Международный Казахско-Турецкий Университет имени Ахмеда Ясави
Abstract
The territory of Western Kazakhstan was considered an important part of Asia, where nomadic tribes lived from the Bronze Age. The region was located at the crossroads of Asia and Europe, played the role of an intercontinental bridge, and over a number of historical periods was a witness to important historical events. From the Iron Age to the Middle Ages, it was animportant region where many cultures appeared and historical mass migrations of nomads took place. One of the cultures that developed in the region was formed in the Iron Age - the Sauromat- Sarmatian culture. Among researchers, there is still no common opinion about the time when the Sauromat-Sarmatian tribes appeared on the historical arena, about the territory of residence, the chronological framework of culture, and this is undoubtedly one of the important problems that need to be solved. Therefore, we chose these questions as the main goal of our scientific research.Studying written and archaeological data, we tried to systematically explain the appearance of these tribes in the historical arena, the political history of the tribes. In addition, we examined the stages of life of the Sauromat-Sarmatian tribes, dividing them into four periods and identified the characteristics of cultures.Батыс Қазақстан территориясы Азияның маңызды бір бөлігі ретінде саналып, мұнда көшпелі тайпалар қола дәуірінен бастап мекендеген. Аймақ Азия мен Еуропа континенттерінің тоғысқан нүктесінде орналасқандықтан, континентаралық көпір немесе кілт нүктесі ретінде маңызға ие болған, тарихи кезеңдер бойы маңызды оқиғаларға куә болған. Нәтижесінде темір дәуірінің басынан орта ғасырға дейінгі көрініс тапқан тарихи көштерге және көптеген мәдениеттердің қалыптасуына себепші болған маңызды аймақтардың бірі болды. Аймақта қалыптасқан мәдениеттердің бірі Савромат-Сармат мәдениеті темір дәуірінде қалыптасты. Савромат-Сармат тайпаларының тарих сахнасына шығуы, олардың өмір сүрген территориясы мен қалыптастырған мәдениеттерініңхронологиясы туралы әлі күнге дейін зерттеуші ғалымдардың арасында ортақ пікір қалыптаспаған және бұл шешімін таппаған маңызды мәселелердің бірі болып табылуда. Осысебептерге байланысты Савромат-Сармат тайпаларының тарих сахнасына шығуы және саяси тарихының зерттелуі ғылыми жұмысымыздың негізгі мақсатын құрайды. Осы мақсатқа орай, жазбаша деректер мен археологиялық деректерді зерттей отырып, аталмыш тайпалардыңтарих сахнасына шығуы және саяси тарихын жүйелі түрде түсіндіруге тырыстық. Сонымен қатар, Савромат-Сармат тайпалары өмір сүрген уақытын төрт кезеңге бөліп қарастырып, қалыптастырған мәдениеттерінің кезеңдер бойынша ерекшеліктерін анықтадық.Территория Западного Казахстана считалась важной частью Азии, где сэпохи бронзы обитали кочевые племена. Регион находился на стыке Азии и Европы, игралроль межконтинентального моста, на протяжении ряда исторических периодов былсвидетелем важных исторических событий. С железного века до средневековья был важнымрегионом, где появились многие культуры и проходили исторические массовые переселениякочевников. Одна из культур, сложившихся в регионе сформировалась в железном веке -савромат-сарматская культура. Среди исследователей до сих пор не сложилось общегомнения о времени появления на исторической арене савромат-сарматских племен, о территории проживания, хронологических рамках культуры, и это несомненно является одной из важных, требующих решения проблем. Поэтому мы выбрали эти вопросы основной целью нашего научного исследования. Изучая письменные и археологические данные, мы попытались системно объяснить появление этих племен на исторической арене, политическую историю племен. Кроме того, мы рассмотрели этапы жизни савромат-сарматских племен, разделив на четыре периода и определили особенности культур.Batı Kazakistan stepleri Tunç Çağından itibaren göçebe kavimlerin yaşadığı coğrafya olup, Asya’nın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bölge karasal iklim kuşağı içinde Asya ve Avrupa kıtalarının kesiştiği noktada yer aldığından, kıtalararası köprübaşı veya bir kilit noktası özelliği göstermiş ve tarih boyunca önemli olaylara sahne olmuştur. Bunun sonucunda, Demir Çağının başından Orta Çağa kadar devam eden sayısız göç dalgalarının geçtiği bir bölge olmuş ve birçok kültürlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bölgede ortaya çıkmış olan kültürlerin biride Sauromat-Sarmat kültürüdür. Sauromat-Sarmat kavimlerin ortaya çıkışı, yaşadığı sınırları ve oluşturduğu kültürlerinin kronolojisi bu güne kadar araştırmacıların ortamında ortak fikre gelmemiştir ve hala en önemli tartışmalı konumların birini oluşturmaktadır. Sauromat-Sarmat kavimlerinin ortaya çıkışı ve siyasi tarihinin incelenmesi çalışmamızın asıl amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, yazılı kaynaklar ve arkeolojik verileri incelerek söz konusu kavimlerin ortaya çıkışı ve siyasi tarihi anlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Sauromat-Sarmat kavimlerinin varlığını sürdürmüş olduğu dönemі dört dönem altında incelenerek, oluşturmuş oldukları kültürlerinin dönemsel farklılıkları belirtilmiştir
