Veiga López, Lucía

Repositorio da Universidade da Coruña

165A contribución ao proceso de normalizaciónlingüística de partidos políticos, sindicatos,institucións e asociacións que desenvolveno seu labor na cidade da Coruña. IIILUCÍA VEIGA LÓPEZMoitas grazas, bos días a todos e a todas tamén, estou abrumada, moitas grazas á orga-nización por permitirme compartir esta mesa con persoeiros desta calidade. Simplementeesperamos darlles a todos unha visión o máis obxectiva e práctica posible da contribuciónque fai Xacarandaina á normalización do uso do galego, non lles vou dar unha visiónutópica ou quizais o que esperarían oír, senón o que é a realidade en Xacarandaina. Comorepresentante da asociación xuvenil, e quero recalcar polo que despois direi que é xuvenil,non é cultural, como representante de Xacarandaina pedíuseme que fixese unha exposi-ción sobre este tema. Pero esta contribución para min, cando pensei nesta pequena charla,ten dúas partes: primeiro a actitude en si da asociación fronte ao uso do galego, e despoisa influencia que ten nos seus socios que son cidadáns, por suposto. Se estudamos a nosacultura lingüística, primeiro teremos que ter en conta que un ente que cumpriu xa vinte ecinco anos, como Xacarandaina, pasou por distintas etapas e por tanto hai que contempo-rizar a contribución.Xacarandaina nace en outubro de 1978, primeiro como un grupo de música e bailetradicional. É froito dunha idea común dun grupo de persoas que pretenderon levar o nosofolclore ao posto que lle correspondía investigándoo e presentándoo sen desvirtualo. Unano máis tarde, no 1979, créase a asociación xuvenil co mesmo nome e ten como obxectivoprincipal recollido nos estatutos educar para un maior goce do tempo de lecer. Esta educa-ción pretendíase facer nun contexto galego e de aproximación á nosa cultura en xeral, nonsó ao noso folclore, posto que xa nun primeiro momento se ofreceron actividades de todotipo, plásticas, de teatro de todas as formas. Persoalmente non fun testemuña directa desta166creación, porque eu mesma teño 25 anos, pero si son consciente da intención destes fun-dadores e do labor de consenso que tiveron que facer. Refírome con isto a que se reunironalí unha serie de persoas novas con certas conviccións políticas e culturais que por fintiñan posibilidade de expresión e voz nunha recén estreada democracia, e outro grupo depersoas herdeiras dunha concepción anterior pero, iso si, de mente aberta, senón eu pensoque non pegarían neste tipo de asociación. Quizais, este último tipo de persoas, valorabano folclore desde o punto de vista anecdótico pero desvinculado do ser galego en si.Os nosos primeiros estatutos e o regulamento de réxime interno foron redactadosen castelán seguindo un modelo proporcionado polas autoridades competentes do mo-mento, é dicir, os primeiros estatutos de Xacarandaina foron en castelán, non o podemosesconder. Dende a súa fundación, en Xacarandaina pódense escoitar as dúas linguas, peroé ben certo que diglosicamente polo xeral. Cos anos esta situación vaise tornando e, secadra, o primeiro chanzo da transformación foi a tradución destes estatutos ao galego, e anormalización de Xacarandaina foi paulatina e ségueo sendo. Hai anos que todos os docu-mentos de Xacarandaina son redactados en galego, e refírome a folletos de inscrición,carteis, publicidade, a propia páxina web e calquera tipo de acto ou evento público dosque se organizan cada ano son completamente en galego. Hai que subliñar tamén que onoso regulamento de réxime interno aínda foi traducido no ano 2003. Isto indica que asdistintas xuntas directivas amosan, se cadra, unha desidia polo proceso lingüístico ou,polo menos, menos interese nunhas cuestións burocráticas que pasan por ser menos im-portantes pero que vemos que non o son. Non quero tirar pedras contra o meu propiotellado pero é certo que ás veces o papeleo asusta ás xuntas directivas e sobre todo candoson novas. A primeira conclusión, pois, que pretendo que extraian é que Xacarandainainternamente sufriu unha evolución no seu propio proceso de normalización, como a pro-pia cidade, como os socios, como os cidadáns. Na asamblea extraordinaria en que seaprobou a tradución ao galego do regulamento de réxime interno incluíuse tamén un apar-tado no que se recolle a obrigatoriedade de impartir as clases relacionadas co folclore engalego, algo que era obvio xa para moitos dende había anos. Algún de vostedes me pre-guntará ou se preguntará «Por que non a obrigatoriedade do uso do galego para todas asactividades e non só para as folclóricas? –folclóricas entendido dende o meu punto devista–. Este tipo de decisións sométese a votación e a maioría da asamblea é a que decide.Con isto deducimos, por tanto, que a maior parte da masa social que forma Xacarandainaaínda non aceptou o galego como ferramenta de comunicación factible para todos oscontextos, ou simplemente consideraron que os mestres doutras actividades eran libres deescoller a lingua que preferisen. Por suposto, esta pequena masa social de Xacarandaina éun reflexo a escala da nosa cidade. Este grupo de cidadáns selecciona os contextoslingüísticos por suposto nos que fala galego. Hai que ter en conta a localización físicatamén do noso local que está xunto á Praza de San Paulo no centro da cidade. É dicir,aínda que hai moita variedade de participación a grande maioría dos socios de Xacarandainapertence ao centro, a un estatus, como falaba Pilar García Negro antes, socioeconómicodiferente doutros barrios, por exemplo.LUCÍA VEIGA LÓPEZ167Non é o meu cometido agora mesmo salientar como segue influíndo a clase socialou a situación na fala galega da Coruña, pero esa é a nosa experiencia dende dentro deXacarandaina. Evidentemente e, esperemos, Xacarandaina –é unha asociación– segue eseguirá evolucionando de xeito que, canto máis normalizado estea o uso do galego napropia organización interna da asociación máis chegará esta normalización ao alumnadoe á masa social. É unha evolución mútua, recíproca e enriquecida polos propios sociosque, debido á nosa condición de asociación xuvenil, forman parte das xuntas directivasentre os 18 e os 30 anos. Chegamos moi verdes e marchamos no momento en que pode-mos achegar algo. É deber e é dereito destas mozas xuntas directivas completar un proce-so que, penso, corre á par do proceso de normalización da cidade pero que no noso casoxa debería ir por diante del moitos anos. A mellor arma, e cando digo arma dígoo contodas as comiñas posibles, que ten Xacarandaina para concienciar os seus membros é ocontacto directo co folclore e coa cultura tradicional. En Xacarandaina hai rapaces que xadende os catro anos se sumerxen no baile e na música da nosa terra e para moitos, inclúome,chega a ser como unha droga. Pero este contacto que ao principio asocian sen máis a unhaactividade extraescolar vai calando fondo e con doce e trece anos temos rapaces afeitos aescoitar galego noutro contexto que non é o escolar, as clases da súa escola. Veñen sendoconscientes da importancia do seu uso, toman contacto coas distintas variedades dialectaisofrecidas por medio da exposición de recollidas dos nosos traballos de campo ou benparticipando eles mesmos nas recollidas, e saben que o emprego da nosa lingua é comple-tamente normal e correcto en calquera contexto, polo menos é o que pretendemos. É unlabor particular, familiar e social conseguir que esta concienciación sexa completa.Xacarandaina pode contribuír rematando o seu propio proceso de normalización pero,como o peixe que morde a cola, esta normalización só será efectiva se a fan os socios, aspersoas que estean convencidos dela e que pasen a modificar os erros ou as lagoas queaínda haxa en Xacarandaina.Supoño que entenderán que non presentei a miña asociación como un modelo denormalización. Simplemente quixen amosar o estado da cuestión e resaltar que somosconscientes da nosa responsabilidade, pois tamén somos educadores de cidadáns, vítimasdun conflito lingüístico que está a pasar do subconsciente colectivo á praxe máis obxectivae desperta. Esta práctica normalizada do uso do galego, un dos nosos principais obxectivos,das dúas xuntas ás que pertenzo, persoais e con respecto aos socios para axudalos taménno que poidamos. Ben, non sei se fun breve ou extensa pero espero que fora interesante,grazas.A CONTRIBUCIÓN AO PROCESO DE NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA...

A contribución ao proceso de normalización lingüística de partidos políticos, sindicatos, institucións e asociacións que desenvolven o seu labor na cidade da Coruña. III

http://ruc.udc.es/dspace/bitstream/2183/8782/1/CC81art17.pdf

A contribución ao proceso de normalización lingüística de partidos políticos, sindicatos, institucións e asociacións que desenvolven o seu labor na cidade da Coruña. III

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repositorio da Universidade da Coruña