Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Abstract
Bu tez çalışması, periodontal destek doku kaybı bulunan dişlere uygulanan splintlerin klinik durumları ile sağkalım oranlarını değerlendirmeyi; splintlere ve dişlere etki eden çeşitli faktörleri tanımlayarak bu faktörlerin splint sağkalımı üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma, periodontal splint uygulamalarında uzun dönem başarıyı artırmaya yönelik kanıta dayalı stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemiştir. Çalışmamızda, 2014–2024 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'nda periodontal destek doku kaybı olan dişlere splint tedavisi uygulanmış hastalar, retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Tedavi sürecinin üzerinden en az 12 ay geçmiş 71 birey arasından rastgele seçim yapılmış ve hedeflenen 42 kişilik örneklem büyüklüğüne ulaşılana kadar hasta değerlendirmelerine devam edilmiştir. Splinte dahil olan dişler tek bir istatistiksel ünite olarak, splint yapısı ise bütünsel olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme kriterleri; periodontal durum, mevcut splint yapısının durumu, oklüzyon ilişkisi, oral hijyen düzeyleri ve tedaviye ilişkin memnuniyet düzeyleri, hazırlanan form üzerinden değerlendirilmiştir. Tüm veriler IBM SPSS V23 yazılımı ile analiz edilmiştir. Veri analiz sürecinde Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri, Mann-Whitney U testi, Bağımsız T testi, Pearson's Ki-Kare testi ve Yates'in Düzeltmeli Ki-Kare testi uygulanmıştır. Başarısızlık ile ilişkili risk faktörlerini belirlemek amacıyla lojistik regresyon analizi, splintlerin sağ kalım sürelerini belirlemek amacıyla ise Kaplan-Meier sağkalım analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma kapsamında 25 kadın (%59,5), 17 erkek (%40,5) olmak üzere toplam 42 katılımcı değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 49,81± 8,86 yaş ortanca değeri ise 50 olarak hesaplanmıştır. Hastaların tedaviye yönelik memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla kullanılan VAS (Görsel Analog Skala) puanlarının ortalaması 6,95± 2,87 olarak belirlenmiştir. Bu değer, splint başarısızlığı gözlenen grupta 6 (1-10), başarısızlık görülmeyen grupta ise 9 (7-10) olarak tespit edilmiştir. İncelenen 42 splintten 15 (%35,7)'i maksilla, 27 (%64,3)'si ise mandibulada yer almıştır. Splintlerin ortalama sağkalım süresi 80,5 ay olarak hesaplanmıştır. Bu süre, %95 güven aralığında 68,2 ile 92,8 ay arasında değişmektedir. İnceleme sonucunda, değerlendirme kriterlerine göre 20 splint (%47,6) başarılı olarak sınıflandırılmış; başarısız olarak değerlendirilen 22 splintin (%52,4) ise 17'sinde adeziv başarısızlık (splintin kopması veya dişten ayrılması), 5'inde ise koheziv başarısızlık (kompozit tabaka içerisinde) tespit edilmiştir. Başarısız olarak değerlendirilen splintlerde, toplam 54 dişte ya da bu dişlerin komşuluğunda çeşitli komplikasyonlar tespit edilmiştir. Ayrıca, iki hastada toplam beş diş kaybı meydana gelmiştir. Tamir veya yenileme ihtiyacı yüksek oranda gözlenmiş olsa da yalnızca iki hastada beş diş kaybı yaşanması, periodontal splintlerin periodontal olarak tehlikeye girmiş dişlerin ağızda tutulmasına etkili şekilde katkı sağladığını göstermektedir. Bruksizm, grup fonksiyonlu oklüzyon, Sınıf II–III kapanış ve diastema varlığı başarısızlıkla ilişkili bulunmuştur. Düzenli diş hekimi kontrollerine katılan hastalarda splint başarısı daha yüksek saptanmıştır. Splintleme, mobiliteyi azaltarak hasta konforunu artırmakta ve periodontal stabiliteyi desteklemektedir; ancak uzun dönem başarı için düzenli takip ve etkili ağız hijyeni kritik öneme sahiptir.This thesis study aims to evaluate the clinical status and survival rates of splints applied to periodontally compromised teeth; to identify various factors affecting splints and teeth and to examine the effects of these factors on splint survival in detail. The study also aims to contribute to the development of evidence-based strategies to improve the long-term success of periodontal splinting. In this study, authors were retrospectively evaluated patients who underwent splinting treatment for periodontally compromised teeth at Necmettin Erbakan University, Faculty of Dentistry, Department of Restorative Dentistry between 2014 and 2024. A randomized selection was made among 71 individuals who had been on treatment for at least 12 months and patient assessments continued until the targeted sample size of 42 was reached. The teeth included in the splint were evaluated as a single statistical unit and the splint as a whole. Evaluation criteria: periodontal status, status of the existing splint structure, occlusion relationship, oral hygiene levels and satisfaction levels regarding the treatment were evaluated on the prepared form. All data were analyzed with IBM SPSS V23 software. Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests, Mann-Whitney U test, Independent T test, Pearson's Chi-Square test and Yates' Chi-Square test with correction were applied in the data analysis process. Logistic regression analysis was used to determine the risk factors associated with failure and Kaplan-Meier survival analysis was used to determine the survival time of splints. Statistical significance level was accepted as p<0.05. A total of 42 participants, 25 women (59.5%) and 17 men (40.5%) were evaluated. The mean age of the participants was 49.81± 8.86 (Median 50 years). The mean VAS (Visual Analog Scale) score used to measure the satisfaction level of the patients with the treatment was 6.95± 2.87. This value was determined as 6 (1-10) in the group with splint failure and 9 (7-10) in the group without failure. Of the 42 splints examined, 15 (35.7%) were located in the maxilla and 27 (64.3%) in the mandible. The mean survival time of the splints was calculated as 80.5 months. The 95% confidence interval ranged between 68.2 and 92.8 months. According to the evaluation criteria, 20 splints (47.6%) were classified as successful; of the 22 splints (52.4%) evaluated as unsuccessful, 17 had adhesive failure (detachment or debonding of the splint from the tooth surface) and 5 had cohesive failure (within the composite layer). In the failed splints, various complications were detected in or adjacent to a total of 54 teeth. In addition, a total of five teeth were lost in two patients. Although a high rate of repair or replacement was observed, the fact that only five teeth were lost in two patients indicates that periodontal splints contribute effectively to maintaining periodontally compromised teeth in the oral cavity. Bruxism, group function occlusion, Class II–III molar relationships, and the presence of diastema were found to be associated with splint failure. Higher splint success rates were observed in patients who regularly attended dental check-ups. Splinting reduces mobility, increases patient comfort, and supports periodontal stability; however, regular follow-up and effective oral hygiene are critical for long-term success
