Comisión de Educación e Comunicación da UICN-España

AmbientalMENTEsustentable

Repositorio da Universidade da Coruña

5ambientalMENTEsustentable, 2007, (II), 4Decálogo de recomendacións para a integración dos instrumentos sociais nos Programas de Conservación de Especies Comisión de Educación e Comunicación da UICN-España Os problemas aos que se enfronta a conservación das especies teñen a súa orixe en dinámicas sociais. A construcción de solucións debe partir da intervención social, do traballo cos grupos e os actores sociais que xeran directamente estos problemas, integrada cos demás instrumentos (legais, técnicos, económicos) na xestión ambiental. As especies e a súa conservación teñen, ademáis, grande potencial para xerar sinerxias, entre distintas áreas de xestión ambiental (biodiversidade, calidade ambiental, costas, au-gas) e distintas administracións e departamentos, baixando ao terreo, ao contexto de cada especie.Unha oportunidade para desenvolver este potencial a constitúe a recente normativa que re-colle os instrumentos de informa-ción e participación (Lei 9/2006, de Plans e Programas, Lei 27/2006, chamada Lei Aarhus, Directiva Marco da Auga), pero require un desenvolvemento normativo para establecer procedimentos nos que estos instrumentos sociais queden inte-grados na xestión en todas as súas fases, desde o diagnóstico á avaliación, e que faciliten baixar ao terreo na súa aplicación.Esta aplicación debe entenderse como un proceso, partindo de metas alcadables: deseño de páxinas web máis atractivas e interactivas; identificación de destinatarios; desenvolvemento de talleres de participación combinando distintos actores sociais, con énfase na función dos facilitadores. O horizonte deste proceso debe ser a xestión participativa, combatindo o risco de que a participación (como a  sostenibilidade) estase a convirtir nunha etiqueta de moda, aplicada a procesos nos que se obvia o seu necesario elemento de aprendizaxe e ata os seus requerimintos básicos.5 ambientalMENTEsustentable, 2007, (II), 4Recomendacións 1. Para que os programas de intervención social sobre conservación de especies, ou da biodiversidade, sexan efectivos é imprescindible realizar un diagnóstico previo que identifique aos grupos e ac-tores implicados no contexto de cada programa e permita coñecer as súas actitudes, coñecementos, intereses e comportamentos en relación ás espe-cies e ao tipo de accións que se prevé impulsar. 2. Os grupos, colectivos e entidades que comparten os mesmos obxectivos en prol da conservación de especies de-ben partir da coordinación entre as súas estratexias de intervención, desde as súas primeiras fases, contando con os aliados identificados, así como im-plicando a axentes multiplicadores que permitan detectar novas alianzas.3. Para lograr relevancia nos contextos críticos para a conservación das espe-cies, máis importante que as grandes campañas xenéricas é potenciar as intervencións específicas en ámbitos xeográficos concretos, traballando di-rectamente cos actores implicados a partir de equipos locais.4. É necesario promover o papel dos me-dios de comunicación ao obxecto de crear unha sensibilidade social cara a conservación de especies. Especial-mente, débese colaborar cos profe-sionais dos medios como aliados, pro-porcionándolles información positiva, comprensible e rigurosa, facilitando a elaboración de noticias, así como esti-mulando a análise crítica en común do tratamento que se presta á conserva-ción de especies.5. Débese priorizar o desenvolvemento de procesos de intervención social frente á simple inversión en recursos mate-riais ou físicos como equipamientos ou infraestructuras, coa intención de mo-tivar a implicación dos actores sociais na construcción de solucións en favor da biodiversidade.6. É crucial fomentar a creación de espa-cios que fagan posible a participación ciudadá nas iniciativas de conservaci-ón de especies, facilitando o contac-to directo co problema e tamén a súa implicación real nas solucións. Para iso débense deseñar accións que promo-van o voluntariado ambiental dirixidas a personas con coñecementos r expe-riencias diversas que podan aportar a súa acción comprometida en favor da biodiversidade.7. É fundamental promover espacios de encontro persoal entre xestores, edu-cadores e comunicadores, para o inter-cambio de experiencias que sirvan de referente para abordar a conservación 55ambientalMENTEsustentable, 2007, (II), 4de especies desde un enfoque social, que fomenten o coñecemento directo entre responsables de diversas iniciati-vas e programas e faciliten o compartir recursos e ideas.8. A formación especializada no manexo de ferramentas sociais como a dinami-zación de procesos participativos ou o desenvolvemento de accións comuni-cativas é unha condición necesaria para unha mellor e máis efectiva execución de programas de intervención social.9. Na maioría das ocasións, as problemá-ticas de conservación de especies ori-xínanse por unha situación de conflicto de intereses entre diferentes actores sociais, realidade que obriga ao coñe-cemento e á aplicación de técnicas de análise e resolución de conflictos so-cioambientais.10. A investigación social é un instrumen-to básico que debe promoverse, inte-grada ou coordinada coa investigación sobre o medio natural, especialmente nos contextos de aquelas especies cuxa crítica situación esté vencellada a conflictos de intereses entre distintos actores sociais, así como conflictos so-cioculturais e de coexistencia orixina-dos polas concepcións da poboación humana acerca das especies.

Decálogo de recomendacións para a integración dos instrumentos sociais nos programas de conservación de especies

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repositorio da Universidade da Coruña

DIALNET