Jackowski, Antoni

Kurek, Włodzimierz

Turyzm/Tourism

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

WSPOMNIENIE POŚMIERTNE Turyzm  2011, 21/1–2                                       Nauka polska poniosła wyjątkowo bolesną i niepowe-towaną stratę. 19 sierpnia zmarła tragicznie Profesor Jadwiga Warszyńska, emerytowany profesor zwyczaj-ny w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, długoletni wicedyrek-tor Instytutu Geografii UJ i kierownik Zakładu Geo-grafii Turyzmu w tymże Instytucie, członek Komisji Geografii Turyzmu Międzynarodowej Unii Geogra-ficznej, członek Komisji Nauk Geograficznych Oddzia-łu PAN w Krakowie oraz Polskiego Towarzystwa Geograficznego.  Jadwiga Warszyńska urodziła się w Tarnowie,       w rodzinie nauczycielskiej. Studia wyższe odbyła w latach 1947–1952 na Wydziale Matematyczno-Przy-rodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tytuł ma-gistra filozofii otrzymała broniąc pracy pt. Więź prze-strzenno-społeczna w Krakowie. Stopień naukowy dokto-ra nauk przyrodniczych nadała Jej Rada Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ w roku 1961 na podstawie                                 rozprawy zatytułowanej Rozwój sieci komunikacyjnej     w województwie krakowskim. Stopień doktora habilito--wanego uzyskała w roku 1974 na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej pt. Ocena zasobów środowiska naturalnego dla potrzeb turystyki. Ty-tuł naukowy profesora nadzwyczajnego otrzymała    w roku 1983, a profesora zwyczajnego w roku 1989. W latach 1951–1954 Jadwiga Warszyńska praco-wała jako nauczycielka w Liceum Pedagogicznym     w Tarnowie, ale już od roku 1958 nierozerwalnie związana była z Instytutem Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie została zatrudniona po odbyciu studiów aspiranckich na Uniwersytecie Warszawskim i na Uniwersytecie Jagiellońskim (1954–1958).  Opublikowany dorobek naukowy Jadwigi War-szyńskiej, obejmujący m.in. sześć książek autorskich, kilka książek pod redakcją naukową i ponad 100 artykułów, to plon ponad 50-letniego trudu badacza znanego z niezwykłej dokładności i erudycji nauko- PROFESOR  JADWIGA WARSZYŃSKA  (18 VII 1925 – 19 VIII 2011)    82                                                        Turyzm  2011, 21/1–2    wej. Składają się nań jednak również liczne prace nie-publikowane (studia, analizy, opracowania metodycz-ne), wykonane na zlecenie instytucji naukowych i ad-ministracji państwowej. Przedmiotem badań Profesor Jadwigi Warszyń-skiej w początkowym okresie Jej działalności nauko-wej była geografia transportu i usług. Problematyki tej dotyczy wiele Jej studiów regionalnych o charakterze analitycznym (w tym również rozprawa doktorska),    a także opracowań syntetycznych zmierzających do typologii i klasyfikacji przestrzennej.  Od drugiej połowy lat 60. główną dziedziną zainte-resowań Jadwigi Warszyńskiej stała się geografia tu-ryzmu. Prace z tego zakresu to studia metodolo-giczno-teoretyczne, w tym zajmujące się ilościowymi metodami oceny środowiska przyrodniczego na pot-rzeby turystyki oraz opracowania monograficzne róż-nych obszarów Polski, a zwłaszcza Krakowa i Karpat. Na szczególną uwagę zasługują studia teoretyczno-     -metodologiczne Jadwigi Warszyńskiej, które odnoszą się zarówno do teorii geografii turyzmu jako młodej dyscypliny geograficznej, jak i do konkretnych roz-wiązań metodologicznych. Te ostatnie dotyczyły naj-częściej ilościowej oceny zasobów środowiska przy-rodniczego na potrzeby turystyki. Wśród nich umieś-cić należy również rozprawę habilitacyjną, w której Autorka przedstawiła propozycję metody polegającej na zastosowaniu modelu matematycznego do oceny atrakcyjności poszczególnych elementów środowiska w skali miejscowości. Syntezą dorobku metodologicz-no-teoretycznego Profesor Warszyńskiej jest książka pt. Podstawy geografii turyzmu, napisana wspólnie         z Antonim Jackowskim. Przedstawiona w latach 80. zmodyfikowana koncepcja geografii turyzmu autor-stwa Jadwigi Warszyńskiej spotkała się z zaintereso-waniem ośrodków zagranicznych, czego dowodem było zlecenie opracowania informacji na ten temat przez Komisję Geografii Turyzmu Międzynarodowej Unii Geograficznej (MUG) (publikacja w czasopiśmie „GeoJournal”). Duży udział w dorobku naukowym Profesor Warszyńskiej mają także opracowania regio-nalne, w których przeważają ujęcia kompleksowe. Syntezą prac o takim charakterze jest m.in. Jej me-todyczne studium zawierające próbę określenia stop-nia rozwoju funkcji turystycznej polskich Karpat. Jad-wiga Warszyńska była też autorką licznych haseł         o tematyce komunikacyjnej i turystycznej do słowni-ków (WSP 1982, PWN 1983), a także map – do atlasów wojewódzkich (krakowskiego 1979, bielskiego 1981, tarnowskiego 1988) i miasta Krakowa (1988). Odrębną sferą działalności naukowej Profesor Warszyńskiej było inicjowanie i organizowanie przez Nią badań oraz opracowań zbiorowych, które miały zarówno charakter monografii regionalnych, jak i pod-ręczników akademickich.  Ważne  miejsce w Jej dorob- ku naukowym zajmują: obszerne studium monogra-ficzne pt. Województwo tarnowskie (Ossolineum, 1988), którego była redaktorem i współautorem oraz dwuto-mowy podręcznik, zatytułowany Geografia turystyczna świata (PWN 1994, 1995, 1997, 2000), pierwszy w świa-towej literaturze przedmiotu o tak szerokim zakresie merytorycznym. To ostatnie dzieło powstało z inspi-racji Profesor Warszyńskiej, ona też je redagowała. Profesor Jadwiga Warszyńska kierowała również pra-cami nad Monografią turystyczną Karpat, której pier-wsza część, dotycząca Karpat rumuńskich, ukazała się w roku 1988. W połowie roku 1995 pod Jej redakcją ukazała się pierwsza w literaturze bardzo obszerna monografia Karpat pt. Karpaty Polskie – przyroda, czło-wiek i jego działalność. Jadwiga Warszyńska była także jej inicjatorem i autorem koncepcji opracowania. Jest to bez wątpienia najważniejsze kompleksowe opracowa-nie Karpat, jakie ukazało się w poprzednim stuleciu. Dla pełnego obrazu osiągnięć Profesor Jadwigi Warszyńskiej w zakresie prac redakcyjnych należy wymienić Jej wydawniczy projekt Atlasu turystyki Pol-ski (zaniechany z przyczyn natury finansowej). Jad-wiga Warszyńska była też redaktorem periodyku „Ze-szyty Naukowe UJ – Prace Geograficzne (seria Geo-grafia Ekonomiczna)”. Uczestniczyła ponadto w pra-cach komitetów redakcyjnych wielu wydawnictw. By-ły to m.in.: „Folia Geographica”. Series Geographica-   -Oeconomica (Komisja Nauk Geograficznych Oddziału PAN w Krakowie), „Turyzm”1 (Uniwersytet Łódzki) oraz „Problemy Turystyki” (Instytut Turystyki). Jako geograf turyzmu Profesor Jadwiga Warszyń-ska zajmuje w kraju pozycję pionierską. Jej prace, cy-towane przez licznych autorów, zyskały również uz-nanie za granicą. Jadwiga Warszyńska była też twórczynią krakow-skiej szkoły geografii turyzmu oraz pierwszej w Polsce specjalności dydaktycznej z geografii turyzmu. Swą ponad 50-letnią działalność nauczycielską, która za-częła się jeszcze od zajęć profesora szkolnego, a skoń-czyła tytułem naukowym profesora na Uniwersytecie Jagiellońskim, traktowała Jadwiga Warszyńska nie ty-le jako obowiązek, co jako przywilej i powołanie. Jej owocem są pokolenia seminarzystów, którzy pod kie-runkiem Profesor Warszyńskiej pisali swe prace ma-gisterskie (ok. 300), a także doktorzy, nad którymi sprawowała swą życzliwą promotorską opiekę.  Przez 10 lat (1974–1984) Jadwiga Warszyńska pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Geografii UJ, w tym przez siedem lat (1974–1981) była wicedy-rektorem ds. dydaktyczno-wychowawczych. W latach 1979–1994 sprawowała też funkcję kierownika Zakła-du Geografii Turyzmu.  Profesor Jadwiga Warszyńska była członkiem Komisji Nauk Geograficznych Oddziału PAN w Kra-kowie, członkiem Rady Naukowej Instytutu Turystyki Wspomnienie pośmiertne                                                       83   oraz zespołu doradczego tegoż Instytutu. Wchodziła w skład zespołów doradczych przy Wojewódzkim Urzędzie Statystycznym w Krakowie, Biurze Rozwoju Krakowa oraz Urzędzie Wojewódzkim w Nowym Są-czu. Pracowała społecznie w Polskim Towarzystwie Geograficznym jako przewodnicząca Komisji Geogra-fii Turyzmu (1977–1993). Za działalność naukową otrzymała cztery Nagrody Ministra NSzWiT. Była też wielokrotnie wyróżniana Nagrodami Rektora UJ. Została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1984) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (1976), a za działalność        w Polskim Towarzystwie Geograficznym otrzymała Złotą Odznakę PTG (1985). Pracowita, niezwykle aktywna, zawsze pełna ini-cjatyw, mająca zdolności organizacyjne i łatwość w na-wiązywaniu kontaktów naukowych, pomysłodaw-czyni i animatorka wielu ważnych projektów badaw-czych oraz cennych prac zespołowych, w społeczności akademickiej cieszyła się Profesor Warszyńska pow-szechnym szacunkiem i autorytetem moralnym.                                    Odeszła od nas wybitna badaczka i nauczyciel aka-demicki, człowiek mądry, dobry i prawy, lecz przy tym skromny i wiele od siebie wymagający, a życz-liwy innym. Odszedł od nas ktoś, kogo szanowaliśmy, ceniliśmy i kochaliśmy. Pozostanie po Niej wdzięczna pamięć tych, którzy Ją znali.  Antoni Jackowski Włodzimierz Kurek Uniwersytet Jagielloński Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej    PRZYPIS  1 Profesor Jadwiga Warszyńska od 1994 do 2008 r. była aktyw-nym członkiem Rady Redakcyjnej czasopisma „Turyzm” oraz recen-zentem wielu prac publikowanych w tym czasopiśmie. W roku 1995 Redakcja Naukowa „Turyzmu” w uznaniu zasług dla rozwoju geo-grafii turyzmu w Polsce dedykowała specjalny zeszyt (t. 5, z. 2) Pani Profesor Warszyńskiej, w którym oprócz życiorysu uczonej znajduje się wykaz bibliografii Jej dorobku naukowego do 1995 r. [przypis Redakcji].     

Professor Jadwiga Warszyńska

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/1468/2/12_Jackowski_Kurek_2011_Wspomnienie_PROFESOR%20JADWIGA%20WARSZY%c5%83SKA.pdf

Professor Jadwiga Warszyńska

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)