Daems, Tom

Vander Beken, Tom

Vermeulen, Gert

Dutch

Ghent University Academic Bibliography

  Toezicht op detentie: tekst en context         IRCP research series  Volume 46       Tom Daems  Tom Vander Beken  Gert Vermeulen (eds.)         Maklu  Antwerpen | Apeldoorn | Portland    An overview of all publications in the IRCP research series is listed at the end of this book.    Toezicht op detentie: tekst en context  T. Daems, T. Vander Beken, G. Vermeulen (eds.) Antwerpen | Apeldoorn | Portland Maklu 2012     103 pag. - 24 x 16 cm   ISBN 978-90-466-0531-8  D/2012/1997/36 NUR 824       © 2012 Tom Daems, Tom Vander Beken, Gert Vermeulen (eds.) All results reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechani-cal, photocopying, recording, or other-wise without the prior permission of the authors.  Maklu-Publishers Somersstraat 13/15, 2018 Antwerpen, Belgium, info@maklu.be Koninginnelaan 96, 7315 EB Apeldoorn, The Netherlands, info@maklu.nl www.maklu.eu  USA & Canada International Specialized Book Services 920 NE 58th Ave., Suite 300, Portland, OR 97213-3786, orders@isbs.com, www.isbs.com  UK & Ireland R. Bayliss, 81 Milehouse Road, Plymouth, Devon PL3 4AE   5 Inhoudstafel Woord vooraf .................................................................................................................. 7  Toezicht op detentie in internationaal perspectief ..................................................... 9 1 Inleiding..................................................................................................................... 9 2 Het Europees Comité ter voorkoming van Foltering en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing (CPT) ................................................10 2.1 België en het CPT ............................................................................................11 2.2 Het vijfde bezoek van het CPT aan België ..................................................12 2.2.1 Samenwerking ....................................................................................12 2.2.2 Politiecellen .........................................................................................13 2.2.3 Vreemdelingendetentie......................................................................16 2.2.4 Penitentiaire inrichtingen ..................................................................17 2.2.5 Internaat ‘t Knipoogje ........................................................................21 2.2.6 Psychiatrische kliniek Fond’ Roy .....................................................22 2.3 Het antwoord van België ...............................................................................23 2.3.1 Het instemmende antwoord .............................................................23 2.3.2 Het partiële antwoord ........................................................................24 2.3.3 Het antwoord dat een nieuwe vraag oproept .................................25 2.3.4 Het corrigerende antwoord ...............................................................26 2.3.5 Het ‘in de praktijk loopt alles op rolletjes’- antwoord ...................27 2.3.6 Het ‘kunnen, maar niet willen’ – antwoord ....................................28 2.3.7 Het ‘willen, maar niet kunnen’ – antwoord ....................................29 2.3.8 Het onderzoekende antwoord ..........................................................30 3 Het Subcomité voor de preventie van foltering (SPT) en de nationale preventiemechanismen (NPM)..............................................................................31 3.1 Het OPCAT en België ....................................................................................33 4 Tot besluit .................................................................................................................34 5 Referenties ................................................................................................................36  Toezicht en detentie in de Europese Unie .................................................................41 1 Inleiding....................................................................................................................41 2 Normen inzake detentie .........................................................................................43 3 Normen inzake toezicht op detentie .....................................................................46 4 Vormen van toezicht op detentie ..........................................................................53 4.1 Internationaal ..................................................................................................53 4.2 Nationaal .........................................................................................................54 4.3 NGO’s ..............................................................................................................54 5 Detentiecondities en toezicht verbeteren .............................................................55 5.1 Meer en beter toezicht ....................................................................................55 5.2 Afdwingbare minimumregels ......................................................................55 INHOUDSTAFEL   6 6 Referenties ................................................................................................................57 7 Bijlage 1: relevante rechtsinstrumenten ...............................................................58 7.1 Bindende rechtsinstrumenten .......................................................................58 7.1.1 Verenigde Naties ................................................................................58 7.1.2 Raad van Europa ................................................................................59 7.1.3 Europese Unie .....................................................................................61 7.2 Niet-bindende rechtsinstrumenten ..............................................................62 7.2.1 Verenigde Naties ................................................................................62 7.2.2 Raad van Europa ................................................................................62 7.2.3 Andere ..................................................................................................63 8 Bijlage 2: relevante normen ....................................................................................63 9 Bijlage 3: EU-overzicht naleving detentienormen...............................................73  Toezicht en beklag m.b.t. detentie in België ..............................................................79 1 Inleiding....................................................................................................................79 2 Opsluiting in politiecel ...........................................................................................80 2.1 Achtergrond ....................................................................................................80 2.2 Toezicht op en klachten tegen politiedetentie ............................................81 2.3 Evaluatie ..........................................................................................................82 3 Detentie in een gevangenis ....................................................................................82 3.1 Achtergrond ....................................................................................................82 3.2 Het toezichtskader..........................................................................................85 3.3 Evaluatie ..........................................................................................................88 4 Gesloten centra voor vreemdelingen ....................................................................91 4.1 Achtergrond ....................................................................................................91 4.2 De klachtenprocedure ....................................................................................92 4.3 Evaluatie ..........................................................................................................93 5 Besluit .......................................................................................................................95 6 Referenties ................................................................................................................96  Published in the IRCP research series ........................................................................99   7 Woord vooraf Detentie is in opmars: wereldwijd zitten meer dan 10 miljoen mensen achter tra-lies. In meer dan driekwart van de landen gaat de gevangenispopulatie in stijgende lijn. België is geen uitzondering: onlangs werd de kaap van 11,000 gedetineerden overschreden. Als we naast de gevangenissen ook vreemdelingencentra, politiecel-len, jeugdinstellingen, enzovoort aan het plaatje toevoegen, dan blijkt dat onze sa-menleving een gretig consument is van vrijheidsberoving.  Maar zoveel mensen opsluiten is risky business: vrijheidsberoving in tijden van schaarste leidt tot onrust, conflicten, opstanden, gemor en geweld. De overheid draagt hier een belangrijke verantwoordelijkheid: het is haar plicht om mensen in fatsoenlijke omstandigheden te huisvesten en er zorg voor te dragen dat alles or-dentelijk verloopt.  Dit is echter niet vanzelfsprekend. De media berichten regelmatig over allerhan-de wantoestanden en opstootjes. De rapporten van inspectiediensten en toezichtme-chanismen spreken vaak boekdelen. Tegen die achtergrond wint het onafhankelijk toezicht op vrijheidsberoving aan belang.  Het hedendaagse landschap aan toezichtmechanismen is echter uitermate com-plex en volop in beweging. Meer gevestigde toezichtorganen, zoals het Europese antifoltercomité (CPT), kregen recentelijk het gezelschap van nieuwere spelers op het terrein, zoals het VN-antifoltercomité (SPT) en de zogenaamde nationale pre-ventiemechanismen (NPM’s). Binnen de Belgische landsgrenzen is een waaier aan gespecialiseerde toezichtorganen actief die zich met wisselend succes toespitsen op gevangenissen, politiecellen, vreemdelingencentra, e.d.m. Hoe functioneren die organen in de praktijk en op welke wijze verhouden ze zich tot elkaar?  In het licht van de veelheid aan toezichtmechanismen werden recentelijk diverse oproepen gelanceerd tot coördinatie en samenwerking. Zo meldde de Europese Commissie in zijn Groenboek over detentie (juni 2011) dat het niet aanstuurt op de creatie van eigen EU- toezichtmechanismen, maar wel wenst bij te dragen aan een optimale werking van de bestaande instellingen, o.m. in samenwerking met de Raad van Europa. In april liet de Parlementaire Vergadering van de Raad van Eu-ropa middels Resolutie 1808 (2011) al een gelijkaardig geluid horen. Het Belgische parlement riep in juli 2011 dan weer op tot een snelle ratificatie van het optioneel protocol bij het VN-antifolterverdrag (OPCAT) en de oprichting van een mensen-rechtencommissie om het geplande toezicht te organiseren. Wat zou dit kunnen impliceren voor de bestaande toezichtmechanismen? En is dit überhaupt zinvol? Deze vragen stonden centraal op de studienamiddag Toezicht op detentie: tekst en context, die op 7 juni 2012 plaatsgreep te Gent. Voorliggende publicatie bundelt de uitgewerkte lezingen die achtergrondinformatie en inspiratie verschaften voor het paneldebat dat in het tweede luik van de namiddag was ingeroosterd. In drie uitge-breide hoofdstukken wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan de internationa-le, de EU- en de Belgische dimensie van het toezichtvraagstuk. Het geheel biedt de WOORD VOORAF  8 lezer een up-to-date overzicht van het hedendaagse toezichtlandschap en bediscussi-eert een aantal van de knelpunten en vraagstukken waarmee actoren op dit terrein heden ten dage worden geconfronteerd.  We sluiten dit woord vooraf af met een woord van dank. In de eerste plaats wensen we de deelnemers aan het paneldebat uitdrukkelijk te danken voor hun actieve inbreng tijdens de studienamiddag, evenals collega’s Brice De Ruyver en Freya Vander Laenen die respectievelijk de rol van dagvoorzitter en moderator voor het paneldebat op zich namen. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar Wendy De Bondt die het boekmanuscript met de nodige efficiëntie en zorg drukklaar heeft gemaakt.  De editors, 16 mei 2012   

Toezicht op detentie: tekst en context

https://biblio.ugent.be/publication/2136509/file/6772269

Toezicht op detentie: tekst en context

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography