Kształtowanie się składu gatunkowego roślin wprowadzanych i spontanicznie zasiedlających użyźniane składowisko odpadów komunalnych

Abstract

In years 2011–2012 we tested grass and legume plants species suitable for biological reclamation and their soil-forming effect on municipal waste stockyards covered by furnace ash and enriched with municipal waste sediment. Reclamation cover of municipal waste stockyard with soil forming layer of ashes and municipal waste sediment created conditions for intensive plant vegetation and initiation of soil- forming process. On reclaimed land each year Dactylis glomerata and Bromus inermis were developing best, then Festuca pratensis, that systematically decreased in share similarly to Phalaris arundinacea, Lolium perenne and Phleum pratense. After period of weaker expansion, increases in the shares of Agropyron cristatum and Leymus racemosus in the growth were noted. Very numerous species of spontaneous succession appeared on the stockyard. Sewage sludge, together with growing vegetation, gathered organic matter and nutrients, increased moisture capacity and buffered soil pH. Fertilization of ash layer on municipal waste stockyard increased the content of heavy metals in the surface layer of the reclaimed soil, but did not influence significantly the contents of these components in plants.W latach 2010–2012 badano gatunki traw i roślin motylkowatych przydatnych do rekultywacji biologicznej składowiska odpadów komunalnych pokrytych popiołem paleniskowym i użyźnionych osadem ścieków komunalnych, jak również ich glebotwórcze działanie. Rekultywacyjne pokrycie wysypiska odpadów komunalnych warstwą popiołów i osadów ścieków komunalnych stworzyło warunki do intensywnej wegetacji roślin oraz inicjacji procesu glebotwórczego. Na zrekultywowanym gruncie najlepiej z każdym rokiem rozwijała się kupkówka pospolita i stokłosa bezostna, następnie kostrzewa łąkowa, której udział w poroście systematycznie maleje, podobnie jak mozgi trzcinowatej, życicy trwałej i tymotki łąkowej. Po okresie słabszego rozwoju wzrasta udział w poroście perzu grzebieniastego i wydmuchrzycy groniastej. Na składowisku pojawiły się bardzo liczne gatunki sukcesji spontanicznej. Osady ściekowe wraz z porastającą roślinnością gromadzą materię organiczną oraz składniki pokarmowe, zwiększają wodochłonność i buforują odczyn. Osadowe użyźnienie popiołowej warstwy na składowisku odpadów komunalnych zwiększyło zawartość metali ciężkich w powierzchniowej warstwie zrekultywowanego gruntu, ale nie miało to znaczącego wpływu na zawartość tych składników w roślinach