Lado, Antón

Repositorio da Universidade da Coruña

183Posibilidades de dinamización lingüísticae cultural no mundo da empresa. IVANTÓN LADOReverso Servizos LingüísticosREVERSO SERVIZOS LINGÜÍSTICOSPosibilidades de dinamización lingüística e cultural no mundo da empresaReverso Servizos Lingüísticos xurdiu hai hoxe de dous anos e medio como unproxecto empresarial orientado estender o uso do galego e mellorar a calidade da comuni-cación en lingua galega nos sectores público e privado.En Galicia fomos a primeira empresa que ofrece servizos lingüísticos adecuadosás necesidades dos nosos clientes. Un carácter pioneiro como empresa que ofrece servizosintegrais de asesoramento, dinamización, formación e xestión lingüística para empresas.Como falarei máis adiante, Reverso Servizos Lingüísticos dedica a maior partedos seus esforzos en dinamizar a lingua galega no ámbito socioeconómico como instru-mento comunicativo útil e beneficioso para empresas grandes, pequenas e medianas.Ademais, creamos os nosos propios produtos para a intervención sociolingüística en pro-cesos de planificación e normalización lingüística, sempre orientados a atender as de-mandas específicas das entidades que contratan os nosos servizos.Desde Reverso SL cremos que nunha sociedade dinámica e cambiante a extensióndo coñecemento, a especialización, a boa xestión dos recursos humanos etc., son factoresimprescindibles para a entidade que se adapte a un novo contorno socioeconómico e noque a lingua xoga un papel central como elemento comunicativo.Deste xeito, a miña intervención centrarase en describir en detalle os servizoslingüísticos que ofrecemos en Reverso SL, a potencialidade da nosa empresa como axenteformativo e normalizador dentro do mundo empresarial, e a vital importancia que lleconcedemos ao mundo laboral na produción e reprodución do galego no proceso de socia-lización do idioma.1841.1 COMO NACE O NOSO EQUIPO?Reverso SL nace arredor dun grupo de licenciados/as en Filoloxía Galega, Portu-guesa e Xornalismo que viñan traballando nos diferentes centros de planificación lingüís-tica de Galicia e que tiñamos unha ampla experiencia profesional paralela polo noso traballonos ámbitos do asesoramento lingüístico a entidades e a editoriais, da dinamizaciónsociocultural e lingüística e da participación en proxectos de normalización lingüística,así coma en participación na elaboración de léxicos e vocabularios, elaboración de manuaisde estilo e modelos de documentos, uniformización de procesos de comunicación, etc.Ademais da formación adquirida nos principais centros de investigación e servizoslingüísticos de Galicia, o grupo humano que promoveu o que nun principio comezoucoma un proxecto empresarial, coincidiu en que todos/as os/as integrantes contabamoscunha formación profesional específica en diferentes eidos do labor humanístico: ben entradución, corrección ou formación; ou ben cunha formación no campo da dinamizaciónsociocultural e lingüística ou do que nós chamamos dun xeito xenérico xestión lingüísti-ca, ademais de pedagoxía e ciencias da comunicación.Amais do equipo humano co que contou desde un primeiro momento a empresa, áReverso SL sumáronse especialistas doutras áreas como colaboradores profesionaisindependentes: analistas de empresas, xornalistas, especialistas en tradución, etc., queconformaron un núcleo interdisciplinar de especialistas que axudan a analizar osmultiplicidade factores que incide en todo proceso comunicativo.1.2 OS SERVIZOS DE REVERSO SLReverso SL vertébrase en catro áreas de traballo que atenden a diferentes merca-dos. Esta organización é pioneira no ámbito privado, e tivo en todo momento como mode-lo os servizos de normalización lingüística creados en Galicia contra finais do século XXno sector da administración pública.A seguir, paso a describir brevemente os traballos que realiza cada unha das áreas.Para calquera dos produtos que aquí se describe pode ampliarse información no noso webwww.reversoweb.com.1.2.1 Área de AsesoramentoNa actual sociedade da información a xestión da comunicación e a imaxe corpo-rativa son factores esenciais dentro da xestión das administracións e das empresas. Ofre-cemos unha ampla gama de servizos orientados a mellorar a calidade lingüística dostextos que emite a entidade, tanto interna como externamente. Solucionamos proble-mas de comunicación cunha metodoloxía de revisión que potencia a autonomía e aautoformación lingüística do persoal da entidade. Realizamos a implantación de boasprácticas comunicativas que garantan, asemade, o avance do uso da lingua galega noseu organismo.Ademais, ofrecémoslle ao cliente a posibilidade de que os nosos profesionais rea-licen o traballo nas súas propias oficinas ou no lugar que vostede determine.ANTÓN LADO185Ofrécense servizos de tradución, de corrección (de estilo, de probas e de tradución)e de transcrición, segundo o tipo de cliente. Proporciónase asesoramento terminolóxicopuntual e asesórase sobre a calidade lingüística dos documentos a institucións públicas ousemipúblicas e a entidades de carácter privado.1.2.2 Área de DinamizaciónEncárgase fundamentalmente do deseño e da elaboración de intervenciónssociolingüísticas para entidades locais, centros de ensino, asociacións de empresarios eculturais, co obxectivo de estender os usos lingüísticos nos seus diferentes ámbitos deactuación.Deseño e organización de obradoiros de dinamización sociolingüística, enfocadoscunha forte carga formativa en que os contidos sociolingüísticos se enfocan dun xeitotransversal. Sempre partindo de actividades de carácter práctico.Proporción de asistencia técnica para o desenvolvemento de Plans de Normaliza-ción Lingüística e das súas liñas de acción.Elaboración de programas de dinamización lingüística para o fomento do uso so-cial da lingua galega nas entidades locais e nos centros de ensino.1.2.3 Área de FormaciónConsideramos que dentro do proceso de normalización da lingua galega cómpredarlle unha especial importancia á formación –tanto lingüística como sociolingüística–da cidadanía en xeral e máis concretamente do persoal ao servizo da administración, doscargos públicos, do empresariado, do comercio, do asociacionismo, etc., pois a formaciónten que xogar, e xoga, un papel fundamental dentro do proceso social que ten comoobxectivos os de facer progresar a lingua e incrementar o seu uso e prestixio en todos osámbitos sociais.Esta área deseña e desenvolve proxectos formativos de capacitación lingüística esociolingüística para cidadanía e pensados sempre desde a nosa realidade social e coalingua como ferramenta comunicativa.A Área de Formación ofrece unha variada gama de cursos deseñados para a cidadaníaen xeral e para colectivos profesionais ou sociais concretos co obxectivo de formalos paraa optimización da comunicación oral e escrita, as habilidades comunicativas e as técnicasde mellora na produción e redacción textual.Todos os cursos se desenvolven cunha actualizada e atractiva metodoloxíateóricopráctica, coa adecuación e máxima personalización dos contidos e estratexias ásnecesidades dos/as participantes e procurando sempre a implicación e participación acti-va destes/as no desenvolvemento das nosas accións formativas.A Área de formación de Reverso SL tamén convoca cursos de matrícula individualaos colectivos específicos que teñen a lingua como unha das ferramentas principais do seutraballo diario ou para aquelas persoas que desexan orientar a súa formación cara ao ámbitodo asesoramento lingüístico, da edición, da tradución e da dinamización sociolingüística.POSIBILIDADES DE DINAMIZACIÓN LINGÜÍSTICA E CULTURAL NO MUNDO DA EMPRESA1861.2.4 Área de Xestión LingüísticaCoordinada coas outras áreas encárgase da elaboración de propostas de planifica-ción lingüística profesional mediante o deseño e a implementación de plans de normaliza-ción lingüística, plans de formación e capacitación lingüística, xestión de axudas da Ad-ministración para o fomento do uso social da lingua etc.Reverso SL proxecta os seus servizos cara ás necesidades comunicativas elingüísticas de empresas e institucións:• Deseño de libros de estilo.• Elaboración de léxicos especializados.•  Elaboración modelos de documentos.• Confección de perfís lingüísticos.•  Asesoramento na contratación de persoal.• Organización de seminarios informativos.• Auditoría lingüística: proporción de servizos integrados de para asesorar ásempresas no uso da lingua que mellor se adapte ao seu mercado e ámellora dasprácticas de comunicación.1.3 IMPORTANCIA DA LINGUA NO SECTOR EMPRESARIALNo ciclo vital dun idioma, o proceso da socialización aséntase sobre tres piarescentrais para a súa produción e reprodución: familia, ensino e mundo sociolaboral.O seguinte esquema, malia todo o simplificador que poida ser, sintetiza bastanteben o proceso de socialización dunha lingua e, evidentemente, soamente en tanto en cantonos serve como modelo de explicación.ImaxeFamilia: como institución en que as persoas adquirimos un determinado idiomamaterno.Ensino: como institución en que os/as rapaces/as asentan o uso do seu idiomamaterno ao entraren en contacto con outros/as rapaces/as do mesmo idioma e/ou adquirenidiomas novos.Mundo sociolaboral: onde se reproducen as linguas e os valores idiomáticos trans-mitidos pola familia e os adquiridos no ensino.Na actual sociedade da información a empresa xoga un papel esencial como axenteeconómico no mundo sociolaboral. A empresa como elemento de acceso ao mercado la-boral confírelle uns determinados valores ás diferentes linguas que actúan no mercado.É frecuente que este sector lle atribúa ás linguas que conviven nunha determinadasociedade os valores de utilidade e rendibilidade. Isto xera unhas determinadasrepresentacións sociolingüísticas sobre esas linguas: imaxes, estereotipos etc.; que inci-den na percepción que se terá dos idiomas.ANTÓN LADO187Levado a termos de beneficio económico, cada lingua adquire un determinadovalor de cambio dentro do mercado laboral e ese valor influirá na racionalización dassituacións comunicativas por parte dos principais axentes transmisores dos usos lingüísticosnos ciclos de socialización lingüística.Non é difícil entender, pois, que desde esta perspectiva na familia se opte polatransmisión daquela lingua percibida como a que vai favorecer o acceso dos fillos aomercado laboral cunha nivel de formación adecuado, e que lle permitirá unha promociónsocial eficaz. É este poder simbólico o que inflúe en que unha lingua se transmita ou nonse transmita, use ou non use, sempre en favor ou en detrimento da outra lingua coa quecompite: no noso caso, o castelán.1.4 EMPRESA E NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA EN GALICIAAo longo dos máis de vinte anos de proceso de normalización do idioma galegopouco se interveu no sector socioeconómico por consideralo alleo ao ámbito públicocompetencial para establecer normativas en materia de lingua. Na Lei de normalizaciónlingüística se establecese no seu título VI Da administración Autonómica e a funciónnormalizadora que:«O Goberno Galego e as Corporacións Locais dentro do seu ámbito fomentarán anormalización do uso do galego nas actividades mercantís, publicitarias, culturais,asociativas, deportivas e outras. Con esta finalidade e por actos singulares, poderanseoutorgar reducións ou exención das obrigas fiscais».Até o momento pouco se fixo neste sentido, se exceptuamos a convocatoria desubvencións que anualmente concede a Xunta de Galicia a través da Dirección Xeral dePolítica Lingüística (desde o ano 1993) para o fomento do uso social da lingua galega nasempresas (e algunha outra campaña de sensibilización lingüística do sector).É, pois, este un ámbito no que pouco se actuou para a recuperación de espazos deuso da lingua galega. Inda máis, os traballos de planificación do corpus neste ámbitoestán case por desenvolver, polo que se produce un baleiro lingüístico no plano formalque obstaculiza as intervencións que neste ámbito se aplican.Dos tres piares para a produción e reprodución da lingua: familia, ensino e mundosociolaboral é este último un dos menos galeguizados na sociedade galega, cunha forteinercia histórica castelanizante1.Malia esta situación histórica pódese observar que nos últimos anos parece inverterseesa tendencia castelanizante e estase a converter nunha ámbito cun potencial galeguizadorextraordinario que debe ser aproveitado.1 Ao noso entender esta é unha das causas que incide directamente na perda de transmisiónxeracionaldo idioma galego, o principal problema da perda de falantes dunha lingua.POSIBILIDADES DE DINAMIZACIÓN LINGÜÍSTICA E CULTURAL NO MUNDO DA EMPRESA188Pouco se promoveu desde a administración a lingua na empresa privada e desdeReverso SL estamos a intervir neste eido cos nosos servizos, pois entendemos que posúeunha importancia central na saúde do noso idioma. Aproveitar a conxuntura que está aregaleguizar a empresa e potenciar o valor do idioma como instrumento de intercambiocomunicativo entre empresas e clientes de Galicia.1.5 PROBLEMAS E VANTAXES DO USO DO GALEGO NO MUNDO DA EMPRESAA intervención no sector da empresa non está exenta de problemas, pois é frecuen-te que o empresariado estea instalado nunhas inercias castelanizantes que provocan orexeitamento inicial ao custo que para estes supón iniciar un proceso de cambio nas prác-ticas lingüísticas.Existen tamén unha serie de vantaxes que favorecen o uso da lingua na empresadado o seu carácter de facilitador ou favorecedor das vendas no mercado galego.Neste breve cadro salientamos algúns dos problemas máis frecuentes que acostumansinalar os empresarios e algunhas das vantaxes que proporciona unha lingua dentro dunmercado e, en concreto, dentro do mercado galego2.Problemas Vantaxes• Supón un gasto adicional para empresas e empresariado que viñan realizandoas súas actividades en castelán• O contorno da empresa móvese en castelán: bancos, asesorías, etc.• Non existe un marco normativo da administración para coas empresas e osapoios á galeguización son mínimos• Existe un déficit de formación na capacitación lingüística do persoal e doempresariado• Falta material especializado en lingua galega: manuais, vocabularios, modelosde documentos, software informático para empresa...• Outras actitudes que sinalan que non existe demanda lingüística porque se faganunha ou noutra lingua• A inercia de traballar en castelán nalgúns sectores está bastante consolidada• Proporciónalle á empresa unha base local cunha maior proximidade ao cliente• A lingua adquire para a empresa un valor de proximidade co cliente• Amplía mercados novos para empresas de carácter internacional• Oito de cada dez consumidores son favorables a que as empresas se comuni-quen en galego cos clientes: publicidade, atención ao público...• Máis do 70% dos traballadores ten como lingua habitual o galego2 Cada vez máis, podemos observar como empresas multinacionais de fóra de Galicia se instalan nanosa comunidade e realizan as súas actividades en lingua galega baseándose nas vantaxes que proporcionautilizar a lingua propia da nova sociedade.ANTÓN LADO189• O galego é a lingua maioritaria da comunidade autónoma galega• Segundo un informe da Unión Europea a falta de estratexia lingüística é a cau-sa de que fallen o 20% dos negocios en Europa• O 40% da cidadanía galega está en favor de que as empresas practiquen políti-cas sociais activas• Existen xa, parcialmente, materiais de empresa en galego dos que fai falladifusión• A todo isto podemos sumarlle a posición de partidos políticos, sindicatos eoutras organizacións:• O uso do galego na empresa é unha cuestión de militancia ligado a unha posi-ción voluntarista• Apélase sempre ao valor identitario da lingua sen atender ás súas implicaciónseconómicas e de optimización comunicativa• Ademais, arredor do 70 % considera que o mundo sociolaboral xoga un papelrelevante no proceso de normalización lingüística, xunto coa administración, oensino ou os medios de comunicación• A(s) lingua(s) debe ser considerada como un instrumento comunicativo que sedebe potenciar e mellorar de cara á mellora competitiva das empresasEste conxunto de problemas pode levar ao empresariado á percepción de que:As vantaxes que se salientan están ligadas a criterios e datos analizados desde opunto de vista empresarial3:O galego non é rendible. O galego é rendibleNa actualidade Reverso SL segue a manter os principios polos que xurdiu:– Mellorar a calidade do galego– Estender o uso do galego en sectores específicos– Ofrecer unha formación personalizada– Xestionar a normalización e a formación lingüística nunha empresa– Funcionar como axente dinamizador no mundo da empresa– Prestixiar o traballo de tradutor/ corrector/ técnico de normalizaciónConvídovos a todos a visitar o noso web para obter información personalizada eactualizada sobre Reverso SL e as nosas actividades:www.reversoweb.com3 Vid. as fontes utilizadas para a extracción dos datos. Aconsélla se unha lectura detida do materialcitado para afondar nos datos que se citan.POSIBILIDADES DE DINAMIZACIÓN LINGÜÍSTICA E CULTURAL NO MUNDO DA EMPRESA190REFERENCIASFormoso Gosende, V. (2001): Lingua galega e empresa. Usos, actitudes e normalización daterminoloxía específica. [material fotocopiado] Universidade de Santiago de Compostela,Santiago de Compostela.Ramallo, F. | Rei Doval, G. (1995): Publicidade e lingua galega. Os consumidores ante o uso dogalego na comunicación publicitaria e nas relacións comerciais, Consello da Cultura Galega:Santiago de Compostela.— (1997): Vender en galego. Comunicación, empresa e lingua en Galicia, Consello da CulturaGalega: Santiago de Compostela.Seminario de Sociolingüística da Real Academia Galega (1995): Mapa sociolingüístico da linguagalega, [3 vols.] Real Academia Galega: A Coruña.ANTÓN LADO

Posibilidades de dinamización lingüística e cultural no mundo da empresa. IV

http://ruc.udc.es/dspace/bitstream/2183/8772/1/CC81art20.pdf

Posibilidades de dinamización lingüística e cultural no mundo da empresa. IV

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repositorio da Universidade da Coruña