, wiersze, piosenki. Autorzy w swych konspektach wyraźnie akcentują „nowoczesne” metody nauczania języków obcych, tworzą wiele dobrych scenariuszy lek-cji, odznaczających się dojrzałością metodyczną. Po opublikowane scenariusze lekcji powinni sięgać zarówno studenci przygotowujący się do podjęcia pracy pedagogicznej, jak również czynni nauczyciele – niezależnie od ich do-świadczenia zawodowego. Wszyscy zainteresowani nauczaniem JPJO mogą w nich znaleźć wiele elementów przydatnych w pracy dydaktycznej i wzbogacić nimi swój warsztat pedago-giczny, bowiem posługiwanie się konspektami nie oznacza często stosowania ich w całości na zajęciach z języka i w dodatku w takiej formie, w jakiej zostały przygotowane. Konspekt jest wypadkową wiedzy pochodzącej z różnych źródeł, wiedzy teoretycznej i praktycznej, stąd, w pewnym sensie, jest to dzieło niepowtarzalne, uwarunkowane ponadto czynnikami osobowo-ściowymi jego autora. Dlatego też podejście do konspektów powinno mieć przede wszystkim charakter selektywny: nie wszystkie rozwiązania metodyczne odpowiadają każdemu z potencjalnych użytkowników, niektórzy sięgać będą po zawarte w nich materiały autentycz-ne, inni skorzystają z proponowanych tam ćwiczeń, jeszcze inni szukać w nich będą rozwiąza-nia jakichś szczególnych problemów dydaktycznych. Konspekty należy więc traktować jako źródło inspiracji, materiał do refleksji nad sposobami doskonalenia własnych metod pracy. Ciekawe teksty, pisane i audialne, zgromadzone przez autorów mogą również stanowić punkt wyjścia do tworzenia wielu innych zadań i zaproponowania nowych form pracy lekcyjnej. I to jest chyba główny cel przygotowania i publikacji tego zbioru.Proponowany zbiór scenariuszy lekcji – postrzegany przez pryzmat potrzeb zwią-zanych z kształceniem przyszłych nauczycieli języków obcych – przedstawia dużą i nie-kwestionowaną wartość. Jego oddziaływanie dydaktycznie nie ogranicza się do obszaru nauczania JPJO. Zredagowany w języku polskim, tzn. w języku ojczystym nauczycieli różnych języków obcych w Polsce, może stanowić cenną pomoc w rozwijaniu ich umie-jętności metodycznych. Uważam, że opracowanie to w sposób znaczący wzbogaci biblio-grafię z zakresu metodyki nauczania (nie tylko) JPJO.