Daems, Tom

Robert, Luc

Ghent University Academic Bibliography

InhoudWoord vooraf 13Hoofdstuk 1 – Beschouwingen bij veertig jaar criminologische wetenschappen in Leuven. Een rondetafelgesprek 17Tom Daems en Frank HutsebautCriminologie in de jaren zeventig 17De jaren tachtig en verder: weerslag, evenwicht, synthese 21De band wetenschap en werkveld 23Beleidsgericht onderzoek: van taboe tot vanzelfsprekendheid 25Hoofdstuk 2 – Durkheim over de evolutie van de straf 27Lieven Vandekerckhove1. Inleiding 272. Deux loix de l’évolution pénale 282.1 Eerste wet: “De intensiteit van de straf is groter naarmate de samenleving van een lager type is en naarmate de centrale macht absoluter is” 282.1.1 Naarmate de samenleving van een lager type is 282.1.2 Naarmate de centrale macht absoluter is 292.2 Tweede wet: “De vrijheidsberovende straf, voor een periode die varieert naar de ernst van het misdrijf, wordt hoe langer hoe méér het normale type van repressie” 303. Verklaring van de tweede wet 304. Verklaring van de eerste wet 335. Tot slot 34Hoofdstuk 3 – Hoe de criminologie zich laaft aan de sociologie: de (vrijheids)straf als illustratie 35Tom Daems en Luc Robert1. Opsluiting bekijken met een sociologische bril 351.1 De gevangenis, een institutie sui generis? 361.2 ‘Poreuze muren’: gevangenis en samenleving 386  X  Inhoud2. De bestrafﬁ ngssociologie 392.1 Het revisionisme: de kritische kijk op het straf- en controleapparaat 392.2 De Eliasiaanse uitdaging 412.3 Pluralisme en fragmentering 42Hoofdstuk 4 – De vruchtbare insteek van de antropologie in de criminologie 45Johan Leman1. Gedragingen ‘spreken’ 452. Acht velden 472.1 Stedelijke ‘Black’-jongerenbendes 472.2 De veelgelaagdheid en elasticiteit van de multi-etnische stedelijke buurten 482.3 No-go zones 482.4 Informele interne rechtspraak in etnisch-marginale groepen 492.5 De grootstedelijke relaties 492.6 Vormen van extremisme die naar criminaliteit neigen 502.7 ‘Governance’ en culturele inbedding van mafﬁ euze organisaties 502.8 De mensenhandel en -smokkel 513. Hoe ver gaat het participeren? 514. Conclusie 52Hoofdstuk 5 – Beschouwingen over de psychologie in de criminologie 55Stefan Bogaerts, Emilie Michaux en Geert Vervaeke1. Mensvisie 562. Waarden 573. Uitdagingen in onderzoek 584. Relatie onderzoek – praktijk 585. Rechtspraktijk 59Hoofdstuk 6 – Bestuurskunde en criminologie. Een pleidooi voor wankele benaderingen 63Jeroen Maesschalck1. Inleiding 632. Vruchtbare uitwisselingen tussen criminologie en bestuurskunde: enkele voorbeelden 643. Putten uit de managementliteratuur: een vaak frustrerende ervaring 664. Twee problematische benaderingen 675. Een pleidooi voor ‘wankel beleid’ 696. Contextgevoelig wankel beleid in theorie en praktijk 717. Besluit 73Inhoud  W  7Hoofdstuk 7 – Historische criminologie in breedhoekperspectief 75Stef Christiaensen1. Een tijdsgewricht als vruchtbare wetenschappelijke biotoop 752. Een meerzijdige historische criminologie 772.1 Uitgaand van een ruime deﬁ niëring 772.2 Wetenschapsgeschiedenis 782.3 Op- en neergaan van (verklaringen voor) criminaliteit 802.4 Processen van bepaling en benoeming van criminaliteit 822.5 Evolutie van de maatschappelijke reacties 833. Meerwaarde van de historische criminologie 854. Besluit 87Hoofdstuk 8 – Forensische wetenschappen, criminalistiek en criminologie: bondgenoten? 91Wim Van de Voorde, Jean-Jacques Cassiman en Jan Tytgat1. Van waar komen we? 912. Waar staan we? 923. Waar naartoe? 954. Besluit 99Hoofdstuk 9 – De integratie van strafrechtsgeleerdheid en criminologische wetenschap: requiem voor een droom? 101Frank Verbruggen1. Geïntegreerde strafrechtswetenschap een kwarteeuw na Fijnauts reanimatiepoging 1012. Sterktes 1032.1 Juristen en beleidsmensen zijn vragende partij 1032.2 Gedeelde machtskritische en controlerende functie 1043. Zwaktes 1053.1 Gevaar van instrumentalisering 1053.2 Vervreemding van juristen van de postmoderne criminologie 1063.3 Criminologie werd te groot en is toch te klein 1074. Mogelijkheden 1074.1 Verwetenschappelijking van het juridisch onderzoek 1074.2 Institutionele banden 1084.3 Onderwijshervormingen 1084.4 Behoeften van het beleid 1095. Bedreigingen 1105.1 Zelfbewust academisch personeel en verkokering 1105.2 Vervreemding tussen wetenschap en beleid 1115.3 Rekrutering van toponderzoekers 1116. Besluit: symbiose is niet uit den boze 1118  X  InhoudHoofdstuk 10 – Als ‘meten’ niet noodzakelijk ‘weten’ is, hoe kunnen we dan beter ‘meten’ om meer te ‘weten’? Methodologische kanttekeningen bij het meten van criminaliteit en onveiligheid 115Stefaan Pleysier en Lieven Pauwels1. Inleiding 1152. Van durven (beter) ‘meten’… 1163. … naar meer ‘weten’? Speerpunten voor een meer actuele criminograﬁ e 1193.1 Eerste speerpunt: minder dataverzameling, meer (secundaire) analyse 1203.2 Tweede speerpunt: meer aandacht voor de microcontext van het beantwoorden van een vraag 1203.3 Derde speerpunt: een multimethodologische aanpak 1213.4 Vierde speerpunt: aansluiten bij internationaal criminograﬁ sch en methodologisch onderzoek 1224. Besluit 122Hoofdstuk 11 – Preventie en veiligheid in het herfsttij der moderniteit 125Johan Deklerck1. Herfsttij der moderniteit… 1252. … en de opkomst van preventie en veiligheid 1273. Drie fasen in de ontwikkeling rond preventie en veiligheid 1274. Het huidige preventie- en veiligheidslandschap 1295. Van preventielandschap tot preventiepiramide 1316. De preventiepiramide 1326.1 Opbouw 1326.2 Attitudevorming en structurele maatregelen 1346.3 Beleidsterugkoppeling 1346.4 Finaliteit 1346.5 Speciﬁ ek, algemeen, fundamenteel, integraal 1357. Conclusie 135Hoofdstuk 12 – Ik heb het nog zo gezegd. Op de grens van predictieonderzoek en preventie 137Dieter Burssens en Peter Goris1. Gecontesteerd maar noodzakelijk 1372. Voorspellen op verschillende niveaus 1383. Predictie en preventie 1394. Predictieonderzoek op de tijdslijn van probleemontwikkeling 1395. Vals-positieven als slachtoffer van de vals-negatieven? 1416. Doelstellingen verschuiven onder druk van predictieonderzoek 1427. Predictieonderzoek in ‘the risk society’ 143Inhoud  W  9Hoofdstuk 13 – De politie: een onderzoeksdomein van de (Leuvense) criminologie, nu en in de toekomst 147Frank Hutsebaut en Franky Goossens1. Ter inleiding: politie en (Leuvense) criminologie 1472. De Belgische reguliere politie: een (zeer) korte schets 1503. Enkele vaststellingen over twintig jaar politie 1534. Bij wijze van besluit een blik op de toekomst: politie, een blijvend aandachtspunt voor criminologisch onderzoek 158Hoofdstuk 14 – Internationale politiesamenwerking als domein van criminologisch onderzoek: de Euregio Maas-Rijn als laboratorium 163Dirk Van Daele1. Inleiding 1632. De internationale politiële informatie-uitwisseling in de Euregio Maas-Rijn 1642.1 Het belang van internationale politiële informatie-uitwisseling 1642.2 De gemeenschappelijke politiecentra 1652.2.1 De juridische grondslag 1652.2.2 Het Euregionaal Politie Informatie en Coördinatie Centrum 1663. De institutionele uitbouw van de operationele internationale politiesamenwerking in de Euregio Maas-Rijn 1673.1 Het uitgangspunt 1673.2 Joint Hit Teams 1683.3 Naar een Euregionale Recherche? 1694. De internationale politiesamenwerking in de Euregio Maas-Rijn in het perspectief van een Euregionale criminele politiek 1714.1 De belemmerende factoren voor een Euregionale criminele politiek 1714.2 Het voor een Euregionale criminele politiek vereiste institutionele raamwerk 1725. Besluit 173Hoofdstuk 15 – Why is illicit opium production concentrated in Afghanistan and Burma? 177Letizia Paoli1. In Search of an Explanation 1772. The Lack of Government Control 1793. The Strength of Premodern Ties 1814. International Developments… 1825. … and Domestic Ones: The Advantages of Opium Poppy Cultivation… 1836. … and the Rise of Quasi-State Authorities 1857. Policy Implications 18710  X  InhoudHoofdstuk 16 – Jeugdcriminologie en jeugdrecht: een vruchtbare interactie? 191Johan Put, Marieke Franssens, Marjan Rom en Soﬁ e Troonbeeckx1. Inleiding 1912. Algemeen 1922.1 Wetenschap en recht 1922.2 Jeugdcriminologie en kinderrechten 1933. Criminaliseringsprocessen 1934. Begrip delinquentie – Schuld en minderjarigheid 1965. Aanpak van delinquentie 1975.1 Besluitvorming 1975.2 Jeugddetentie 1996. Conclusie 201Hoofdstuk 17 – Jeugdzorg: een debat voorbij de criminaliteit 205Rudi Roose1. Inleiding 2052. Jeugdzorg als vorm van preventie 2053. Een uitdijende preventienotie als motor voor de jeugdzorg 2074. Problemen met preventie 2085. Beheersing in de actuele context 2106. Besluit: een debat voorbij de criminaliteit 212Hoofdstuk 18 – Jeugdcriminologie. Nood aan rustige vastheid in paniek over jeugdcriminaliteit 215Lode Walgrave1. Criminologie 2162. Jeugd in de jeugdcriminologie 2183. Een dubbelzinnige normstelling en -handhaving 2204. Jeugdcriminologie en andere wetenschappen over jeugd 2215. Wetenschappelijk onderzoek in de jeugdcriminologie 2226. Acute maatschappelijke relevantie 223Hoofdstuk 19 – Psychosociale effecten van vrijheidsberoving – Dertig jaar later 225Sonja Snacken1. Inleiding 2252. Wetenschappelijke resultaten 2253. Invloed op de Europese standaarden voor behandeling van gedetineerden 2294. Invloed op de Belgische regelgeving en het penitentiaire beleid 2315. Conclusie 233Inhoud  W  11Hoofdstuk 20 – Internering in Vlaanderen anno 2010: ondanks het goede nieuws nog steeds mensonwaardig 237Joris Casselman1. Het goede nieuws 2381.1 Uitbouw van een speciﬁ ek hulpverleningsnetwerk 2381.2 Nieuwe interneringswet in 2007 2402. Het slechte nieuws 2412.1 Wetgeving 2412.2 Psychiatrisch deskundigenonderzoek in strafzaken 2422.3 Hulpverlening 2432.4 Preventie 2442.5 Opleiding 2442.6 Wetenschappelijk onderzoek 2453. Besluit 246Hoofdstuk 21 – (Herstel)recht en criminologie. Toelichting bij een herstelgerichte dagvaarding 249Leo Van Garsse1. Ter inleiding: over het gebruik van gemeenplaatsen 2492. Over de wetenschappelijkheid van het herstelrecht 2503. Bemiddeling als mogelijkheid, maar laten we duidelijk zijn 2514. Over privaat en publiek belang 2535. Herstelgerichte dagvaarding: staat of gemeenschap? 2556. Op zoek naar een passende kwaliﬁ catie 2567. Nog even na-mijmeren 257Hoofdstuk 22 – Slachtofferschap als sociaal proces 261Ivo Aertsen1. Victimologisch onderzoek in Leuven 2612. Betekenisverlening als sleutelelement in de slachtofferervaring 2633. Betekenisverlening als een sociaal proces 2654. Betekenisverlening en maatschappelijke emancipatie 2685. Ter afronding: de getuigenis 270Hoofdstuk 23 – Forensisch welzijnswerk: scharnier tussen het strafrecht en recht op maatschappelijke dienstverlening 273Maria Bouverne-De Bie1. Conceptuele origines van het welzijnswerk 2732. Patronage als grondpatroon van welzijnswerk 2743. Van reclassering naar forensisch welzijnswerk 2754. Forensisch welzijnswerk: scharnier tussen strafrecht en welzijnswerk 27712  X  Inhoud5. Van forensisch welzijnswerk naar algemeen welzijnswerk 2786. Forensisch welzijnswerk en het recht op maatschappelijke dienstverlening 279Hoofdstuk 24 – Hubertus Johannes Heijboer (1921-2002): een grote vriend van Leuven 281Cyrille Fijnaut1. Hoezo een grote vriend van Leuven? 2812. Een schets van zijn loopbaan 2833. Zijn tijd bij de maquisards wallons in de Ardennen en zijn verblijf in het strafkamp Dora 2884. Zijn verbreiding van de criminologie in politie- en justitiekringen 2925. Zijn toepassing van de criminologie op een aantal terreinen 2955.1 De evolutie van de misdaad en de inrichting van de recherche 2965.2 Nieuwe ontwikkelingen bij het politiewezen in het buitenland 2975.3 De opkomst en regulering van de particuliere politie 3005.4 De opbouw van de Regionale Identiﬁ catie Centrale 3016. Slotsom: inderdaad een grote vriend van Leuven 302Academische bibliograﬁ e Johan Goethals 307Auteurs 317Tabula gratulatoria 321

Hoe de criminologie zich laaft aan de sociologie: de (vrijheids)straf als illustratie

https://biblio.ugent.be/publication/2972290/file/2972312

Hoe de criminologie zich laaft aan de sociologie: de (vrijheids)straf als illustratie

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography