Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Abstract
Yüksek Lisans TeziBaşlıktan da anlaşılacağı üzere bu çalışmada Kâdî Abdülcebbâr ve Fahreddin er-Râzî’nin î‘câz tasavvuru ortaya konulmaya çalışıldı. Çalışma, giriş, iki bölüm ve sonuçtan teşekkül etmektedir. İlk bölümde “Αcâzü’l-Kur’ân” terkibi ve alt terimleri, ikinci bölümde ise “Mu‘cize” ve ilgili bahisler açıklandı. Konuyla alakalı Kâdî Abdülcebbâr ve Râzî’nin mütalaaları kaydedildi. Kâdî Abdülcebbâr’ın telif ettiği Şerhu’l-Usûli’l-Hamse, el-Muğnî fî ebvâbi’t-tevhîd ve’l-adl, “Tenzîhü’l Kur’ân adlı eserler ve Fahreddin er-Râzî’nin yazmış olduğu Mefâtîhu’l-Gayb adlı eser, başvurulan ana kaynaklar oldu. Özellikle Tehaddî âyetleri değerlendirilirken Fahreddin er-Râzî’nin “Mefâtîhu’l Gayb adlı eserine çok sıklıkla müracaat edildi. Çalışma hazırlanırken her iki âlimin de konuya bakış açıları incelenerek çıkarım yapıldı. Daha sonra Αcâzü’l-Kur’ân’la alakalı terimlere dair, âyetlerin yorumunda sarfedilen ifade ve açıklamalar, ilgili başlıklar altına dercedildi, gerekli tahliller yapıldı, ihtiyaç duyulan yerlerde değerlendirmelere yer verildi. Bu konu hazırlanırkenken daha önce, “tehaddî, Kâdî Abdülcebbâr ve er-Râzî’nin mevzuya bakış açılarını” içine alacak şekilde çalışılmış olan başta doktora ve yüksek lisans esas olmak üzere Αcâzü’l-Kur’ân’la alakalı bazı tez ve makaleler incelenip alıntılar yapıldı.As it can be understood from the title, in this study we attempted to elucidate Ḳāḍī ʿAbd al-D̲j̲abbār’s and Fak̲h̲r al-Dīn al-Rāzī’s concept of iʿd̲j̲āz (inimitability). Our study consists of an introduction, two chapters and a conclusion part. In the first chapter, we defined the concept of "iʿd̲j̲āz al-Ḳurʾān" and its sub-terms, while in the second chapter, we explained "Miracle" and related topics. We recorded al-Rāzī’s and Ḳāḍī ʿAbd al-D̲j̲abbār’s perspectives on the subject. The main sources of reference were Ḳāḍī ʿAbd al-D̲j̲abbār’s S̲h̲arḥ al-Usūl al-Ḵh̲amsa, al-Mug̲h̲nī fī abwābi al- tawḥīd wa’l-ʿaḍl, Tanzīḥ al-Ḳurʾān and al-Rāzī’s Mafātīḥ al-G̲h̲ayb. Fak̲h̲r al-Dīn al-Rāzī’s “Mafātīḥ al-G̲h̲ayb” was frequently consulted, especially when evaluating the verses of taḥaddī. While preparing the study, the perspectives of both scholars on the subject were reviewed and relevant inferences were made. Subsequently, the expressions and explanations about the terms related to iʿd̲j̲āz al-Ḳurʾān, which were used in the interpretation of the verses, were compiled under the relevant headings, necessary analyzes were made and evaluations were included where necessary. While preparing this topic, we reviewed some doctorate and master's theses and articles on iʿd̲j̲āz al-Ḳurʾān, especially those focusing on taḥaddī, including Ḳāḍī ʿAbd al-D̲j̲abbār’s and al-Rāzī’s perspectives on the subject, and made quotations accordingly
